II SA/Kr 13/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Mirosław Bator SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Iwona Niżnik – Dobosz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. M. i J. M. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 października 2015 r. znak : [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku inwentarsko - gospodarczego na działce nr ewid. [...] w N. oddala skargę. WSA/wyr.1a - sentencja wyroku (tryb uproszczony) W dniu 9 lutego 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wydał postanowienie znak: [...], którym zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynku inwentarsko-gospodarczego na działce nr ewid. [...] w [...] do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy wniosku o zasiedzenie działki nr [..] położonej w [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w ramach postępowania legalizacyjnego w zakresie wskazanych wyżej robót budowlanych, postanowieniem z 17 marca 2014 r. PINB na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 z późn. zm., dalej: u.p.b.) nakazał M. i J. M. wstrzymanie robót budowlanych oraz przedłożenie w terminie do 31 lipca 2014 r. wymienionych w w/w postanowieniu dokumentów. W dniu 29 lipca 2014 r. wpłynął wniosek J. i M. M. o zmianę terminu na przedłożenie dokumentacji z uwagi na fakt, że przed Sądem Rejonowym pod sygn. akt I Ns [...] toczy się postępowanie w sprawie o zasiedzenie działki nr [...] położonej w [...]. Zakończenie tego postępowania zdaniem wnioskodawców ustali właścicieli działki nr [..]. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest jednym z niezbędnych dokumentów potrzebnych do legalizacji samowoli budowlanej. Wobec powyższego pozytywnie rozpatrzono wniosek inwestorów i przedłużono termin do dostarczenia dokumentów do dnia 31 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 29 grudnia 2014 r. J. i M. M. ponownie zwrócili się o zmianę terminu dostarczenia dokumentów w związku z faktem, że nie zakończyło się jeszcze postępowanie prowadzone w Sądzie Rejonowym. W dniu 2 lutego 2015 r. zgłosił się w Inspektoracie J. O. - pełnomocnik M. O. i poinformował, że postępowanie przed Sądem o zasiedzenie będzie się jeszcze długo toczyło. Jednym z warunków zalegalizowania samowoli budowlanej jest przedłożenie przez Inwestora dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor na dzień dzisiejszy takiego nie posiada, ale wydanie nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy przed Sądem toczy się postępowanie, w wyniku którego Inwestor może uzyskać tytuł prawny do nieruchomości byłoby przedwczesne. Wobec powyższego zdaniem organu - zasadnym było zawieszenie prowadzonego postępowania do czasu wydania prawomocnego wyroku przez Sąd Rejonowy. Zażalenie na to postanowienie wniosła M. O. Podniosła, że sprawa o zasiedzenie działek nr [...] i [...] w [...] się zakończyła, a obecnie toczy sprawa o dział spadku pomiędzy M. M. a M. O. Podniosła również, że składając w dniu 29 grudnia 2014 r. wniosek o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów państwo M. znali już decyzję sądu rejonowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 29 października 2015 r., znak [...], nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 2 w zw. z art.104 i art.144 oraz art.97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art.80 ust.2 pkt 2 i art.83 ust. 2 u.p.b. uchylił zaskarżone postanowienie w całości. W jego uzasadnieniu podał, że przedmiotem postępowania przed WINB jest kwestia zbadania, czy zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania administracyjnego przed PINB w sprawie wybudowania na działce nr ewid. [...] w [...] budynku inwentarsko — gospodarczego, na budowę którego inwestorzy M. i J. M. nie posiadają pozwolenia na budowę. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Aby zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji jest obowiązany ustalić, że postępowanie przed innym organem administracji lub sądem jest w toku i nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, a nadto ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W związku z informacją przekazaną PINB przez M. i J. M. o toczącym się postępowaniu sądowym przed Sądem Rejonowym sygn. akt I Ns [...] w sprawie zasiedzenia działki [...] znajdującej się w [...], organ I instancji zawiesił prowadzone postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w/w zagadnienia wstępnego. W toku postępowania zażaleniowego pozyskano w dniu 29 października 2015r., informację że przed Sądem Rejonowym w sprawie o sygnaturze akt I Ns [...] nie toczyło się nigdy postępowanie o zasiedzenie działki nr [...] położonej w [...]. Natomiast toczy się postępowanie o sygnaturze akt I Ns [...] z wniosku M. O. o dział spadku po J. N. i S. N. W związku z powyższym przesłanka wskazana przez organ I instancji jako podstawa do zawieszenia postępowania nie istniała w dacie orzekania przez organ I instancji, a tym samym stan faktyczny istniejący w dacie wydania skarżonego postanowienia nie obligował organu I instancji do jego wydania. Odnośnie zarzutów podniesionych w zażaleniu WINB wyjaśnił, że pozostają bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Wobec powyższego, w związku z brakiem podstaw do wydania przez PINB w dniu 9 lutego 2015 r. zaskarżonego postanowienia organ II instancji w oparciu o art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art.104 i art.144 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Opisane wyżej postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. M. i J. M., wnosząc o jego uchylenie i o utrzymanie w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżących [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał błędnej oceny stanu faktycznego. W toku postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym pod sygn. akt I Ns [...] o dział spadku został podniesiony zarzut zasiedzenia działki nr [...] w [...] i Sąd Rejonowy wydał postanowienie wstępne sygn. I Ns [...] w przedmiocie zasiedzenia rzeczonej wyżej działki. Okoliczność ta bezspornie wskazuje, iż toczyło się postępowanie o zasiedzenie działki nr [...] w [...], co potwierdza prawidłową decyzję organu I instancji w zakresie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku inwentarsko-gospodarczego na działce nr ewid. [...] w [...] W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." – w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do pierwszej z wymienionych kategorii, zatem dopuszczalne było rozpoznanie niniejszej skargi w postępowaniu uproszczonym i wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym. Po dokonaniu kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonego postanowienia należało dojść do wniosku, że jest ono prawidłowe. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne istotne dla kwestii zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na istnienie zagadnienia prejudycjalnego. Ustalenia organu II instancji nie potwierdziły okoliczności podnoszonych przez J. M. i M. M. we wnioskach z dnia 29 lipca 2014 r. i z dnia 29 grudnia 2014 r. W pismach tych strony podnosiły, że przed Sądem Rejonowym toczy się postępowanie sygn. akt I Ns [...] o zasiedzenie działki nr [...] w [...], na której wykonano roboty budowlane będące przedmiotem postępowania legalizacyjnego. Pracownik WINB podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu Rejonowego ustalił, że pod wskazaną wyżej sygnaturą nigdy nie toczyło się postępowanie o zasiedzenie działki nr [...], natomiast pod sygn. I Ns [...] toczy się postępowanie z wniosku M. O. o dział spadku po J. N. i S. N. Powyższa okoliczność znalazła potwierdzenie w dokumentacji dołączonej przez skarżących do skargi. Chodzi w szczególności o odpis postanowienia Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z dnia 8 października 2014 r., sygn. I Ns [...]. Jest to postanowienie wstępne wydane w sprawie z wniosku M. O. z udziałem między innymi J. M i M. M. o dział spadku po J. N. i S. N. i zniesienie współwłasności, w którym na skutek wniosku uczestniczki M. M. o stwierdzenie, że ta uczestniczka oraz J. M. nabyli przez zasiedzenie własność działek nr [...] i nr [...] położonych w [...] - Sąd Rejonowy oddalił wniosek o zasiedzenie. W motywach rozstrzygnięcia wyjaśniono, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało ze M. M. i J.M. nie byli samoistnymi posiadaczami działek nr [...] i [...] położonych w [...] w okresie niezbędnym do zasiedzenia. Z treści skargi wynika ze skarżący nie składali apelacji od tego orzeczenia. Zarzut zasiedzenia nieruchomości został podniesiony w postępowaniu o dział spadku i zniesienie współwłasności i został oddalony w postanowieniu wstępnym. Nie toczyło się odrębne "postępowanie o zasiedzenie". Ponadto w dacie wydawania postanowienia przez organ I instancji to postanowienie wstępne pozostawało już od 4 miesięcy w obrocie prawnym. PINB oparł się wyłącznie na twierdzeniach stron, nie weryfikując w żaden sposób ich prawdziwości. Skoro zaś w trakcie postępowania zażaleniowego twierdzenia te się nie potwierdziły, to słusznie WINB uchylił postanowienie o zawieszeniu. Jednocześnie brak było podstaw do wydania w tej sprawie orzeczenia w szerszym zakresie przez WINB. Wprawdzie z art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 138 § 2 k.p.a. wynika, że wydając rozstrzygnięcie kasatoryjne organ II instancji winien jednocześnie umorzyć postępowanie pierwszej instancji albo też przekazać organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia, jednakże powyższe przepisy na mocy art. 144 k.p.a. stosuje się do postanowień odpowiednio. PINB nie orzekał o wniosku stron o zawieszenie postępowania, który musiałby być załatwiony pozytywnie albo negatywnie, lecz orzekał o zawieszeniu z urzędu. Wobec stwierdzenia braku przesłanek do zawieszenia postępowania z urzędu wystarczające było samo uchylenie postanowienia PINB, nie było zaś podstaw do umarzania postępowania I instancji w zakresie zawieszenia ani też do przekazywania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia. Wbrew stanowisku skarżących dołączone przez nich do skargi postanowienie wstępne potwierdza brak podstaw do zawieszenia postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego. O ile sama kwestia zasiedzenia nieruchomości, na której wykonano roboty budowlane mogłaby być zagadnieniem wstępnym w takim postępowaniu administracyjnym, to jednak z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jednoznacznie wynika, że zawieszenie postępowania jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte przez inny organ lub sąd. Sąd Rejonowy oddalił zarzut zasiedzenia, zatem rozstrzygnięcie tej kwestii już nastąpiło i brak podstaw do zawieszania postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę należało skargę wniesioną w niniejszej sprawie oddalić - na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).