II SA/Kr 1308/22
WyrokWSA w Krakowie2023-02-07
Skład orzekający: Magda Froncisz, Mirosław Bator, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy inwestor, który posiada gospodarstwo rolne w innej gminie, może uzyskać pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budynkiem gospodarczym w ramach zabudowy zagrodowej na działce położonej w innej gminie, na której inny współwłaściciel uzyskał już pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły, iż skarżąca nie spełniła warunków do uznania jej za rolnika indywidualnego w gminie, w której planuje inwestycję, ze względu na brak wymaganych dokumentów. Ponadto, sąd podkreślił, że planowana inwestycja nie może być uznana za zabudowę zagrodową, ponieważ nie wykazano jej związku funkcjonalnego i organizacyjnego z gospodarstwem rolnym prowadzonym w innej gminie, a także ze względu na fakt, że na tej samej działce inny inwestor uzyskał już pozwolenie na budowę, co uniemożliwia ocenę zgodności kolejnej inwestycji z planem miejscowym.Stan faktyczny
Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z budynkiem gospodarczym w zabudowie zagrodowej. Jako powody wskazano niewyjaśnienie, czy działka wchodzi w skład gospodarstwa rolnego inwestora, fakt uzyskania już pozwolenia na budowę przez innego współwłaściciela tej samej działki, a także niespełnienie wymogów definicji zabudowy zagrodowej i naruszenie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Inwestor złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad równości prawa, zakazu dyskryminacji gospodarczej, przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 13 września 2022 r. nr WI-I.7840.7.44.2022.DA w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala.
Starosta Krakowski decyzją z 15 kwietnia 2022 r., nr AB.III-W.1.376/2022 znak: AB.III-W.6740.1.1517.2021.ES, odmówił A. R. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami w budynku (wody, kanalizacji, C.O., gaz, energia elektryczna), zewnętrznej instalacje od skrzynki w linii ogrodzenia do budynku: gaz (wig), energii elektrycznej (wiz) w zabudowie zagrodowej wraz z budynkiem gospodarczym, zbiornikiem szczelnym na nieczystości ciekłe, dojścia i dojazdu zlokalizowane na działce nr [...] w miejscowości W., gmina K.
W uzasadnieniu decyzji wskazano na niewyjaśnienie przez Inwestora czy działka nr [...], na której inwestor planuje budowę zagrody wchodzi w skład prowadzonego gospodarstwa rolnego, ponieważ w ewidencji właścicielami działki nr [...] są P. Ł., A. R. - Ł. i M. W.. Ponadto na przedmiotowa działkę P. Ł. uzyskał już pozwolenie na budowę nr AB.III-W.1.874.2021 z dnia 16.07.2021 r. i w tym zakresie nie wyjaśniono na jakiej zasadzie A. R. zamierza rozbudowywać swoje gospodarstwo na terenie gospodarstwa rolnego P. Ł.. Nadto planowanej inwestycji zarzucono:
- brak spełnienia wymogów definicji zabudowy zagrodowej, poprzez rozbudowanie gospodarstwa na terenie działki na której uzyskano już odrębne pozwolenie na budowę dla budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego w ramach zabudowy zagrodowej;
- naruszenie zapisów mpzp, poprzez brak wykazania związku pomiędzy projektowaną
zagrodą, a istniejącym gospodarstwem rolnym - planowana inwestycja nie stanowi zabudowy zagrodowej;
- brak uzupełnienia pkt 1 i 3 postanowienia Starosty Krakowskiego z 10 stycznia 2022 r., AB.IIlW.6740.1.1517.2021.es.
W odwołaniu inwestor zarzucił spełnienie obowiązku Inwestora nałożonych postanowieniem z 10 stycznia 2022 r., poprzez złożenie wyjaśnień;
- w kwestii, iż jest rolnikiem indywidualnym w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolniczego, poprzez dołączenie zaświadczenia z dnia 12.11.2021 r., potwierdzającego posiadanie przez niego gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,5526 ha\
- poprzez podanie nr księgi wieczystej na dowód, iż Inwestor jest współwłaścicielem w 1/3 części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej w miejscowości W.,
- w przedmiocie swojego udziału we współwłasności przedmiotowej nieruchomości faktycznie w ramach umowy quoad usum włada częścią tejże nieruchomości, o pow. 12a i włączył ją w swoje gospodarstwo rolne,
- poprzez wskazanie, iż P. Ł. - jako współwłaściciel tejże działki - także rolnik indywidualny (...) realizuje swoją zabudowę zagrodową na innej części przedmiotowej działki nr [...] o pow. 12a.,
- dotyczących związku funkcjonalnego pomiędzy planowany przez niego zamierzeniem inwestycyjnym, jego pozostałymi gruntami,
- brak zakazu w mpzp realizacji tylko i wyłącznie jednego budynku mieszkalnego na działce lub realizacji jednej zabudowy zagrodowej na terenie jednej działki ewidencyjnej (...);
-naruszenie przepisów prawa tj.: zasadę równości prawa, gwarantowaną inwestorowi w art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, zakaz dyskryminacji gospodarczej, definiujące istotę gospodarstwa rolnego jako zorganizowanej całości gospodarczej.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 3 września 2022 r. nr WI-I.7840.7.44.2022.DA, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U. 2018.1202 ze zmianami), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, iż sporna działka inwestycyjna leży w terenie objętym mpzp oznaczonym symbolem R1 - tereny rolne (§ 43). Zgodnie z zapisami w § 43 ust. 3 pkt 10 mpzp, dopuszcza się zabudowę mieszkaniową w ramach zabudowy zagrodowej w terenach R1. W mpzp § 35 odnosi się do zabudowy zagrodowej. Zakres przedmiotowej inwestycji obejmuje budowę zagrody składającej się z budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z instalacjami wewnętrznymi oraz instalacjami zewnętrznymi: kanalizacji sanitarnej wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe, gazu i energii elektrycznej oraz dojście i dojazd na działce nr [...] w miejscowości W., gmina K.
Według definicji zawartej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1225), zwane dalej wt, przez zabudowę zagrodową należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych (§ 3 pkt 3). Zabudowa zagrodowa (siedliskowa) służy prowadzeniu działalności gospodarczej, stanowiąc jednocześnie miejsce zamieszkiwania i pracy rolnika i jego rodziny, a grunty zajęte pod budynki mieszkalne w gospodarstwach rolnych uznaje się za grunty wykorzystywane rolniczo. Zabudowa zagrodowa łączy zatem funkcję mieszkaniową z funkcją produkcji rolnej.
W wyroku z dnia 4 grudnia 2008 r., lI OSK 1536/07, LEX nr 477263, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pojęcie zabudowy zagrodowej należy zdefiniować jako zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza. Domy mieszkalne jednorodzinne (budownictwo zagrodowe) wchodzą w skład indywidualnych gospodarstw rolnych, jeśli zamieszkałe są przez rolników i służą obsłudze gospodarstwa rolnego.
Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U.2022.461) przez pojęcie gospodarstwa rolnego należy rozumieć gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego o obszarze nie mniejszym niż 1 ha użytków rolnych. W myśl art. 55(3) Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2022.1360 ze zmianami), za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej (art. 46(1) Kodeksu cywilnego).
Ustawodawca posługując się pojęciem zabudowa zagrodowa, nie zdefiniował jednak tego pojęcia w samej ustawie, lecz w akcie wykonawczym wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Pb, czyli ww. przepisie § 3 pkt 3 wt. Szczególnie istotnym elementem przywołanej regulacji jest zastrzeżenie, że zabudowa zagrodowa związana jest z rodzinnym gospodarstwem rolnym. Wprawdzie przepisy budowlane nie wyjaśniają, co należy rozumieć przez rodzinne gospodarstwo rolne, jednak definicję tego pojęcia zamieszczono w art. 5 ust. 1 ww. ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. W świetle art. 6 tej ustawy:
1. Za rolnika indywidualnego uważa się osobę fizyczną będąca właścicielem. użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawca nieruchomości rolnych. których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha. posiadającą kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkała w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i prowadząca przez ten okres osobiście to gospodarstwo.
1a. Do okresu, o którym mowa w ust 1, zalicza się okres zamieszkiwania w innej gminie bezpośrednio poprzedzający zmianę miejsca zamieszkania, jeżeli w gminie tej jest albo była położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, o którym mowa w ust 1.
2. Uważa się, że osoba fizyczna:
1) osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, jeżeli:
a) pracuje w tym gospodarstwie.
b) podejmuję wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie:
2) posiada kwalifikacje rolnicze, jeżeli uzyskała:
a) wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe, zasadnicze branżowe, średnie, średnie branżowe lub wyższe lub
b) tytuł kwalifikacyjny lub tytuł zawodowy, lub tytuł zawodowy mistrza w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie,
c) wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem, albo wykształcenie średnie lub średnie branżowe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub
d) wykształcenie podstawowe, gimnazjalne, zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie.
3. Za staż pracy, o którym mowa w ust 2. uznaje się okres, w którym osoba fizyczna:
1} podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników (...).
Pojęcie zabudowa zagrodowa zostało zawarte również w art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2022.503), lecz bez objaśnienia treści tego pojęcia.
W orzecznictwie administracyjnym sądy niejednokrotnie przyjmują, że przez pojęcie zabudowa zagrodowa, o którym mowa w ww. art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, trzeba rozumieć zgodnie z definicją określoną w § 3 pkt 3 wt i kładą akcent na to, czy zabudowa ma być zlokalizowana w rodzinnym gospodarstwie rolnym.
Z przytoczonych powyżej przepisów wyłania się dość szczególne pojęcie zabudowy zagrodowej. Widoczny jest element przedmiotowy, którym jest rodzaj zabudowy. W skład zabudowy zagrodowej wchodzą bowiem budynki mieszkalne, budynki gospodarcze, budynki inwentarskie (np.; chlewnie, kurniki, obory, stajnie), a także takie obiekty budowlane, jak: płyty do składowania obornika, szczelne zbiorniki na gnojówkę lub gnojowicę, naziemne silosy na materiały sypkie czy suszarnie kontenerowe. Równie istotny okazuje się przy definiowaniu zabudowy zagrodowej element podmiotowy. Zabudowę zagrodową, w świetle cytowanego rozporządzenia wykonawczego (wt) do Pb, stanowią budynki i budowle położone w gospodarstwach rodzinnych. Chodzi zatem o gospodarstwo prowadzone osobiście przez rolnika indywidualnego.
Wyżej powołane rozporządzenie (wt), zostało wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Pb, który to przepis nie zawiera upoważnienia do formułowania w rozporządzeniu definicji ustalających znaczenia pojęć ustawowych. Nadto z brzmienia § 3 wt wynika wprost, że definicje w nim zawarte mają zastosowanie jedynie w ramach przepisów tego rozporządzenia. Przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 61 ust. 4 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w orzecznictwie administracyjnym panuje również pogląd, że pojęcie zabudowa zagrodowa w rozumieniu § 3 pkt 3 wt, nie może być uznane za definicję legalną zabudowy zagrodowej. Związane jest to z brakiem korelacji pomiędzy użytą w wt definicją a treścią art. 29 ust. 1 pkt 1 Pb. W wt wskazane zostało, że do zabudowy zagrodowej zaliczone zostały także budynki mieszkalne, ponadto wt wiążą zabudowę zagrodową nie z działką siedliskową, lecz z rodzinnym gospodarstwem rolnym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zaleca się, aby organy administracji prowadzące postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dokonywały wykładni językowej badanego pojęcia bez nawiązywania do regulacji zamieszczonych w innych aktach prawnych. Na podstawie definicji zamieszczonych w słownikach języka polskiego przyjmuje się, że zabudowa zagrodowa to zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębię jednego podwórza. Zagroda pełni dwie funkcje - jest to miejsce zamieszkania rolnika i jego rodziny, a zarazem miejsce pracy. Oznacza to, że budynkowi mieszkalnemu powinny towarzyszyć budynki gospodarcze, budynki inwentarskie, a także inne budowle potrzebne do prowadzenia gospodarstwa rolnego.
W języku potocznym (powszechnym) nadto rozumie się zabudowę zagrodową tj. jako zespołu zabudowań złożonego z budynku mieszkalnego, budynków i budowli gospodarczych oraz budynków inwentarskich, usytuowanych wokół wspólnego podwórza. Zagroda stanowi zaplecze mieszkaniowe, maszynowe i infrastrukturalne dla gospodarstwa rolnego.
Dodatkowo zgodnie z art. 7 ww. ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego:
1. Dowodem potwierdzającym osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego jest pisemne oświadczenie prowadzącego to gospodarstwo.
4. Dowodem potwierdzającym zamieszkanie jest zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały.
5. Dowodem potwierdzającym spełnienie warunku określonego w art. 5 ust. 1:
1) pkt 1 w zakresie dotyczącym powierzchni użytków rolnych jest pisemne oświadczenie nabywcy albo uprawnionego do pierwokupu: - Dzierżawca lub Krajowy Ośrodek na rzecz Skarbu państwa;
2) pkt 2 jest pisemne oświadczenie nabywcy albo uprawnionego do pierwokupu.
5a. Osoba, która złożyła nieprawdziwe oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 lub ust. 5 pkt 1 lub 2, podlega odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia. (...)
W sprawie postanowieniem z 10 stycznia 2022 r.. na podstawie art. 35 ust. 3 Pb, Starosta Krakowski wezwał Inwestora o dostarczenie brakujących dokumentów, niezbędnych do stwierdzenia, czy Inwestor jest rolnikiem indywidualnym (w rozumieniu ustawy) w Gminie K.
Inwestor:
- przedłożył jedynie dowody na to, że jest właścicielem następujących gruntów rolnych w Gminie P., na podstawie ewidencji podatkowej (zaświadczenie Urzędu Miejskiego w P. z 12 listopada 2021 r, znak: FB-RPPO.3140.344.2021):
1. 1/3 gruntów rolnych o pow. 0,1550 ha przeliczeniowych;
2. 1/1 gruntów rolnych o pow. 2,4071 ha przeliczeniowych;
3. 1/1 gruntów leśnych o pow. 0,1100 ha fizycznych;
4. 1/1 nieruchomości - o pow. gruntów w nieruchomości: 480 m2;
- stwierdził, że (...) jedna z nieruchomości gruntowych, których jest właścicielem jest zlokalizowana na terenie gminy, w której Inwestor obecnie mieszka i osobiście prowadzi to gospodarstwo.
Inwestor nie przedłożył jednak dowodów potwierdzających, że jest rolnikiem indywidualnym.
Z akt nie wynika, żeby Inwestor był rolnikiem indywidualnym w Gminie K. - co oznacza niewypełnienie obowiązku nałożonego przez Starostę Krakowskiego postanowieniem z 10 stycznia 2022 r. (pkt 2b oraz 3).
Brak dowodu, iż inwestor jest rolnikiem indywidualnym w myśl ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, tj. np.: zaświadczenia o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników (art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy), zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały na terenie gminy (art. 7 ust. 4 ustawy) oraz oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 art. 7 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego lub ust. 5 pkt 1 lub 2 (Wnioskodawca jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, art. 7 ust. 5a ustawy).
Co do realizacji planowanej inwestycji na działce nr [...] w miejscowości W. przez Inwestora, gdzie zostało już wydana "podobna" decyzja dla P. Ł., organ odwoławczy zauważył, że niejasna jest kwestia wykonania inwestycji przez Inwestora jako rolnika indywidualnego.
Odwołująca się jest współwłaścicielką działki nr [...] w miejscowości W. w 1/3 części działki. Pozostałe części po równo należą do P. Ł., A. R. -
Ł. oraz M. W.. Zatem w związku z wydaną już decyzją NR AB.III8 W.1.874.2021 Starosty Krakowskiego z 16 lipca 2021 r, znak: AB.III-W.6740.1.567.2021.EP, dla P. Ł. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego (...) w ramach zabudów zagrodowej na działce nr [...] w miejscowości W., gmina K. , wątpliwość budzi realizacja kolejnej inwestycji w obrębie gospodarstwa rolnego P. Ł. przez inną osobę. Wobec tego, odnosząc się do przytoczonych w decyzji powyżej definicji rolnika indywidualnego oraz gospodarstwa rolnego, planowanie przedsięwzięcie stoi w sprzeczności z już wydaną decyzją (dla innego rolnika niż Inwestor). Działka nr [...] nie została podzielona i stanowi jedną całość. Odnośnie posiadania przez Inwestora większości gruntów w gminie P. (województwo świętokrzyskie) i prowadzenia tam gospodarstwa rolnego, a realizacji inwestycji w gminie K. (województwo małopolskie), pomimo spełnienia części warunków do uznania Inwestora za rolnika indywidualnego (ilość posiadania gruntów w ha), trudno stwierdzić, aby Inwestor prowadził osobiście gospodarstwo rolne na działce nr [...] w miejscowości W., skoro jak wynika z materiału dowodowego, Wnioskodawczyni prowadzi takie gospodarstwo poza obrębem gminy, na której jest planowana inwestycja, a nawet województwa. Dodatkowo zabudowa zagrodowa to zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza. Zagroda pełni dwie funkcje - jest to miejsce zamieszkania rolnika i jego rodziny, a zarazem miejsce pracy, zatem planowana inwestycja nie spełnia ustaleń mpzp, gdyż Inwestor nie udowodnił poprzez dostarczenie wymaganych dokumentów, iż jest rolnikiem indywidualnym. Wobec powyższego planowana inwestycja nie stanowi zabudowy zagrodowej, a to oznacza, że nie spełniono wymogów mpzp, który dopuszcza na terenie R1 wyłącznie realizację
zabudowy zagrodowej.
Na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę złożył inwestor zarzucając naruszenie:
1/ zasady równości prawa, gwarantowaną inwestorowi w art. 32 Konstytucji RP;
2/ zakazu dyskryminacji gospodarczej,
3/ kodeksu cywilnego definiującego istotę gospodarstwa rolnego jako zorganizowanej całości gospodarczej oraz umowy o korzystanie z nieruchomości wspólnej (Quoad usum).
4/ przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003 roku, w tym rozumienia zawartej w niej definicji, rolnika indywidualnego,
5/ art. 8 Kpa, poprzez przyjęcie, że strony działają w celu obejścia przepisów prawa.
W uzasadnieniu podkreślono, iż inwestor:
1/ jest rolnikiem indywidulanym w rozumieniu przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003 roku, gdyż:
a. jest właścicielem nieruchomości rolnych, których łączna pow. Użytków rolnych nie przekracza 300 ha; A. R. jest właścicielem nieruchomości rolnych, położonych:
na terenie gminy P., w województwie świętokrzyskim o pow. 4,5526 ha,
- na terenie gminy K. a to udziału wynoszącego 1/3 część nieruchomości w W. oznaczonej jako działka nr [...],
b. posiada kwalifikacje rolnicze, gdyż ukończyła zasadniczą szkołę rolniczą,
c. jest co najmniej zamieszkała od 5 lat na terenie gminy , na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych, wchodząca w skład jej gospodarstwa rolnego, gdyż mieszka od ponad 40 lat w B. w gminie P., gdzie jest właścicielem nieruchomości rolnych o pow. 4,5526 ha,
d. prowadzi co najmniej przez okres 5 lat osobiście gospodarstwo rolne, gdyż przez ten okres - zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego:
- pracuje w tym gospodarstwie,
- podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej
w tym gospodarstwie;
2/ dołączył organowi I instancji - zaświadczenie z dnia 12.11.2021r. potwierdzające posiadanie przez niego gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,5526 ha, wydane przez Wójta Gminy P.,
3/ w ramach umowy quoad usum włada częścią tejże nieruchomością, o pow. 12 a i włączył ją w swoje gospodarstwo rolne,
4/ wskazał, że P. Ł. - jako współwłaściciel działki nr [...], położonej w W. - jako rolnik indywidualny w rozumieniu wyżej wskazanych przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego realizuje swoją zabudowę zagrodową na innej części tejże działki nr [...] – o pow. 12a, z której korzysta w ramach zawartej umowy quoad usum,
5/ wykazał związek funkcjonalny pomiędzy planowanym przez niego zamierzeniem inwestycyjnym, a jego pozostałymi gruntami rolnymi.
Inwestor nie zgadza się z twierdzeniami organu, że uzyskanie przez innego współwłaściciela tego samego gruntu rolnego - wyklucza możliwość uzyskania przez inwestora będącego rolnikiem indywidualnym pozwolenia na budowę, gdyż zdaniem organu uzyskanie takiego pozwolenia na budowę nosi znamiona działalności deweloperskiej i nie spełnia wymogów definicji zabudowy zagrodowej. Zarówno Inwestor jak i P. Ł. nigdy nie zajmowali się ani nie zajmują działalnością związaną z nieruchomościami ani działalnością deweloperską, nie ubiegali się również wcześniej o pozwolenie na budowę na terenie gminy K.
Przepisy prawa nie nakazują realizacji jednej zabudowy tylko przez jednego rolnika. Istotnym jest aby zabudowa ta była realizowana przez rolnika i była związana z prowadzoną działalnością rolniczą.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 27, dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a., oddala skargę.
Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, stąd skarga została oddalona.
Zarzuty koncentrowały się na pominięciu przez organy okoliczności, które zdaniem skarżącej oznaczały spełnienie przesłanek koniecznych do uznania, że planowana przez skarżącą budowa stanowi zabudowę zagrodową, w szczególności ze względu na rozumienie gospodarstwa rolnego jako zorganizowanej całości gospodarczej (wykazano związek pomiędzy projektowaną zagrodą, a istniejącym gospodarstwem rolnym), a ponadto na brak zakazu w mpzp realizacji tylko i wyłącznie jednego budynku mieszkalnego na działce lub realizacji jednej zabudowy zagrodowej na terenie jednej działki ewidencyjnej.
Odnośnie pierwszej kwestii, organy w oparciu o prawidłowe ustalenia, zasadnie uznały, iż nie można przyjąć, aby skarżąca spełniła warunek uznania jej za rolnika indywidualnego w Gminie K. , w świetle wymogów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, tj. wobec nie przedłożenia zaświadczenia o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników (art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy), zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały na terenie gminy (art. 7 ust. 4 ustawy) oraz oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 art. 7 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego lub ust. 5 pkt 1 lub 2). Akcentowana przez skarżącą okoliczność posiadania i prowadzenia gospodarstwa na terenie innej gminy (tj. P. ) niż planowana inwestycja dotycząca budynku mieszkalnego, mająca być realizowana jako zabudowa zagrodowa w gminie K. , nie może być uznana jako element zabudowy zagrodowej. Za zabudowę zagrodową uznać bowiem należy, jak trafnie wywiodły organy w oparciu o obowiązujące przepisy oraz wykładnię przyjmowaną w orzecznictwie sądowym, zespół zabudowań złożonych z budynku mieszkalnego, oraz innych budynków i budowli gospodarczych oraz inwentarskich, ale mających wspólnie stanowić zaplecze mieszkaniowe, maszynowe i infrastrukturalne dla prowadzonego gospodarstwa rolnego. Skoro skarżąca ma w gminie K. zaledwie małą działkę, a zdecydowana większość jej gruntów rolnych (jak sama przyznaje ponad 4,5 ha) usytuowane jest w gminie P., znajdującej się w innym województwie, w odległości ponad 50 km, gdzie od kilkudziesięciu lat prowadzi ona gospodarstwo rolne to nie można przyjąć, aby mieszkając w takiej odległości od planowanej inwestycji, uznać działkę na której planuje budynek mieszkalny jako jej siedlisko. W orzecznictwie sądowym dominuje przy tym pogląd, iż co do zasady można mieć tylko jedno siedlisko. Kluczowe znaczenie ma bowiem to czy planowana inwestycja zagrodowa pozostaje w związku funkcjonalnym i organizacyjnym z gospodarstwem rolnym. Zatem jedynie w szczególnych wypadkach, jeśli uzasadnione warunki funkcjonalne i przestrzenne prowadzenia takiego gospodarstwa tego wymagają dopuszczalne jest kilka siedlisk. Pojęcie "budownictwa zagrodowego" użyte w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. musi być bowiem rozumiane w znaczeniu funkcjonalnym, tj. obejmować swym zakresem, inwestycje zagrodowe, które są organizacyjnie powiązane w ramach jednego gospodarstwa, jedynie dopuszczając ich rozproszenie przestrzenne. Okoliczność prowadzenia gospodarstwa rolnego o pow. około 4,5 ha, oddalonego o co najmniej 50 km od niewielkiej posiadanej działki na terenie gminy K. oznacza, iż skarżąca posiada już jedno siedlisko w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego i nie sposób uznać, aby planowane nowe siedlisko było w związku funkcjonalnym i organizacyjnym z prowadzonym obecnie gospodarstwem rolnym.
Ponadto istotne było, co również prawidłowo organy wzięły pod uwagę, iż dla działki nr [...] w miejscowości W., gmina K. , co do której skarżąca wnosiła o pozwolenia na budowę, wydane już zostało pozwolenie na budowę dla innego inwestora. Sama skarżąca przyznała zaś na rozprawie, że pozwolenie to jest w obrocie prawnym, a budowa jeszcze się nie rozpoczęła. Stąd zasadnie organy przyjęły, że niepewna kwestia co do wykonania tejże inwestycji, do chwili co najmniej zakończenia budowy opartej o obowiązujące pozwolenie na budowę lub do jego wygaśnięcia, oznacza, że nie ma możliwości ustalenia zgodności planowanej przez skarżącą zabudowy z parametrami zabudowy określonymi w planie miejscowym. Każda bowiem prawnie zaakceptowana inwestycja po jej zrealizowaniu zmieni stan zabudowy na obszarze w/w działki. W tym też zakresie, jedynie faktycznie wiążący, poddział guoad usum (skarżąca około 10 arów, pozostali współwłaściciele po około 12 arów), nie ma znaczenia w zakresie wymogu badania parametrów i wskaźników zabudowy względem całej działki. Zatem w zaistniałym stanie faktycznym w którym istotny jest też niewielki obszar działki (około 36 arów) skoro już jeden inwestor posiada pozwolenie na budowę, nie można wydać kolejnego, gdyż nie sposób ustalić czy kolejna zabudowa będzie zgodna z wymogami planu miejscowego. Hipotetycznie rzecz ujmując, kolejne pozwolenie na budowę będzie mogło być procedowane po wygaśnięciu wydanego już dla działki [...] w miejscowości W. pozwolenia na budowę (jeśli inwestycja nie będzie realizowana), bądź po jej zrealizowaniu i dopuszczeniu do użytkowania. Wtedy dopiero będzie możliwość oceny zgodności nowej inwestycji z przepisami planu miejscowego (które np. określają wielkość powierzchni biologicznie czynnej, czy wskaźnik intensywności zabudowy), czy przepisami techniczno-budowlanymi. Wobec tego, wbrew argumentacji skarżącej nie można przyjąć, że mpzp dopuszcza w kontrolowanej sprawie w sposób dowolny kilka inwestycji budowlanych w zakresie jednej tylko działki ewidencyjnej.
Dlatego w tych aspektach sprawy nie sposób przyznać, aby doszło do potraktowania skarżącej w sposób dyskryminujący, z naruszeniem zasad konstytucyjnych w zakresie prawa do prowadzenia działalności rolniczej. Skarżone organy dopełniły wymogu zebrania materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia i dokonały jego oceny w oparciu o art. 80 k.p.a., zawierając w motywach rozstrzygnięcia istotne dla sprawy ustalenia i wnioski. Nie można zatem twierdzić, że dokonano nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa administracyjnego proceduralnego i materialnego, prowadzącego w kontrolowanej sprawie do podważenie zasady równości wobec prawa. W treści uzasadnienia decyzji, organ uzasadnił motywy, jakimi kierował się przy wydawaniu skarżonej decyzji, które Sąd uznał za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze oddalono skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło