II SA/Kr 1302/20

WyrokWSA w Krakowie2021-02-04

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Mirosław Bator, Agnieszka Nawara - Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie posiadają statusu strony w postępowaniu dotyczącym ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, opierając się jedynie na wykazie synchronizacyjnym, mimo istnienia wpisu w księdze wieczystej i ewidencji gruntów wskazującego ich jako współwłaścicieli?
Ratio decidendi
Wojewoda nieprawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ nie wykazał w sposób wyczerpujący, że skarżący nie posiadają statusu strony. Sąd uznał, że opieranie się wyłącznie na wykazie synchronizacyjnym przy jednoczesnym istnieniu wpisów w księdze wieczystej i ewidencji gruntów wskazujących skarżących jako współwłaścicieli, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych, w tym zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym na cele budowy infrastruktury. Prezydent Miasta wydał decyzję zezwalającą na przeprowadzenie rurociągu. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący (A.R., I.S., A.K.) nie są właścicielami nieruchomości i tym samym nie posiadają statusu strony. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. błędne ustalenie braku statusu strony oraz naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd uchylił decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R., I. S., A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżących A. R., I. S., A. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 20 lutego 2020 r. nr [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4859 ha obręb [...] jedn. ewid. K., dla której nie jest prowadzona księga wieczysta poprzez zezwolenie Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągowi Kanalizacji S.A. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie przewodu - rurociągu tłocznego ścieków sanitarnych DN 250 mm w pasie o szerokości 6,5 m2 i długości 21,8 m o przebiegu zakreślonym na mapie ewidencyjnej, która stanowi załącznik do niniejszej decyzji i jej integralną część - w celu realizacji inwestycji określonej ostateczną decyzją nr [...] o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydaną przez Prezydenta Miasta K. w dniu 31.12.2010 r. pod sygnaturą [...] dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa sieci wodociągowej i rurociągów tłocznych ścieków sanitarnych dla Międzynarodowego Portu Lotniczego im. J. Pawła II Kraków-Balice Sp. z o.o. w rejonie ulic: K., P., A. i Z.(...). W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami w przedmiotowym postępowaniu uwzględnił również fakt, iż nieuregulowany stan prawny przedmiotowej nieruchomości uniemożliwił przeprowadzenie rokowań w pełnym zakresie, bowiem nieznane są wszystkie podmioty praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości. W takim przypadku odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy art. 115 u.g.n., które obligują Prezydenta Miasta K., aby podał do publicznej wiadomości informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie ograniczenia prawa własności do nieruchomości. W związku z powyższym Prezydent Miasta K. w ogłoszeniu z 10 października 2019 r. powiadomił o zamiarze wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]o pow. 0,4859 ha obręb [...] jedn. ewid. K., dla której nie jest prowadzona księga wieczysta i nie można ustalić osób, którym przysługują prawa rzeczowe, co oznacza, że powyższą nieruchomość traktuje się "jako nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ponadto organ wezwał osoby, którym przysługują inne prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości, aby w terminie 2 miesięcy od daty ukazania się ww. ogłoszenia zgłosili się do Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K., celem wykazania swoich praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na bezskuteczny upływ 2m-c od dnia dokonania ww. obwieszczenia (30.12.2019 r.), organ I instancji wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie, stosownie do treści art. 124a w zw. z art. 114 ust. 4 u.g.n. Rozpatrując przedmiotową sprawę organ I instancji uznał, że zostały spełnione przesłanki zastosowania przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A.R., I.S. i A.K. zarzucając naruszenie art. 124 w zw. z art. 124a u.g.n. w zw. z art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomości stanowi nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, gdy w rzeczywistości możliwym było ustalenie prawidłowego kręgu stron, a nadto wydanie decyzji bez przeprowadzenia stosownych rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. co do warunków zajęcia nieruchomości na cele budowy infrastruktury. Dopuszczalność uznania nieruchomości za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym zachodzi, gdy zgodnie z regulacją mamy do czynienia z brakiem księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów, ze względu na brak których nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. W niniejszej sprawie w sposób oczywisty taka przesłanka nie zachodziła, gdyż organ miał zawężony zakres potencjalnych właścicieli nieruchomości wyłącznie do czterech osób - naruszenie zasady postępowania dowodowego bowiem jeśli organ ustalił, iż zgodnie z wpisem w ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa nieruchomość należy do własności T.R., I.S. i A.K. to był związany dowodem z dokumentu urzędowego, a ponadto jako organ prowadzący wspomnianą ewidencję był władny zmienić wpis z urzędu. Organ nie wskazał podstaw dla wzruszenia domniemania prawdziwości wpisu w ewidencji gruntów i budynków dla działki o nr. ewid. [...] obr. [...] K.; - naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1, art. 81 k.p.a., poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, pozostawienie bez rozpoznania i odpowiedzi wniosku A.R. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, niepowtórzeniu przeprowadzonych czynności z udziałem nowego uczestnika postępowania błędnej realizacji obowiązku zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonych w sprawie i wypowiedzenia się w kwestii jego uzupełniania przez wydaniem decyzji przez organ; - naruszenie art. 104 k,p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 124 ze względu na naruszenie obowiązku wskazania w sposób precyzyjny zakresu w jakim adresat decyzji musi znosić ograniczenie swoich praw pomimo wezwania do uzupełnienia decyzji gdyż narusza zasadę pewności prawa i kreuje nieokreślony w czasie obowiązek znoszenia ingerencji w przysługujące skarżącemu prawo, - naruszenie art. 128 ust 8 u.g.n. w związku z faktem iż wnioskodawca jest spółka komunalna, w której to spółce funkcje Walnego Zgromadzenia wykonuje Prezydent Miasta K.. Wojewoda decyzją z dnia 17 września 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 9a w związku z art. 124 ust. 1 i art. 124 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stronami postępowania w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest podmiot zamierzający realizować inwestycję infrastrukturalną, o której mowa w treści ww. przepisu oraz aktualny w dacie orzekania właściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości podlegającej ograniczeniu. Zgodnie z wypisem w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...], obr. [...] K., właścicielami ww. działki są: I.S., c. J. i M., T.R., c. J. i M. oraz A.K., c. J. i M.. Jako podstawę ww. własności wskazano księgę wieczystą nr [...]. Z analizy treści księgi wieczystej nr [...] wynika natomiast, iż działka nr [...] została wykreślona z ww. księgi na podstawie Korekty Wykazu Synchronizacyjnego z dnia 16 stycznia 1981 r. oraz Wykazu Synchronizacyjnego z dnia 19 sierpnia 2016 r. Na podstawie ww. wykazów ustalono, iż aktualnymi właścicielami działki nr [...] nie są odwołujący. W związku z powyższym, rozpatrując obecnie odwołanie A.R. a, I.S. oraz A.K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z 20 lutego 2020 r. należy zwrócić uwagę, iż przepis art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznaje uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczeń organu I instancji tylko strome w rozumieniu art. 28 kpa, a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonymi w tej materii poglądami doktryny postępowania administracyjnego, uprawnienie do złożenia odwołania przysługuje także podmiotowi, niebędącemu stroną, którego interes prawny w obaleniu decyzji organu I instancji wynika z przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest bowiem przyjęcie tzw. subiektywnej koncepcji legitymacji procesowej strony. Skuteczne jest zatem odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, a w związku z tym ma interes w zakwestionowaniu tego rozstrzygnięcia. Twierdzenie takie poddawane jest jednak weryfikacji przez organ odwoławczy, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, w oparciu o dowody zebrane przez organ pierwszej instancji, z ewentualnym ich uzupełnieniem przez organ odwoławczy. Jeżeli nie zostanie ono pozytywnie zweryfikowane, to organ II instancji zobowiązany jest wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa" (tak w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98). Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów odwołujących się, dotyczących ujawnienia, ich jako współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości wyjaśnić należy, że ewidencja gruntów jest co prawda rejestrem publicznym, który jednakże "nie kreuje, a jedynie odzwierciedla skutki zdarzeń (orzeczeń, umów, decyzji), które prowadzą do zmian podmiotowych w odniesieniu do osób uprawnionych do nieruchomości", (wyrok WSA w Poznaniu z dnia l lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1117/17). Jak wskazuje się w orzecznictwie: "Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Przepisy ustawy dnia 1,7 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. 2015. 520 ze zm.) nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień do gruntów dlatego organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o prawo własności, o granice czy powierzchnie działek, lecz wyłącznie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 213/18). Z kolei podstawowym dokumentem pozwalającym na ustaleniu stanu prawnego nieruchomości jest księga wieczysta (zgodnie z art. l ust. 1. ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 r. - Dz.U. z 2019 r. póz. 2204 - "Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości"). Z treści księgi wieczystej nr [...], wskazanej jako podstawa wpisu w ewidencji gruntów i budynków T.R. (spadkobiercy - A.R.), I.S.i A.K. jako współwłaścicieli działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. K., nie figuruje przedmiotowa działka. Odwołujący się nie przedłożyli też żadnych innych dokumentów potwierdzających posiadanie jakichkolwiek praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości. W takim stanie faktycznym, brak było podstaw do rozstrzygania materialnych aspektów w kontekście zarzutów odwołujących się zawartych w odwołaniu. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli A.R., I.S. i A.K. zarzucając naruszenie: 1/ art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji umarzającej postepowanie na skutek błędnego ustalenie, że odwołanie nie zostało złożone przez osoby posiadające przymiot strony w postępowaniu. Z takim rozstrzygnięciem nie sposób się zgodzić bowiem prawo do wniesienia odwołania ma nawet podmiot nie będący strona w postępowaniu przed organem I instancji; 2/ art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 15 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego a tym samym pozbawienie odwołujących się prawa do rozpoznania ich sprawy przez dwie instancje w toku procedowania przed organami administracji publicznej; 3/ art. 124 u.g.n. w związku z art. 124a u.g.n. w związku z art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość stanowi nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, gdy w rzeczywistości możliwym było ustalenie prawidłowego kręgu stron, a nadto wydanie decyzji bez przeprowadzenia stosownych rokowań o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. co do warunków zajęcia nieruchomości na cele budowy infrastruktury. Dopuszczalność uznania nieruchomości za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym zachodzi gdy zgodnie z regulacją mamy do czynienia z brakiem księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów ze względu na brak których nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe; 4/ art. 124 ust. 1 w związku z art. 112 ust. 3 u.g.n. poprzez utrzymanie w obrocie decyzji I instancji, której należy zarzucić brak zrównoważenia interesu wnioskodawcy i właścicieli nieruchomości poprzez niekorzystne usytuowanie infrastruktury co prowadzi do pozbawienia możliwości racjonalnego zagospodarowania prawie całej przedmiotowej nieruchomości; 5/ art. 76 § 1 i 2 K.p.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 78 § 1, art. 81 K.p.a. naruszenie zasady postępowania dowodowego bowiem jeśli organ I instancji ustalił, ze zgodnie z wpisem w ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa nieruchomość należy do T.R., I.S. i A.K. to organ odwoławczy również był związany dowodem z dokumentu urzędowego a ponadto poprzez pominięcie faktu, że organ i instancji jako organ prowadzący wspomnianą ewidencję był władny zmienić wpis z urzędu; 6/ art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 78 § 1 K.p.a., art. 79 i art. 81 K.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, pominięcie uchybień podniesionych w odwołaniu, w tym pozostawienie przez organ I instancji bez rozpoznania i odpowiedzi wniosku A.R. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, niepowtórzeniu przeprowadzonych czynności z udziałem nowego uczestnika postępowania, błędnej realizacji obowiązku zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonych w sprawie i wypowiedzenia się w kwestii jego uzupełniania przed wydaniem decyzji przez organ; 7/ art. 104 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 K.p.a. w zw. z art. 124 ze względu na naruszenie obowiązku wskazania w sposób precyzyjny zakresu w jakim adresat decyzji musi znosić ograniczenie swoich praw pomimo wezwania do uzupełnienia decyzji gdyż narusza zasadę pewności prawa i kreuje nieokreślony w czasie obowiązek znoszenia ingerencji w przysługujące skarżącemu prawo; 8/ art. 128 ust 8 u.g.n. w związku z faktem iż wnioskodawca jest spółka komunalna, w której to spółce funkcje Walnego Zgromadzenia wykonuje Prezydent Miasta K.. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu podlega ocena legalności decyzji Wojewody z dnia 17 września 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Decyzja ta została wydana w postępowaniu dotyczącym sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym oznaczonej jako działka nr [...]o pow. 0,4859 ha obręb [...] jedn. ewid. K.. Zgodnie z dyspozycją art. 138. § 1 pkt 3 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, iż decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego jest wydawana, jeżeli odwołanie zostało złożone przez podmiot, który nie jest stroną postępowania (sprawa nie dotyczy jego interesu prawnego lub też nie jest podmiotem wymienionym w art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane) a organ odwoławczy ustala te okoliczności w pełnowymiarowym postępowaniu tj. gdy brak przymiotu strony przez podmiot składający odwołanie nie jest oczywisty, wówczas bowiem organ może w oparciu o art. 134 K.p.a. stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Bez wątpienia zgodzić się należy z organem, że stronami postępowania w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest podmiot zamierzający realizować inwestycję infrastrukturalną, o której mowa w treści ww. przepisu oraz aktualny w dacie orzekania właściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości podlegającej ograniczeniu. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że odwołujący się nie są aktualnymi właścicielami działki nr [...] dlatego też nie mogą oni posiadać statusu strony postępowania. Tymczasem z treści zupełnej księgi wieczystej [...] (stan z dnia 3 lutego 2021 r.) wyraźnie wynika, że działka nr [...] była do niej wpisana. Z treści działu II wynika zaś, że jako właściciele wpisani zostali T.R., A.K. i I.S.. Zresztą sam organ w zaskarżonej decyzji przyznaje, że zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] jej właścicielami są I.S., T.R. oraz A.K.. Ustalenie, że odwołujący nie są już właścicielami działki organ oparł na treści Korekty Wykazu Synchronizacyjnego z dnia 16 stycznia 1981 r. oraz Wykazu Synchronizacyjnego z dnia 19 sierpnia 2016 r. Wskazać w tym miejscu należy, że wykaz zmian gruntowych i wykaz synchronizacyjny stanowią dokumenty źródłowe będące podstawą dokonywania zmian w ewidencji gruntów, które pozwalają na ustalenie pochodzenia nieruchomości utworzonej w drodze podziału innej nieruchomości. Nie należą zatem do innych dokumentów sporządzonych na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków o jakich mowa w § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt I CSK 650/14). Tym samym wykaz synchronizacyjny nie stanowi podstawy oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Z powyższego wynika, że wykaz synchronizacyjny nie jest i nie może stanowić samodzielnego dokumentu na podstawie którego można dokonać sprostowania oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej bez prawomocnej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Zatem trudno uznać argumentację organu, że to właśnie wykaz synchronizacyjny mógł skarżącym odebrać status właścicieli nieruchomości. Co więcej pamiętać należy o tym, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a nie jedynie kontrola decyzji organu pierwszej instancji, czy też rozpatrzenie zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ administracji publicznej jest zobowiązany zatem do ponownego rozważenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, a w razie konieczności, do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 K.p.a.), co w efekcie ma doprowadzić do wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie, które wyeliminuje ewentualne wady decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Tak ukształtowany zakres postępowania odwoławczego jest wyrazem realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 K.p.a., zgodnie, z którą obywatel ma prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jego sprawy przez kompetentny organ władzy państwowej. Zatem trudno przyjąć argumentację Wojewody, który swoje stwierdzenie o tym, że działka nr [...]ma nieuregulowany stan prawny i nie można ustalić jej obecnych właścicieli opiera jedynie na dowodzie w postaci wykazu synchronizacyjnego. Organ mógł we własnym zakresie ustalić właścicieli działki nr [...], tym bardziej, że skarżący zostali ujawnieni jako współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości w ewidencji gruntów (k-36 akt administracyjnych). Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby organ podjął jakiekolwiek kroki we własnym zakresie, aby jednoznacznie ustalić kto jest właścicielem nieruchomości. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że organ odwoławczy stwierdzając brak legitymacji do bycia stroną postępowania skarżących nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, a także nie rozpoznał badanej kwestii w jej całokształcie i nie dokonał wyczerpującej oceny, w konsekwencji czego w sposób istotny naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które znajdują zastosowanie na wszystkich etapach postępowania administracyjnego, a w rezultacie naruszył także art. 107 § 3 K.p.a. Wskazać należy, że treść art. 7 K.p.a. obliguje organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepis art. 77 § 1 K.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 K.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej oceny. W myśl zasady ustalonej w art. 8 K.p.a., organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny, w tym w ramach postępowania odwoławczego, także w odniesieniu do okoliczności powoływanych przez podmiot wnoszący odwołanie. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania, sformułowaną w art. 11 K.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. Natomiast w kontekście zasad z art. 8 i art. 11 K.p.a., doniosłą rolę pełni uzasadnienie decyzji, sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., wedle którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z przytoczonego przepisu wynika, że uzasadnienie decyzji nie może być sformułowane ogólnikowo i w przypadku postępowania odwoławczego powinno służyć przekonaniu strony odwołującej do tego, że jej stanowisko zostało wzięte pod uwagę i rozważone w kontekście okoliczności faktycznych sprawy, zaś w przypadku stwierdzenia braku legitymacji odwołującego, powinno dokładnie wyjaśniać przyczyny dokonanej w tym zakresie oceny. W przekonaniu Sądu, Wojewoda nie sprostał powyższym obowiązkom, ponieważ nie rozpoznał kwestii legitymacji odwołujących się w sposób wyczerpujący oraz całościowy, a dokonana ocena - przedstawiona w decyzji - jest niepełna i nie uzasadnia wystarczająco podjętego rozstrzygnięcia. Z powyższych względów zaskarżoną decyzję uchylono, o czym sąd orzekł w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i c. P.p.s.a. O zwrocie od organu odwoławczego kosztów postępowania sądowego, orzeczono w pkt 2 wyroku na zasadzie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło