II SA/Kr 1302/20
WyrokWSA w Krakowie2021-02-04
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Mirosław Bator, Agnieszka Nawara - Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie posiadają statusu strony w postępowaniu dotyczącym ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, opierając się jedynie na wykazie synchronizacyjnym, mimo istnienia wpisu w księdze wieczystej i ewidencji gruntów wskazującego ich jako współwłaścicieli?Ratio decidendi
Wojewoda nieprawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ nie wykazał w sposób wyczerpujący, że skarżący nie posiadają statusu strony. Sąd uznał, że opieranie się wyłącznie na wykazie synchronizacyjnym przy jednoczesnym istnieniu wpisów w księdze wieczystej i ewidencji gruntów wskazujących skarżących jako współwłaścicieli, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych, w tym zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym na cele budowy infrastruktury. Prezydent Miasta wydał decyzję zezwalającą na przeprowadzenie rurociągu. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący (A.R., I.S., A.K.) nie są właścicielami nieruchomości i tym samym nie posiadają statusu strony. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. błędne ustalenie braku statusu strony oraz naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd uchylił decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R., I. S., A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżących A. R., I. S., A. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 20 lutego 2020 r. nr [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4859 ha obręb [...] jedn. ewid. K., dla której nie jest prowadzona księga wieczysta poprzez zezwolenie Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągowi Kanalizacji S.A. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie przewodu - rurociągu tłocznego ścieków sanitarnych DN 250 mm w pasie o szerokości 6,5 m2 i długości 21,8 m o przebiegu zakreślonym na mapie ewidencyjnej, która stanowi załącznik do niniejszej decyzji i jej integralną część - w celu realizacji inwestycji określonej ostateczną decyzją nr [...] o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydaną przez Prezydenta Miasta K. w dniu 31.12.2010 r. pod sygnaturą [...] dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa sieci wodociągowej i rurociągów tłocznych ścieków sanitarnych dla Międzynarodowego Portu Lotniczego im. J. Pawła II Kraków-Balice Sp. z o.o. w rejonie ulic: K., P., A. i Z.(...).
W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami w przedmiotowym postępowaniu uwzględnił również fakt, iż nieuregulowany stan prawny przedmiotowej nieruchomości uniemożliwił przeprowadzenie rokowań w pełnym zakresie, bowiem nieznane są wszystkie podmioty praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości. W takim przypadku odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy art. 115 u.g.n., które obligują Prezydenta Miasta K., aby podał do publicznej wiadomości informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie ograniczenia prawa własności do nieruchomości. W związku z powyższym Prezydent Miasta K. w ogłoszeniu z 10 października 2019 r. powiadomił o zamiarze wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]o pow. 0,4859 ha obręb [...] jedn. ewid. K., dla której nie jest prowadzona księga wieczysta i nie można ustalić osób, którym przysługują prawa rzeczowe, co oznacza, że powyższą nieruchomość traktuje się "jako nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ponadto organ wezwał osoby, którym przysługują inne prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości, aby w terminie 2 miesięcy od daty ukazania się ww. ogłoszenia zgłosili się do Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K., celem wykazania swoich praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na bezskuteczny upływ 2m-c od dnia dokonania ww. obwieszczenia (30.12.2019 r.), organ I instancji wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie, stosownie do treści art. 124a w zw. z art. 114 ust. 4 u.g.n. Rozpatrując przedmiotową sprawę organ I instancji uznał, że zostały spełnione przesłanki zastosowania przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A.R., I.S. i A.K. zarzucając naruszenie art. 124 w zw. z art. 124a u.g.n. w zw. z art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomości stanowi nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, gdy w rzeczywistości możliwym było ustalenie prawidłowego kręgu stron, a nadto wydanie decyzji bez przeprowadzenia stosownych rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. co do warunków zajęcia nieruchomości na cele budowy infrastruktury. Dopuszczalność uznania nieruchomości za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym zachodzi, gdy zgodnie z regulacją mamy do czynienia z brakiem księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów, ze względu na brak których nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. W niniejszej sprawie w sposób oczywisty taka przesłanka nie zachodziła, gdyż organ miał zawężony zakres potencjalnych właścicieli nieruchomości wyłącznie do czterech osób - naruszenie zasady postępowania dowodowego bowiem jeśli organ ustalił, iż zgodnie z wpisem w ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa nieruchomość należy do własności T.R., I.S. i A.K. to był związany dowodem z dokumentu urzędowego, a ponadto jako organ prowadzący wspomnianą ewidencję był władny zmienić wpis z urzędu. Organ nie wskazał podstaw dla wzruszenia domniemania prawdziwości wpisu w ewidencji gruntów i budynków dla działki o nr. ewid. [...] obr. [...] K.; - naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1, art. 81 k.p.a., poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, pozostawienie bez rozpoznania i odpowiedzi wniosku A.R. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, niepowtórzeniu przeprowadzonych czynności z udziałem nowego uczestnika postępowania błędnej realizacji obowiązku zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonych w sprawie i wypowiedzenia się w kwestii jego uzupełniania przez wydaniem decyzji przez organ; - naruszenie art. 104 k,p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 124 ze względu na naruszenie obowiązku wskazania w sposób precyzyjny zakresu w jakim adresat decyzji musi znosić ograniczenie swoich praw pomimo wezwania do uzupełnienia decyzji gdyż narusza zasadę pewności prawa i kreuje nieokreślony w czasie obowiązek znoszenia ingerencji w przysługujące skarżącemu prawo, - naruszenie art. 128 ust 8 u.g.n. w związku z faktem iż wnioskodawca jest spółka komunalna, w której to spółce funkcje Walnego Zgromadzenia wykonuje Prezydent Miasta K..
Wojewoda decyzją z dnia 17 września 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 9a w związku z art. 124 ust. 1 i art. 124 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stronami postępowania w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest podmiot zamierzający realizować inwestycję infrastrukturalną, o której mowa w treści ww. przepisu oraz aktualny w dacie orzekania właściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości podlegającej ograniczeniu. Zgodnie z wypisem w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...], obr. [...] K., właścicielami ww. działki są: I.S., c. J. i M., T.R., c. J. i M. oraz A.K., c. J. i M.. Jako podstawę ww. własności wskazano księgę wieczystą nr [...]. Z analizy treści księgi wieczystej nr [...] wynika natomiast, iż działka nr [...] została wykreślona z ww. księgi na podstawie Korekty Wykazu Synchronizacyjnego z dnia 16 stycznia 1981 r. oraz Wykazu Synchronizacyjnego z dnia 19 sierpnia 2016 r. Na podstawie ww. wykazów ustalono, iż aktualnymi właścicielami działki nr [...] nie są odwołujący. W związku z powyższym, rozpatrując obecnie odwołanie A.R. a, I.S. oraz A.K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z 20 lutego 2020 r. należy zwrócić uwagę, iż przepis art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznaje uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczeń organu I instancji tylko strome w rozumieniu art. 28 kpa, a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonymi w tej materii poglądami doktryny postępowania administracyjnego, uprawnienie do złożenia odwołania przysługuje także podmiotowi, niebędącemu stroną, którego interes prawny w obaleniu decyzji organu I instancji wynika z przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest bowiem przyjęcie tzw. subiektywnej koncepcji legitymacji procesowej strony. Skuteczne jest zatem odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, a w związku z tym ma interes w zakwestionowaniu tego rozstrzygnięcia. Twierdzenie takie poddawane jest jednak weryfikacji przez organ odwoławczy, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, w oparciu o dowody zebrane przez organ pierwszej instancji, z ewentualnym ich uzupełnieniem przez organ odwoławczy. Jeżeli nie zostanie ono pozytywnie zweryfikowane, to organ II instancji zobowiązany jest wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa" (tak w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98). Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów odwołujących się, dotyczących ujawnienia, ich jako współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości wyjaśnić należy, że ewidencja gruntów jest co prawda rejestrem publicznym, który jednakże "nie kreuje, a jedynie odzwierciedla skutki zdarzeń (orzeczeń, umów, decyzji), które prowadzą do zmian podmiotowych w odniesieniu do osób uprawnionych do nieruchomości", (wyrok WSA w Poznaniu z dnia l lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1117/17). Jak wskazuje się w orzecznictwie: "Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Przepisy ustawy dnia 1,7 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. 2015. 520 ze zm.) nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień do gruntów dlatego organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o prawo własności, o granice czy powierzchnie działek, lecz wyłącznie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 213/18). Z kolei podstawowym dokumentem pozwalającym na ustaleniu stanu prawnego nieruchomości jest księga wieczysta (zgodnie z art. l ust. 1. ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 r. - Dz.U. z 2019 r. póz. 2204 - "Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości"). Z treści księgi wieczystej nr [...], wskazanej jako podstawa wpisu w ewidencji gruntów i budynków T.R. (spadkobiercy - A.R.), I.S.i A.K. jako współwłaścicieli działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. K., nie figuruje przedmiotowa działka. Odwołujący się nie przedłożyli też żadnych innych dokumentów potwierdzających posiadanie jakichkolwiek praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości. W takim stanie faktycznym, brak było podstaw do rozstrzygania materialnych aspektów w kontekście zarzutów odwołujących się zawartych w odwołaniu.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli A.R., I.S. i A.K. zarzucając naruszenie: 1/ art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji umarzającej postepowanie na skutek błędnego ustalenie, że odwołanie nie zostało złożone przez osoby posiadające przymiot strony w postępowaniu. Z takim rozstrzygnięciem nie sposób się zgodzić bowiem prawo do wniesienia odwołania ma nawet podmiot nie będący strona w postępowaniu przed organem I instancji;
2/ art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 15 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego a tym samym pozbawienie odwołujących się prawa do rozpoznania ich sprawy przez dwie instancje w toku procedowania przed organami administracji publicznej;
3/ art. 124 u.g.n. w związku z art. 124a u.g.n. w związku z art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość stanowi nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, gdy w rzeczywistości możliwym było ustalenie prawidłowego kręgu stron, a nadto wydanie decyzji bez przeprowadzenia stosownych rokowań o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. co do warunków zajęcia nieruchomości na cele budowy infrastruktury. Dopuszczalność uznania nieruchomości za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym zachodzi gdy zgodnie z regulacją mamy do czynienia z brakiem księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów ze względu na brak których nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe;
4/ art. 124 ust. 1 w związku z art. 112 ust. 3 u.g.n. poprzez utrzymanie w obrocie decyzji I instancji, której należy zarzucić brak zrównoważenia interesu wnioskodawcy i właścicieli nieruchomości poprzez niekorzystne usytuowanie infrastruktury co prowadzi do pozbawienia możliwości racjonalnego zagospodarowania prawie całej przedmiotowej nieruchomości;
5/ art. 76 § 1 i 2 K.p.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 78 § 1, art. 81 K.p.a. naruszenie zasady postępowania dowodowego bowiem jeśli organ I instancji ustalił, ze zgodnie z wpisem w ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa nieruchomość należy do T.R., I.S. i A.K. to organ odwoławczy również był związany dowodem z dokumentu urzędowego a ponadto poprzez pominięcie faktu, że organ i instancji jako organ prowadzący wspomnianą ewidencję był władny zmienić wpis z urzędu;
6/ art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 78 § 1 K.p.a., art. 79 i art. 81 K.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, pominięcie uchybień podniesionych w odwołaniu, w tym pozostawienie przez organ I instancji bez rozpoznania i odpowiedzi wniosku A.R. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, niepowtórzeniu przeprowadzonych czynności z udziałem nowego uczestnika postępowania, błędnej realizacji obowiązku zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonych w sprawie i wypowiedzenia się w kwestii jego uzupełniania przed wydaniem decyzji przez organ;
7/ art. 104 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 K.p.a. w zw. z art. 124 ze względu na naruszenie obowiązku wskazania w sposób precyzyjny zakresu w jakim adresat decyzji musi znosić ograniczenie swoich praw pomimo wezwania do uzupełnienia decyzji gdyż narusza zasadę pewności prawa i kreuje nieokreślony w czasie obowiązek znoszenia ingerencji w przysługujące skarżącemu prawo;
8/ art. 128 ust 8 u.g.n. w związku z faktem iż wnioskodawca jest spółka komunalna, w której to spółce funkcje Walnego Zgromadzenia wykonuje Prezydent Miasta K..
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu podlega ocena legalności decyzji Wojewody z dnia 17 września 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Decyzja ta została wydana w postępowaniu dotyczącym sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym oznaczonej jako działka nr [...]o pow. 0,4859 ha obręb [...] jedn. ewid. K..
Zgodnie z dyspozycją art. 138. § 1 pkt 3 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, iż decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego jest wydawana, jeżeli odwołanie zostało złożone przez podmiot, który nie jest stroną postępowania (sprawa nie dotyczy jego interesu prawnego lub też nie jest podmiotem wymienionym w art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane) a organ odwoławczy ustala te okoliczności w pełnowymiarowym postępowaniu tj. gdy brak przymiotu strony przez podmiot składający odwołanie nie jest oczywisty, wówczas bowiem organ może w oparciu o art. 134 K.p.a. stwierdzić niedopuszczalność odwołania.
Bez wątpienia zgodzić się należy z organem, że stronami postępowania w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest podmiot zamierzający realizować inwestycję infrastrukturalną, o której mowa w treści ww. przepisu oraz aktualny w dacie orzekania właściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości podlegającej ograniczeniu. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że odwołujący się nie są aktualnymi właścicielami działki nr [...] dlatego też nie mogą oni posiadać statusu strony postępowania. Tymczasem z treści zupełnej księgi wieczystej [...] (stan z dnia 3 lutego 2021 r.) wyraźnie wynika, że działka nr [...] była do niej wpisana. Z treści działu II wynika zaś, że jako właściciele wpisani zostali T.R., A.K. i I.S.. Zresztą sam organ w zaskarżonej decyzji przyznaje, że zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] jej właścicielami są I.S., T.R. oraz A.K.. Ustalenie, że odwołujący nie są już właścicielami działki organ oparł na treści Korekty Wykazu Synchronizacyjnego z dnia 16 stycznia 1981 r. oraz Wykazu Synchronizacyjnego z dnia 19 sierpnia 2016 r. Wskazać w tym miejscu należy, że wykaz zmian gruntowych i wykaz synchronizacyjny stanowią dokumenty źródłowe będące podstawą dokonywania zmian w ewidencji gruntów, które pozwalają na ustalenie pochodzenia nieruchomości utworzonej w drodze podziału innej nieruchomości. Nie należą zatem do innych dokumentów sporządzonych na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków o jakich mowa w § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt I CSK 650/14). Tym samym wykaz synchronizacyjny nie stanowi podstawy oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Z powyższego wynika, że wykaz synchronizacyjny nie jest i nie może stanowić samodzielnego dokumentu na podstawie którego można dokonać sprostowania oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej bez prawomocnej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Zatem trudno uznać argumentację organu, że to właśnie wykaz synchronizacyjny mógł skarżącym odebrać status właścicieli nieruchomości.
Co więcej pamiętać należy o tym, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a nie jedynie kontrola decyzji organu pierwszej instancji, czy też rozpatrzenie zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ administracji publicznej jest zobowiązany zatem do ponownego rozważenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, a w razie konieczności, do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 K.p.a.), co w efekcie ma doprowadzić do wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie, które wyeliminuje ewentualne wady decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Tak ukształtowany zakres postępowania odwoławczego jest wyrazem realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 K.p.a., zgodnie, z którą obywatel ma prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jego sprawy przez kompetentny organ władzy państwowej. Zatem trudno przyjąć argumentację Wojewody, który swoje stwierdzenie o tym, że działka nr [...]ma nieuregulowany stan prawny i nie można ustalić jej obecnych właścicieli opiera jedynie na dowodzie w postaci wykazu synchronizacyjnego. Organ mógł we własnym zakresie ustalić właścicieli działki nr [...], tym bardziej, że skarżący zostali ujawnieni jako współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości w ewidencji gruntów (k-36 akt administracyjnych). Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby organ podjął jakiekolwiek kroki we własnym zakresie, aby jednoznacznie ustalić kto jest właścicielem nieruchomości.
W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że organ odwoławczy stwierdzając brak legitymacji do bycia stroną postępowania skarżących nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, a także nie rozpoznał badanej kwestii w jej całokształcie i nie dokonał wyczerpującej oceny, w konsekwencji czego w sposób istotny naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które znajdują zastosowanie na wszystkich etapach postępowania administracyjnego, a w rezultacie naruszył także art. 107 § 3 K.p.a. Wskazać należy, że treść art. 7 K.p.a. obliguje organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepis art. 77 § 1 K.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 K.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej oceny. W myśl zasady ustalonej w art. 8 K.p.a., organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny, w tym w ramach postępowania odwoławczego, także w odniesieniu do okoliczności powoływanych przez podmiot wnoszący odwołanie. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania, sformułowaną w art. 11 K.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. Natomiast w kontekście zasad z art. 8 i art. 11 K.p.a., doniosłą rolę pełni uzasadnienie decyzji, sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., wedle którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z przytoczonego przepisu wynika, że uzasadnienie decyzji nie może być sformułowane ogólnikowo i w przypadku postępowania odwoławczego powinno służyć przekonaniu strony odwołującej do tego, że jej stanowisko zostało wzięte pod uwagę i rozważone w kontekście okoliczności faktycznych sprawy, zaś w przypadku stwierdzenia braku legitymacji odwołującego, powinno dokładnie wyjaśniać przyczyny dokonanej w tym zakresie oceny.
W przekonaniu Sądu, Wojewoda nie sprostał powyższym obowiązkom, ponieważ nie rozpoznał kwestii legitymacji odwołujących się w sposób wyczerpujący oraz całościowy, a dokonana ocena - przedstawiona w decyzji - jest niepełna i nie uzasadnia wystarczająco podjętego rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów zaskarżoną decyzję uchylono, o czym sąd orzekł w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i c. P.p.s.a. O zwrocie od organu odwoławczego kosztów postępowania sądowego, orzeczono w pkt 2 wyroku na zasadzie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło