II SA/Kr 1301/24
WyrokWSA w Krakowie2024-12-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Darmoń, Sędzia WSA Mirosław Bator, Sędzia WSA Magda Froncisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że roboty budowlane polegające na odbudowie dachu po pożarze zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, nie nakładając obowiązku wykonania dodatkowych czynności lub robót budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, ponieważ organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy. W szczególności nie dokonano prawidłowej klasyfikacji robót budowlanych (czy wymagały pozwolenia na budowę, czy były remontem), nie oceniono zgodności wykonanego okapu dachu z przepisami techniczno-budowlanymi (§ 12 ust. 6 i 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) oraz nie ustalono, czy odbudowa dachu była zgodna z pierwotnym projektem budowlanym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów nadzoru budowlanego, które nie nałożyły na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych (odbudowy dachu po pożarze) do stanu zgodnego z prawem, uznając te roboty za zgodne z prawem. Skarżący A. S. kwestionował tę ocenę, wskazując m.in. na zbyt bliskie położenie okapu dachu do jego działki, co miało być przyczyną pożaru. Organy I i II instancji podtrzymały stanowisko o braku podstaw do nałożenia obowiązku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Magda Froncisz Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję nr 316/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 24 lipca 2024 r., znak WOB.7721.12.2021.PWAJ w przedmiocie braku obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – powiat grodzki decyzją z dnia 9 grudnia 2020 r. nr 1460/2020 znak: ROIK II.5160.167.2020.MBU działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw oraz art. 104 K.p.a. nie nałożył na inwestorów – E. Z. i R. Z. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, związanych z wykonanymi robotami budowlanymi, w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym na działce nr [...] obr. [...] przy ul [...] w K., w wyniku pożaru przedmiotowego budynku, który miał miejsce 20 kwietnia 2017 r. oraz orzekł, że ww. roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 12 czerwca 2018 r. przeprowadzono czynności kontrolne w zakresie robót budowlanych przeprowadzonych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w K. Podczas kontroli inwestor robót w przedmiotowym budynku mieszkalnym oświadczył, iż dokonał odbudowy dachu po pożarze na podstawie i w zgodzie z zatwierdzoną decyzją pozwolenia na budowę projektem budowlanym Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 12 marca 1999 r. Do protokołu z kontroli dołączono dokumentację fotograficzną, kserokopię dokumentów ww. decyzji pozwolenia na budowę, rysunki o rzuty kondygnacji, więźby dachowej i elewacji, oświadczenia właścicieli działek, projekt zagospodarowania terenu. Dnia 13 czerwca 2018 r. Powiatowy Inspektor PINB zwrócił się z pismem do UMK - Wydziału Architektury i Urbanistyki z prośbą o wypożyczenie akt sprawy oraz przesłanie wszystkich decyzji dotyczących pozwolenia na budowę m.in. projektów budowlanych wydanych dla działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. W dniu 18 czerwca 2018 r. R. Z. przedłożył m.in.: ekspertyzę techniczną po pożarze, kserokopię decyzji o stwierdzeniu przygotowania zawodowego J. S. do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz kserokopię zaświadczenia polskiej izby inżynierów budownictwa. W dniu 9 listopada 2018 r. przeprowadzono oględziny w związku z wykonaniem okien połaciowych w północnej część dachu przedmiotowego budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w K. Ustalono, że połać dachu od strony północnej przywrócona została do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym sprzed pożaru i zgodnym ze stanem prawnym. Ponadto inspektorzy ustalili, że obecnie działka początkowo oznaczona nr [...] została podzielona na dwie działki: nr [...] oraz nr [...], a nadto pomiar odległości pomiędzy przedmiotowym budynkiem zlokalizowanym na działce nr [...] obr. [...], a działką nr [...], został zmierzony do ogrodzenia. Dodatkowo po wykonanych pomiarach i analizie materiału zebranego w czasie oględzin stwierdzono, że w projekcie budowlanym okap został zaprojektowany ze spadkiem północno-południowym oraz zmiennym wysięgiem (o długości pomiędzy 0,6 m do 1,79 m). Podczas odbudowy po pożarze inwestor wykonał dach utrzymując jednakowy wysięg okapu, jak wskazały pomiary podczas inspekcji PINB o wysięgu 0,8 m. Wraz z protokołem z oględzin nr 2863/2018 załączona została do protokołu dokumentacja fotograficzna. W dniu 30 września 2019 r. PINB wydał decyzję nr [...], którą nie nałożono na inwestorów "obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, związanych z wykonaniem podczas odbudowy części budynku mieszkalnego jednorodzinnego po pożarze, okien połaciowych w północnej połaci dachu budynku zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ulicy [...] w K., niezgodnie z warunkami technicznymi określonymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz orzeka, że ww. roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem". Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. S. MWINB decyzją nr 6/2020 z dnia 3 stycznia 2020 r. uchylił decyzję PINB nr 1389/2019 z dnia 30 września 2019 r. i przekazał do ponownego rozpatrzenia. Na dziennik podawczy PINB dnia 7 lutego 2020 r. wpłynęły wyjaśnienia do sprawy. Są to m. in. oświadczenie o zgłoszeniu budynku do zamieszkania w 2003 r. przez R. Z. i E. Z. oraz opinie w sprawie usunięcia skutków pożaru domu jednorodzinnego przy ul. [...] w K. W dniu 23 września 2020 r. inspektorzy PINB przeprowadzili kontrolę dotyczącą przedmiotowego obiektu. W jej trakcie ustalono, że obecny stan jest zgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz nie stwierdzono żadnych zmian w odniesieniu do oględzin PINB przeprowadzonych w dniu 9 listopada 2018 r.
Odwołanie od tej decyzji wniósł A. S. domagając się jej uchylenia.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzja z dnia 24 lipca 2024 r. nr 316/2024 znak: WOB.7721.12.2021.PWAJ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji jest przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. MWINB dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i stwierdził, iż podziela stanowisko PINB odnoszące się do zastosowania w niniejszej sprawie trybu art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Wskazać należy, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 12 czerwca 2018 r. budynku na terenie działki [...] obr. [...] inwestor R. Z. oświadczył, że "dokonano odbudowy konstrukcji dachu po pożarze, który był 20 kwietnia 2017. Odbudowy dokonano zgodnie z projektem zatwierdzonym nr decyzji z dnia 12.03.1999". Organ I instancji otrzymał z Wydziału Architektury UMK decyzję o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku wraz z jego projektem. Analizując powyższe PINB ustalił, że ściana pomocna przedmiotowego budynku powinna się znajdować w odległości 1,5 m od granicy z działką [...]. Podczas ww. kontroli ustalono, że odległość ściany północnej do ogrodzenia wynosi 1,35 m. Nadmienia równocześnie, że ściana jest ocieplona styropianem o grubości 0,18 m, którego nie było w zatwierdzonym projekcie budowlanym i suma tych dwóch wartości stanowi niewiele ponad projektowaną odległość. Zaznacza również, że działka [...] została podzielona na działki [...] i [...], w związku z czym analizowana granica nie jest ani linią równoległą do ściany budynku, ani linią prostą. Odnosząc się do okapu północnej połaci dachu, jego wysięg w stanie faktycznym wynosi 0,8 m. Zmierzono również odległość okna dachowego do okapu i wyniosła 1,5 m. Organ I instancji otrzymał ekspertyzę techniczną po pożarze z dnia 23 kwietnia 2017 r., która dotyczyła budynku mieszkalnego jednorodzinnego w K. przy ul. [...] po pożarze w dniu 20 kwietnia 2017 r. Kierownik budowy stwierdził w ww. ekspertyzie "Konstrukcja: Pożar uszkodził więźbę dachową oraz ocieplenie za styropianu na ścianie północnej. Wykończenie poddasza uległo zalaniu w wyniku akcji gaśniczej Ściany nośne, płyta stropowa żelbetowa oraz fundamenty nie zostały naruszone. Instalacje: Instalacja elektryczna na poddaszu uległa zniszczeniu. Instalacja wod.-kan. W łazience na poddaszu została zniszczona. Instalacja C.O. na poddaszu wymaga całkowitej wymiany oraz kocioł C.O. który podczas gaszenia został zalany wodą" oraz we wnioskach zawarł "Stan techniczny elementów konstrukcyjnych budynku nie wykazuje uszkodzeń i nie ma przeciwskazań do wykonania prac remontowych przywracających poprzedni stan". Organ I instancji po analizie zgromadzonego materiału dowodowego w tym również zamieszczonych ortofotomap z Miejskiego Systemu Informacji Przestrzennej z lat 2004-2018 stwierdził powstanie dodatkowych okien w połaci pomocnej dachu przedmiotowego budynku. W związku z czym organ I instancji przeprowadził oględziny w dniu 9 listopada 2019 r. Ustalono wtedy, że "połać dachu od strony pn przywrócona została do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlany (karty projektu w aktach sprawy wraz z kopią decyzji pozwolenia na budowę z dn. 12.03.99) tj. dwa okna połaciowe zostały zdemontowane i otwory po nich uzupełnione warstwami dachowymi (izolacja, ocieplenie) połać dachu w miejscu zdemontowanych okien uzupełniono dachówką. Na pn. połaci dachu widoczny otwór okienny uwzględniony w projekcie budowlanym oraz wyłaź dachowy także uwzględniony w projekcie budowlanym. W jaskółce dachowej od strony pn. widoczny otwór okienny wypełniony luksferami -zgodnie z projektem". Do PINB, w dniu 7 lutego 2020 r. zostało dostarczone pismo R. Z. wraz z oświadczeniem R. Z. i E. Z. i opinia w sprawie usunięcia skutków pożaru domu jednorodzinnego. Oświadczyli oni, że "jako inwestorzy zgłosiliśmy budynek do zamieszkania w 2003 roku do PINB przy ul. [...] w K. Organ ten nie wniósł sprzeciwu do w/w zgłoszenia czyli doszło do skutecznego zgłoszenia zakończenia budowy budynku jednorodzinnego zgodnie z art. 54 ustawy Prawo Budowlane (...) Oświadczam też, iż na wskutek pożaru utraciłem wszystkie dokumenty dotyczące domu". W opinii z dnia 23 stycznia 2020 r. kierownik robót odbudowy spalonych elementów dachu stwierdził: " W wyniku pożaru uległa zniszczeniu częściowo połać dachu od strony działki oraz całkowicie izolacja termicznej podczas gaszenia pożaru. Stan faktyczny został opisany w ekspertyzie przedłożonej w PINB z dnia 23 kwietnia 2017 r. Ściany zewnętrzne nie były rozbierane (wieniec żelbetowy poddasza bez ingerencji), tym samym pozostawione został bez zmian, wymieniono jedynie warstwy izolacyjne i uzupełniono tynk. - pomimo stwierdzenia w ekspertyzie, że "stan techniczny elementów konstrukcyjnych budynku nie wykazuj uszkodzeń", podczas robót naprawczych usuwających skutki pożaru, w wyniku znacznego osmolenia i okopcenia krokwie zostały wymienione poza fragmentem od strony ulicy.
Nie rozebrano: fragmentu środkowego krokwi wraz z jaskółką od strony ulicy, oraz słupków i płatwi pośrednich. Murłaty zamontowano na istniejących wieńcach i dokładnie w tych samych miejscach zakotwiono. Podobnie pozostałe elementy więźby dachowej zostały wiernie odtworzone do istniejących przed pożarem. Kominy murowane z cegły klinkierowej nie uległy zniszczeniu i one świadczą że żadne parametry techniczne wymienionego dachu nie uległy zmianie. Obróbka blacharska nowego pokrycia znajduje się w tym samym miejscu co najlepiej świadczy o wiernym odtworzeniu spalonych fragmentów dachu. Nie zmieniono układu połaci dachowych ani kąta nachylenia względem stanu przed pożarem ". Dalej w przedłożonej opinii "Jako kierownik robót naprawczych oświadczam że wszystkie roboty budowlane naprawcze wykonane zostały w sposób prawidłowy i zgodny ze sztuką budowlaną, w oparciu o zatwierdzony decyzją pozwolenia na budowę z dnia 12.03.1999 r., odtwarzając stan więźby dachowej i dachu sprzed pożaru". W dniu 23 września 2020 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę. Stwierdzono wówczas: "W odniesieniu do oględzin (protokół nr 2863/2018) z dn. 09.11.2018 r. przeprowadzonych przez inspektorów PINB w budynku przy ul. [...] w K., w zakresie okien połaciowych pn. połaci dachu budynku [...] i przywrócenia połaci dachu do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, w związku z pożarem przedmiotowego budynku, który miał miejsce 20.04.2017 r. nie stwierdzono żadnych zmian. Gabaryty przedmiotowego budynku jak i wygląd połaci dachu pozostają bez zmian w odniesieniu do oględzin PINB z dn. 09.11.2018 r. W tym zakresie nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych". Mając powyższe na uwadze w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do nałożenia na inwestorów robót naprawczych budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., dodatkowych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, gdyż w ocenie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, wykonane roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.
Na tą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. S. twierdząc, że wysunięta połać dachu nad granicą jego działki powoduje, że z sąsiedniego dachu spada zlodowaciały śnieg. Tak bliskie położenie domu sąsiada (ok. 130 cm od granicy, z wysuniętą na ok. 80 cm połacią dachu) spowodowało jego zajęcie się ogniem od płonącego garażu w dniu 20 kwietnia 2017 r.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji organu nadzoru budowlanego, którą nie nałożono na inwestorów obowiązku wykonania robót budowlanych i stwierdzająca, że roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Decyzję tą wydano w tzw. postępowaniu naprawczym, dotyczącym robót budowlanych związanych z odbudową dachu, w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, po pożarze a wykonanych w ramach samowoli budowlanej. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w 2018 r. w związku z pismem skarżącego dotyczącego lokalizacji budynku, w szczególności okapu dachu i jego nadmiernego zbliżenia do działki skarżącego. W ocenie sądu postępowanie przed organami nadzoru budowlanego nie wyjaśniło okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zgodnie z art. 50 ust 1 pkt 4 art 35 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz. U. Dz. U. 2024. 725 (dalej; ustawa), w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia. Przepis art. 51 pkt 2 ustawy, stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 1) albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2). Z kolei art. 51 ust 3 ustawy przesądza, iż po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku (pkt 1) albo przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W sprawie zastosowanie ma też art 51 ust 7 ustawy, który stanowi, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Postępowanie regulowane wyżej wskazanymi przepisami tzw. postępowanie naprawcze dotyczące robót budowlanych już zakończonych, organ wszczyna stwierdzając, że pomimo wymogu legitymowania się decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, inwestor wykonał roboty budowlane inne niż realizacja obiektu budowlanego lub jego części bez zachowania wymogu, o którym mowa wyżej. W postępowaniu naprawczym organ bada, czy pomimo realizacji robót budowlanych w ramach samowoli budowlanej nie naruszają one przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów techniczno-budowlanych a także czy inwestor dysponował nieruchomością na cele budowlane. Ustalając, że wykonane roboty budowlane nie naruszyły przepisów w zagospodarowaniu przestrzennym (rodzaj zainwestowania w teren jest w tym obszarze dopuszczalny) a inwestor dysponował nieruchomością na cele budowlane ale stwierdzając, że roboty budowlane zostały wykonane wadliwie, z uwagi na niezachowanie regulacji techniczno-budowlanych, organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zakreślając jednocześnie termin ich wykonania. Po upływie zakreślonego terminu lub na wniosek inwestora, organ poddaje badaniu wykonanie nakazanych czynności lub robót budowlanych oceniając, czy stan powstały po wykonaniu obowiązków nałożonych na inwestora pozwala na legalizację, robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ustalenia te są podstawą do wydania decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku, a w przypadku niewykonania obowiązku o nakazie zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Jak przyjęło się w orzecznictwie, podstawą merytorycznej decyzji o odmowie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jest ustalenie przez organ nadzoru budowlanego, że roboty budowlane inne niż realizacja obiektu budowlanego, lub jego części wykonane bez uzyskania wymaganego pozwolenie na budowę lub dokonania zgłoszenia, nie naruszają przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, inwestor dysponował nieruchomością na cele budowlane a roboty budowlane nie budzą wątpliwości co do ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Podstawa do umorzenia postępowania o którym mowa wyżej, zachodzi natomiast, gdy organ stwierdzi, że bądź to wykonane roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź żadne roboty budowlane nie zostały wykonane i pomimo wszczęcia postępowania naprawczego, jest ono bezprzedmiotowe.
W ocenie sądu, lektura przedmiotowej decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, że organ dokonał ustaleń pozwalających przyjąć, że zachodzą podstawy do wydania tego typu orzeczenia. Przede wszystkim wskazać należy, że organ nie określa wyraźnie, jaki był przedmiot postępowania. Złożone w sprawie wnioski i zawartość akt administracyjnych wskazuje, że dotyczyło ono odbudowy dachu po pożarze z 2017 r., bez zachowania wymogu uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Organ nie wyjaśnia przy tym, jak klasyfikuje odbudowę dachu tj., czy też jako roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, czy jako roboty które, nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę ale były objęte procedurą zgłoszeniową. Nie budzi wątpliwości sądu, że organ zakładał, że wykonanie tych robót budowlanych (odbudowa dachu) dokonane zostało w ramach samowoli budowlanej, o czym świadczy wskazana podstawa prawna decyzji, oraz jej treść, np. str. 5, gdzie mowa o pierwotnym braku pozwolenia na budowę. W ocenie sądu są to jednak rozważania na takim poziomie ogólności, że nie sposób wywieść, jakie organ zajmuje w tej kwestii stanowisko tj. czy odbudowa dachu wymagała pozwolenia na budowę, czy też była objęta procedurą zgłoszeniową, jaka by zachodziła w sytuacji np., kiedy stopień uszkodzenia dachu po pożarze byłby taki, że można uznać że roboty budowlane dotyczyły remontu tego dachu a nie jego odbudowy.
Po drugie, organ nie ocenił kwestii, o których mowa wyżej tj. kwestii podstawowych dla oceny czy można wydać decyzję o odmowie nakazania inwestorowi wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. O ile z całokształtu sprawy, dysponowanie przez inwestora nieruchomościowa na cele budowlane, nie budzi wątpliwości (podobnie jak zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami dotyczącymi zagospodarowania przestrzennego) to ich zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi jest co najmniej wątpliwa. Organ ustalił bowiem, że okap dachu po odbudowie ma wysięg 0,8 m. po całym obrysie budynku, a więc także od strony działki skarżącego. Sama zaś ściana od strony tej działki zlokalizowana jest w odległości 1,35 m. Także z ustaleń organu wynika, że zatwierdzony w 1999 r. projekt budowalny, w oparciu o który przedmiotowy budynek zrealizowano, zakładał zmienny wysięg okapu dachu tj. od 0,6 m do 1,79 m. Wynika z tego, że inwestor po pożarze nie odbudował dachu budynku do stanu zgodnego z projektem budowlanym z 1999 r. Po drugie, organ nie rozważył, czy odległość okapu dachu budynku po odbudowie, jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi. Jak stanowi bowiem § 12 ust 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.) odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem. Z kolei przepis § 12 ust 7 w/w/ rozporządzenia stanowi, iż w przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 4, dopuszcza się zmniejszenie odległości okapu zwróconego w stronę granicy działki budowlanej do 1 m.
Tym samym ustalenia organów prowadzących postępowanie nie spełniają wymogów określonych przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co powoduje, że kontrolowane postępowanie dotknięte jest wadami, które musiały prowadzić do wyeliminowania obu kwestionowanych decyzji z obrotu prawnego. Zaistniałe uchybienia miały bowiem istotny wpływ na sposób orzekania. Jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 k.p.a. udowodnienie danej okoliczności ma nastąpić na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Należy podkreśli, że art. 80 k.p.a. w doktrynie prawa administracyjnego powszechnie uznaje się za przepis, statuujący zasadę tzw. swobodnej oceny dowodów rozumianą w ten sposób, iż jest nią taka ocena, która wywiedziona po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego nie przekracza granic doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania.
Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona klasyfikacji robót budowlanych wykonanych po pożarze budynku z roku 2017 oraz oceni, czy roboty te nie naruszają przepisów techniczno-budowalnych. Ustalenia te będą podstawą do ewentualnego nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i podstawą do zakończenia postępowania naprawczego w prawem przewidzianej formie.
Z tych względów sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło