II SA/Kr 1303/24

WyrokWSA w Krakowie2025-03-11

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Joanna Człowiekowska, Agnieszka Nawara -Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane wykonane bez skutecznego zgłoszenia zamiaru budowy, a także w innym miejscu niż wskazane w zgłoszeniu, stanowią samowolę budowlaną uzasadniającą wstrzymanie budowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wybudowanie obiektu budowlanego bez skutecznego zgłoszenia zamiaru budowy, a także w innym miejscu niż wskazane w zgłoszeniu, stanowi samowolę budowlaną. W takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego prawidłowo wydały postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. Sąd potwierdził również, że w przypadku zakończenia robót budowlanych, obowiązki nakłada się na właściciela obiektu budowlanego, co w tej sprawie uzasadniało skierowanie postanowienia wyłącznie do D. N. jako właścicielki nieruchomości i obiektu.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nakazało D. N. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych przy samowolnej budowie budynku gospodarczego na działce nr [...] w N. Budynek został wybudowany bez skutecznego zgłoszenia zamiaru budowy oraz w innym miejscu niż wskazano w zgłoszeniu. Skarżący zarzucili, że nie dokonali samowolnej budowy i skutecznie zgłosili zamiar budowy, a także podnieśli kwestię konfliktu sąsiedzkiego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Agnieszka Nawara -Dubiel po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. N. i P. N. na postanowienie nr 683/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 lipca 2024 r. znak: WOB.7722.302.2023.KJAS w przedmiocie nakazu wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę. Postanowieniem nr 80/23 z dnia 4 września 2023 r., PINB.5160.25.2023.JJ, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 oraz art. 80 ust 2. pkt 1 i art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 z późń. zm.) oraz. art. 123 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieliczce nakazał inwestorowi D. N. i P. N. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy samowolnej budowie budynku gospodarczego na działce nr [...] w N., tj. bez skutecznego zgłoszenia zamiaru budowy. Jednocześnie na podstawie art. 40 ust. 3 i art. 48a ustawy Prawo budowlane poinformowano inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że w dniu 13 września 2022 r. przeprowadzono kontrolę podczas której ustalono, iż na dz. nr [...] w N., od strony ogrodowej usytuowany jest budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej z wypełnieniem z płyt OSB z wykonaną elewacją (warstwa wyrównawcza ze styropianu siatka i klej). Budynek posiada dach jednospadowy, w dniu kontroli stwierdzono brak orynnowania, a wody opadowe spływają na teren biologicznie czynny właścicieli. Przedmiotowy budynek ma wymiary ok. ok 3,9 m na 3,4 m usytuowany w odległości około 95 cm od ogrodzenia z działka sąsiednią. Budynek użytkowany jest na cele gospodarcze. Obecni podczas kontroli właściciele budynku przedłożyli do wglądu zgłoszenie do Starosty W. z dnia 13 sierpnia 2020 r., na podstawie którego, jak wskazali, został zrealizowany budynek. Organ ustalił, że zgodnie z ww. zgłoszeniem przyjętym do Starostwa Powiatowego w dniu 13 sierpnia 2020 r. za nr BGN.6743.1.624.2020.SN przedmiotowy budynek gospodarczy winien być usytuowany w następujących odległościach od granic: - granica północna z działką nr [...] - 3,0 m - granica południowa z działką nr [...] - 3,0 m - granica wschodnia z działką nr [...] -15,7 m - granica zachodnia z działką nr [...] - 5,4 m. Z kolei podczas kontroli w dniu 13 września 2022 r. ustalono, ze przedmiotowy budynek został usytuowany w narożniku działki nr [...] w odległości ok 95 cm od ogrodzenia z działkami sąsiednimi. W dniu 9 maja 2023 r. wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia zgodności realizacji ww. budynku z ww. zgłoszeniem. Podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych w dniu 7 czerwca 2023 r. ustalono, że wymiary wewnętrzne budynku - 3,74 m x 3,44 m, wysokość mierzona wewnątrz budynku przy wejściu - 2,48 m, wysokość budynku mierzona na zewnątrz od strony wejścia - 2,67 m, a po przeciwległej stronie - 2,67 m (pomiaru wysokości dokonano od górnego poziomu płyty betonowej do spodu blachy trapezowej). Budynek o konstrukcji drewnianej (krawędziaki nośne drewniane), wypełnienia ścian z płyt OSB. Od strony zewnętrznej ściany wykończone izolacją termiczną zamkniętą warstwami wykończeniowymi, klej na siatce bez tynku. Dach w układzie pulpitowym z nachyleniem w stronę zachodnią z przekryciem z blachy stalowej trapezowej, z wyprowadzonymi okapami poza obrys budynku. Od strony zachodniej dach jest wysunięty o 0,7 m z zamontowaną rynną bez rury spustowej. Wylot z rynny pod montaż rury spustowej wyprowadzony na teren działki właścicieli bezpośrednio przy linii ogrodzenia. Nadto od strony północnej okap wysunięty jest o 0,24 m, natomiast od strony wschodniej 0,35 m oraz od strony południowej okap wysunięty o 0,8 m. Przedmiotowy budynek posadowiony jest na płycie betonowej o grubości widocznej około 15 cm, wyprowadzonej poza obrys ścian zewnętrznych z każdej strony po około 0,3 - 0,4 m. W pomieszczeniu posadzka wykończona płytkami gresowymi, jak również fragmentem płyty wyprowadzonej przed ścianę od strony wschodniej. Drzwi do budynku o wymiarach w świetle ościeżnicy 0,8 m na 2,0 m usytuowane są w ścianie wschodniej budynku. W budynku brak okien, wykonano dwa otwory wentylacyjne w ścianach północnej i południowej pod stropem. Budynek wyposażony w wewnętrzną instalację elektryczną (oświetlenie oraz gniazda wtykowe). Instalacja zasilana jest z budynku mieszkalnego W. za pomocą przedłużacza swobodnie leżącego na terenie działki. Jak wskazują właściciel przedmiotowe zasilanie jest włączane jedynie w razie potrzeby. Na przedmiotowym obiekcie zamontowane 2 kamery zewnętrzne. Przedmiotowy budynek służy celom gospodarczym, w obiekcie składowane narzędzia w tym ogrodowe, przetwory, słoiki. Od strony północnej do ściany zewnętrznej budynku dostawiono kontener typu mauzer na wodę deszczową. Kontener postawiony jest na europalecie, która z kolei posadowiona jest na 4 stalowych słupkach wypełnionych betonem. Natomiast od strony południowej i częściowo wschodniej wzdłuż ścian zewnętrznych składowane drewno opałowe. Do budynku w jego narożnikach domontowane 4 koła, jak wskazali obecni podczas oględzin właściciele przedmiotowe koła służą do możliwości przemieszczania budynku po terenie. Podczas oględzin dokonano pomiaru odległości od ścian zewnętrznych budynku do linii ogrodzenia, które wynoszą odpowiednio od strony działki nr [...] - 1,3 m oraz od strony działki nr [...] odpowiednio 1,17 m i 1,05 m natomiast w narożniku ściany południowej 0,86 m. Jak podali właściciele nieruchomości, prace przy realizacji budynku zostały rozpoczęte jesienią 2020 r., po dokonaniu ww. zgłoszenia. Podczas oględzin do akt sprawy dołączono 2 oświadczenia o wyrażeniu zgody na przybliżenia budynku do granicy drogi. Pod przedmiotowym oświadczeniem podpisami K. V. K. R., K. V. K. M., S. SPÓŁKA CYWILNA S. Ś., S. S., P. A. oraz P. M.. Jednocześnie P. Ł. wnieśli do protokołu, iż oni nie wyrażają zgodny na zbliżeniu budynku do drogi, której są współwłaścicielami. Analizując przedłożony z wnioskiem dot. zgłoszenia opis (w tym rysunki) planowanych robót budowlanych organ stwierdził, że: • powierzchnia zabudowy projektowanego budynku gospodarczego - 14,0 m2 • długość projektowanego budynku 4,0 m • szerokość projektowanego budynku 3,5 m • wysokość projektowanego budynku 2,6 m • ściany zewnętrzne wykonane z słupków 10x10 rozstawionych max. Co 40 cm obite z zewnątrz płytą OSB nr 2,2 cm, na zewnątrz styropian, siatka oraz klej, tynk akrylowy jasny; • dach jednospadowy o kącie nachylenia połaci 5°, konstrukcji drewnianej. Pokrycie dachu blachą imitującą dachówkę w kolorze grafitowym. • Ze względu na przeznaczenie i funkcje obiektu zaprojektowano żadnych instalacji elektrycznych • Obiektu z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania określono jako PM. Maksymalna gęstość obciążenia ogniowego strefy pożarowej w budynku wynosi Q< 500 MJ/m3. Obiekt zaliczy się więc do klasy odporności ogniowej "E". Ściany zewnętrzne zabezpieczone impregnatem ognioochronnym FOBOS M-4, spełniając tym samym wymagania przegrody jako NRO. Pokrycie elewacji zabezpieczone do klasy NRO impregnatem ognioochronnym [...]. Pokrycie dachu projektowanego budynku w klasie NRO, konstrukcja dachu zabezpieczona jest impregnatem ognioochronnym FOBOS M-4. • przewidziana lokalizacja budynku na dz. [...] w N. : - granica płn z dz. nr [...] - 3,0 m - granica płd z dz. nr [...] - 3,0 m - granica wsch z dz. nr [...] -15,70 m - granica zach. z dz. nr [...] - 5,4 m. Z rysunku Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy N. - dla części dzielnicy J. w N., przyjętego uchwałą NR XLII/599/14 Rady Miejskiej w N. z dnia 27 czerwca 2014 r., wynika, że teren działki nr [...] w N. zlokalizowany jest w obszarze oznaczonym jako 4.MN3 (tj. 1-83MN3 tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej), natomiast teren działki sąsiedniej nr [...], [...] oraz [...], [...] w N. zlokalizowany jest w obszarze oznaczonym jako 44KDW i 54KDW (tj. 1-59KDW - Tereny dróg wewnętrznych). Mając na uwadze treść § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) organ ustalił, że odległości ściany budynku od strony granicy z działką nr [...], [...] oraz [...], [...] winny wynosić 3 m. Zgodnie z § 12 ust. 2 sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. W przypadku budynków gospodarczych w zabudowie jednorodzinnej zgodnie z § 12 ust 4 pkt 3 budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Z powyższego wynika, ze lokalizacja przedmiotowego budynku jest niezgodna ww. Rozporządzeniem. Organ wyjaśnił, ze zgodnie z art. 28 ust. 1 Pr. bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątek od tej zasady stanowią przepisy art. 29-31 ww. ustawy. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a Pr. bud. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych. Pismem z dnia 22 czerwca 2023 r. (data wpływu do organu) pełnomocnik P. Ł. podał, że realizacja budynku została rozpoczęta w okresie letnim, a nie jesiennym jak wskazano uprzednio. Do pisma dołączono 3 fotografie (zgodnie z przekazaną informacją co do daty ich wykonania) z dnia 2 lipca 2020 r oraz fotografię z 30 lipca 2020 r. na których przedmiotowy budynek gospodarczy już stoi na nieruchomości. W związku z powyższym, pismem z dnia 28 czerwca 2023 r. organ wezwał inwestorów do wskazania precyzyjnej daty rozpoczęcia robót związanych z ww. budynkiem oraz do przedłożenia dowodów potwierdzający wskazaną datę rozpoczęcia robót tj. np. dokumentacje fotograficzną, zeznania świadków, rachunki z zakupu materiałów budowlanych. W piśmie z dnia 5 lipca 2023 r. inwestorzy podali, że ww. prace rozpoczęto końcem września/początkiem października. Do przedmiotowego pisma dołączono oświadczenie K. K. i S. S. na okoliczność ww. daty rozpoczęcia robót. Pismem z dnia 3 sierpnia 2023 r. pełnomocnik P. Ł. wskazał ponownie, iż roboty nie mogły rozpocząć się na przełomie września i października 2020 r. gdyż przeczy temu dokumentacja fotograficzna przedłożona przez strony postępowania. Na dowód powyższego do pisma przedłożono na płycie CD dalszą dokumentację zdjęciową oraz nagranie wykonane w dniu 31 lipca 2020 r., na którym uchwycony został przedmiotowy budynek gospodarczy. W związku z powyższym, organ pozyskał od Małopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie uwierzytelnioną kserokopię protokołu kontroli wraz z załączoną dokumentacją fotograficzną nr [...] z dnia 12 października 2020 r. Organ ustalił nadto, że wniosek został przyjęty w dniu 18 sierpnia 2020 r., a zgłoszenie stało się skuteczne w dniu 1 października 2020 r. Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek gospodarczy jest to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Odnosząc się do faktu, iż inwestorzy na dzień przeprowadzenia oględzin tj. na dzień 7 czerwca 2023 r. wskazali, iż domontowane 4 koła w narożnikach budynku służą możliwości przemieszczania budynku po terenie organ podał, że na dzień kontroli przeprowadzonej w dniu 13 września 2022 r. nie stwierdzono zamontowanych kół przy budynku. Nadto zgodnie ze zgłoszeniem do Starosty W. , w załączonym opisie technicznym brak wskazania, iż przedmiotowy obiekt gospodarczy ma być mobilny i mieć możliwość przemieszczania po działce, w opisie do zgłoszenia precyzyjnie wskazano odległości usytuowania obiektu względem granic z działkami sąsiednimi, nie wskazując ewentualnych możliwości przemieszczania obiektu. W rozwiązaniach konstrukcyjno - materiałowych przedmiotowego opisu technicznego wskazano, iż fundament przedmiotowego obiektu stanowi płyta fundamentowa o grubości 15 cm, co potwierdzono podczas oględzin w dniu 7 czerwca 2023 r. "Budynek posadowiony na płycie o grubości widocznej około 15 cm wyprowadzonej poza obrys ścian zewnętrznych z każdej strony o około 0,3 - 0,4 m.". W ocenie organu nie sposób uznać, aby obiekt, który wygląda jak budynek i pełni funkcje gospodarczą, nie był traktowany jak budynek gospodarczy. Faktu tego nie zmienia okoliczność, że poprzez zamontowanie kół mogłaby istnieć możliwość jego przemieszczenia. Posiadanie elementów ruchomych w postaci kół nie stanowi jednak cech istotnych, odróżniających budynek gospodarczy od obiektu mobilnego. W ocenie organu ww. budynek spełnia pod względem konstrukcyjnym i funkcjonalnym warunki do uznania jego za budynek gospodarczy wskazany w zgorszeniu do Starosty W. i planowany do wykonania przez inwestorów, skoro domontowane w późniejszym okresie elementy takie jak koła pozostają bez związku z funkcją, jaką pełni przedmiotowy obiekt. Organ zauważył, że w przypadku budowy gospodarczych obiektów budowlanych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m oraz stawów i zbiorników wodnych o powierzchni nieprzekraczającej 500 m2 i głębokości nieprzekraczającej 2 m od naturalnej powierzchni terenu, przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki leśnej i położonych na gruntach leśnych Skarbu Państwa, sytuowanych na obszarze Natura 2000 nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 18 Pr. bud. konieczne jest dokonanie zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej na zasadzie art. 30 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Zgodnie z art. 30 ust. 5 prawa budowlanego zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Kluczowe zatem dla skuteczności zgłoszenia jest to, aby dokonane zostało przez terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych oraz aby nastąpiła milcząca zgoda organu. W sytuacji, gdy inwestor rozpoczyna budowę przed dokonaniem zgłoszenia nie może być mowy o skutecznym zgłoszeniu. W niniejszej sprawie prace zostały rozpoczęte przed datą skutecznego przyjęcia zgłoszenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej (1 października 2020 r.), co udokumentowali właściciele działki sąsiedniej przedkładając materiały zdjęciowe i nagranie. Nadto fakt rozpoczęcia robót budowlanych przed skutecznym przejęciem zgłoszenia tj. przed dniem 1 października 2020 r. potwierdzili świadkowie wskazani przez inwestorów oraz sami inwestorzy w piśmie z dnia 25 lipca 2023 r. wskazując "prace związane z ruchomym budynkiem gospodarczym rozpoczęto końcem września a początkiem października". Fakt budowy obiektu bez pozwolenia na budowę przy równoczesnej eliminacji art. 29-31 skutkuje działaniem art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Pr. bud., który reguluje kwestię samowoli budowlanej i możliwości jej legalizacji, co poprzedzone jest wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy. Od wejścia w życie z dniem 19 września 2020 r. noweli z 13 lutego 2020 r. przepis ten nie dotyczy już nakazu rozbiórki w drodze decyzji administracyjnej (kwestię tę po nowelizacji reguluje art. 49e Pr. Bud.), a "jedynie" wstrzymania budowy w drodze postanowienia, które otwiera drogę do legalizacji samowoli budowlanej. Zażalenie na to postanowienie wnieśli P. N. i D. N.. Postanowieniem nr 68/2024 z dnia 30 lipca 2024 r., znak: WOB.7722.302.2023.KJAS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 oraz art. 123 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu I instancji w całości i na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 5, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 123 k.p.a. nakazał właścicielowi D. N. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy samowolnej budowie budynku gospodarczego na dz. [...] w miejscowości N., zrealizowanej bez skutecznego zgłoszenia zamiaru budowy oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. obiektu budowlanego, która jest obliczana według zasad określonych w art. 49d ust. 1 pkt 2 Pr. bud. Organ odwoławczy ustalił, że nieruchomość składająca się z działki nr [...] w N., na której pozostaje zlokalizowany przedmiotowy obiekt, stanowi własność D. N., która była również jednym z inwestorów ww. robót budowlanych. Drugim inwestorem pozostawał P. N.. Wykonane roboty budowlane oddziaływały nadto na nieruchomości sąsiednie, których właścicielom przysługuje status stron w niniejszym postępowaniu. Współwłaścicielami nieruchomości składającej się z działek nr [...], [...] są: S. Ś. oraz S. S. z tytułu wspólności łącznej jako wspólnicy spółki cywilnej; a nadto. W. J., M. J., J. K., D. K., R. K., M. K., H. K., A. Ł., A. P., D. N., B. O., I. O., A. P. oraz M. P.. Organ I instancji nieprawidłowo skierował rozstrzygnięcia do podmiotu nie posiadającego osobowości prawnej. Za strony postępowania organ odwoławczy uznał osoby fizyczne: S. Ś. oraz S. S., co wynika również z wpisu w Księdze wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości (wydruk zalega w aktach MWINB). Natomiast właścicielem działki nr [...] jest Gmina N.. W ocenie MWINB wyrażona przez organ I instancji ocena prawna, sprowadzająca się do konkluzji, że likwidacja skutków przeprowadzonych robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego na działce nr [...] w N., winna następować w oparciu o przepisy art. 48 i n. Pr. bud. z 1994 r. - była prawidłowa. Podstawę materialnoprawną skarżonego postanowienia stanowi art. 48 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z art. 28 Pr. bud roboty budowlane można bowiem rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Organ ustalił, że inwestorzy zrealizowali ma działce nr [...] w N. obiekt budowlany pełniący funkcję gospodarczą, o wymiarach 3,74 m x 3,44 m. Funkcja przedmiotowego obiektu nie jest sporna na gruncie niniejszego postępowania oraz nie budzi wątpliwości organu odwoławczego. Prowadzone przez inwestorów roboty stanowiły roboty budowlane, zgodnie z art. 3 pkt 7 Pr. bud. Obiekt budowlany w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 1 Pr. bud oznacza "budynek, budowlę bądź obiekt malej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych". Z kolei budynek, jako "taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Przedmiotowy obiekt spełnia ww. cechy definicyjne, gdyż jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, tj. posiada ściany, fundamenty, a także dach. Zdaniem organu odwoławczego pozostaje on również trwale związany z gruntem. Z dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do protokołuj kontroli wynika bowiem, że przedmiotowy obiekt jest trwale osadzony na płycie betonowej. Natomiast: koła dostawione do przedmiotowego budynku w ocenie organu nie mogą służyć przemieszczaniu budynku i stanowią wyłącznie element dekoracyjny. Trwałość połączenia budynku z gruntem musi być oceniana jako kwestia faktu. Decyduje o tym konstrukcja techniczna budynku, a połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce, nadto konstrukcja musi pozwalać na bezpieczne korzystanie z obiektu. Przedmiotem postępowania zdaniem organu jest więc budowa wolnostojącego parterowego budynku gospodarczego. Organ zauważył, że na gruncie nin. sprawy sporną kwestią jest data rozpoczęcia budowy budynku. W tym zakresie organ odwoławczy nie dał wiary oświadczeniom inwestorów ani świadków powołanych przez inwestorów, które to zeznania i tak nie dawały jednoznacznej odpowiedzi, czy roboty zostały rozpoczęte we wrześniu czy w październiku 2020 r. W ocenie MWINB dowodem rozstrzygającym pozostaje data sporządzenia nagrania video, na którym można zaobserwować istniejący budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania. Nagranie to zostało utworzone w dniu 31 lipca 2020 roku, o godzinie 15:36 i zostało uznane przez organ za wiarygodne. Wobec znacznych trudności dowodowych w wykazaniu daty rozpoczęcia robót z dokładnością co do poszczególnych miesięcy, ww. dowód został uznany przez organ za wystarczający do wykazania, że przedmiotowe roboty zostały przeprowadzone w 2020 r. przed dniem 31 lipca 2020 r. Natomiast oświadczenia inwestorów oraz wskazanych przez inwestorów świadków w ocenie MWINB należy potraktować wyłącznie jako taktykę procesową, bez poparcia oświadczeń innymi wiarygodnymi środkami dowodowymi. W szczególności dokumentacja medyczna wykazująca, iż w lipcu 2020 r. P. N. doznał urazu stopy nie dowodzi, że w okresie letnim, również przed ww. urazem — inwestorzy nie wykonali przedmiotowego budynku. Również zdjęcia paragonów fiskalnych, przedłożone przez inwestorów nie dowodzą daty wykonania przedmiotowego budynku. Nie ma bowiem możliwości weryfikacji, czy zakupione przedmioty służyły do realizacji budynku stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. Organ przyjął, że przedmiotowe roboty podlegają regulacji art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Pr. bud. z daty budowy. Zgodnie z tym przepisem pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Organ wskazał, ze inwestorzy dokonali zgłoszenia zamiaru realizacji przedmiotowego budynku gospodarczego o wymiarach 4.0 m x 3.5 m i wysokości 2.6 m na działce nr [...] , które stało się skuteczne w dniu 1 października 2020 roku. Jakkolwiek wymagały one jedynie dokonania zgłoszenia, a takie zgłoszenie zostało dokonane - to budowa przedmiotowego budynku gospodarczego została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, ponieważ roboty zostały rozpoczęte przed uskutecznieniem się ww. zgłoszenia. Niezależnie od powyższego przedmiotowe zgłoszenie dotyczyło w istocie innego obiektu niż faktycznie wykonany, a to z uwagi na zrealizowanie budynku w innym miejscu niż wskazany w zgłoszeniu. Budynek zgłoszony do Starosty W. miał bowiem być usytuowany w następujących odległościach od granic: - granica północna z działką nr [...]-3,0 m - granica południowa z działką nr [...] - 3,0 m - granica wschodnia z działką nr [...] - 15,7 m - granica zachodnia z działką nr [...] - 5,4 m. Natomiast jego faktyczne usytuowanie wynosi od strony działki nr [...] - 1,3 m oraz od strony działki nr [...] odpowiednio 1,17 m i 1,05 m. oraz w narożniku ścian południowej 0,86 m. Organ wyjaśnił jednak, że w dalszym toku procedury legalizacyjnej właściciel obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania niniejszego postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 i ust. 3 Pr. bud). W niniejszej sprawie PINB prawidłowo wdrożył procedurę legalizacyjną, poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o zalegalizowanie samowolnie odbudowanego budynku gospodarczego, a także wskazał konieczność wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, także poinformował o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. W ocenie MWINB organ powiatowy nieprawidłowo ustalił podmiot zobowiązany. Zgodnie z art. 52 ust. 1 Pr. bud. "Obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego". W nin. sprawie roboty budowlane zostały zakończone, co wynika z analizy materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do protokołu kontroli, z którego wynika iż żadne roboty budowlane nie są już wykonywane a budynek jest w pełni funkcjonalny i faktycznie użytkowany. Obiekt budowlany, jako element nieruchomości stanowi własność tej osoby, która jest właścicielem gruntu. Skoro ww. budynek gospodarczy zlokalizowany na działce nr [...], która stanowi wyłączną własność D. N., przedmiotowy obowiązek powinien zostać nałożony wyłącznie na właściciela obiektu budowlanego. W powyższym zakresie organ odwoławczy korzystając z prawa reformacji, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł na nowo co do istoty sprawy, nakładając obowiązek wstrzymania robót oraz informując o prawie złożenia wniosku o legalizację wyłącznie D. N.. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ podał, iż ewentualny konflikt sąsiedzki pozostaje bez wpływu na ocenę prawną samowolnie zrealizowanych robót budowlanych. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli P. N. i D. N.. W skardze podniesiono, że postanowienie powinno obejmować również P. N., ponieważ on jest inwestorem, który w całości finansował budynek gospodarczy. Skarżący wskazali też, że przedstawione przez nich dowody potwierdzają, że złożyli zgłoszenie i dotrzymali terminu zgłoszenia. Budynek, jaki wykonał P. N., o prostej konstrukcji, można wykonać w ciągu trzech dni. Skarżący podkreślili, że ich (byli już) sąsiedzi, byli z nimi w ostrym konflikcie. W innej sprawie przedkładali dowody niezgodne ze stanem faktycznymi. Nękanie skarżących miało – w ich ocenie – istotny wpływ na sprawę. Zdaniem skarżących, nie dokonali oni samowolnej budowy budynku gospodarczego i skutecznie zgłosili zamiar budowy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. W myśl art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie nr 683/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 30 lipca 2024 r., którym organ ten uchylił zaskarżone postanowienie nr 80/23 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieliczce z 4 września 2023 r. i na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 5, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2024 r. poz. 725, dalej: P.b.) oraz art. 123, art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) nakazał właścicielowi D. N. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy samowolnej budowie budynku gospodarczego na dz. [...] w N., zrealizowanej bez skutecznego zgłoszenia zamiaru budowy oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 48 ust. 1 P.b., zgodnie z którym: "Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia". W przedmiotowej sprawie na działce nr [...] w N. wybudowano obiekt o funkcji gospodarczej, o wymiarach 3,74 m x 3,44 m. Funkcja przedmiotowego obiektu i jego położenie nie było sporne w sprawie. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych stanowiących budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 7 P.b., ilekroć w ustawie jest mowa o robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Natomiast obiekt budowlany, w rozumieniu art. 3 pkt 1 P.b., oznacza "budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych". Budynkiem, w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. jest natomiast "obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Przedmiotowy obiekt ma cechy budynku; jest posadowiony na płycie betonowej, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, przekryty dachem. Nie miał znaczenia dla kwalifikacji budynku fakt, że do budynku dostawiono koła. Nie zmieniły one funkcji budynku. W tym miejscu zauważyć trzeba, że w dacie budowy, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz art. 30 ust. 1 pkt P.b., budowa wolnostojącego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 nie wymagała pozwolenia na budowę, wymagała natomiast zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Tylko na marginesie można zauważyć, że również obecnie, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14a P.b. budowa budynku gospodarczego o wymiarach do 35m2 nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia, zgodnie z uwarunkowaniami określonymi w tym przepisie. Sporną kwestią w sprawie było to, czy dokonano skutecznego zgłoszenia budynku. W tym zakresie organ pierwszej instancji ustalił, że D. N. pismem z 12 sierpnia 2020 r. zgłosiła Staroście W. zamiar budowy na działce [...] budowy budynku gospodarczego. Do zgłoszenia dołączono m.in. mapę ewidencyjną z wrysowaną lokalizacją budynku, tj. 3 m od granicy z działką [...]; 3 m od granicy z działką [...]; 15,70 m od granicy z działką [...]; 5,40 m od granicy z działką [...]. Nie ulega wątpliwości, że lokalizacja przedmiotowego budynku odbiega od lokalizacji określonej w zgłoszeniu. Zgłoszenie stało się skuteczne 1 października 2020 r., to znaczy w tym dniu najwcześniej można było rozpocząć budowę na podstawie zgłoszenia. W ocenie Sądu przekonujące jest stanowisko Inspektora Wojewódzkiego, który dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego i doszedł do przekonania, że sporny budynek został wybudowany przed dokonaniem zgłoszenia. Słusznie organ nie dał wiary oświadczeniom inwestorów, jak też świadków - K. K. i S. S., dostrzegając, że zeznania świadków nie dały jednoznacznej odpowiedzi, czy roboty zostały rozpoczęte we wrześniu czy w październiku 2020 roku. Organ uwzględnił natomiast przedłożone do akt sprawy nagranie video z 31 lipca 2020 r., na podstawie którego ustalił, że w tej dacie sporny budynek już istniał. Skarżący nie przedstawili przekonującego dowodu, podważającego to ustalenie. Nie budzą również wątpliwości ustalenia co do tego, że przedmiotowy budynek został realizowany w innym miejscu niż został zgłoszony, tj. od strony działki nr [...] - 1,3 m, od strony działki nr [...] odpowiednio 1,17 m i 1,05 m, oraz w narożniku ścian południowej 0,86 m. Wobec takich okoliczności prawidłowo organy orzekły w przedmiotowej sprawie o wstrzymaniu robót, na podstawie art. 48 ust. 1 P.b., skoro sporne roboty wykonano przed ich zgłoszeniem organowi architektoniczno-budowlanemu. Również druga okoliczność, wybudowanie obiektu w innym miejscu, niż zgłoszono, uzasadniało wydanie tego postanowienia, ale wobec bezskuteczności zgłoszenia ma ona drugorzędne znaczenie. Finalnie Sąd stwierdza też, że prawidłowo Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie określił adresata postanowienia w osobie D. N.. Organ prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 52 ust. 1 P.b., zgodnie z którym "Obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego". Nie było sporne w sprawie, że roboty zostały zakończone. Z materiału dowodowego wynika, że budynek jest zamknięty ścianami i dachem, a przy tym jest faktycznie użytkowany. W tej sytuacji, uwzględniając art. 47 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023, poz. 1610), należało przyjąć, że adresatem czynności nakazowych w świetle art. 52 ust. 1 P.b., powinna być wyłącznie D. N. jako właścicielka nieruchomości, a zarazem właścicielka obiektu budowlanego posadowionego na tej nieruchomości. W konsekwencji prawidłowo organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł reformatoryjnie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 123 k.p.a., z poszanowaniem art. 15 k.p.a. i art. 139 k.p.a., co wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sąd te wyjaśnienia w pełni aprobuje. W tej sytuacji zarzuty skargi należało uznać za pozbawione podstaw. Organy nadzoru budowlanego przeprowadziły należycie postępowanie wyjaśniające, z uwzględnieniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Motywy zaskarżonego postanowienia wyjaśniono kompleksowo i przekonująco w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. Prawidłowo zinterpretowano i zastosowano przywołane wyżej normy prawa materialnego. Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło