II SA/Kr 1309/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 22 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 czerwca 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; I) oddalić wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2009 roku Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skarżąca A.M. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie tj. według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245), dlatego skarżącej został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia w oparciu o aktualną sytuację finansową i odesłania do tut. Sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła brak przesyłając urzędowy formularz. Z zakreśleń dokonanych w rubryce 4 formularza wynika, że skarżąca domaga się nie tylko zwolnienia od kosztów sądowych w całości, ale również ustanowienia na jej rzecz radcy prawnego z urzędu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go świadczenie emerytalne. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie o powierzchni 35,6 m- oraz udział - we własności domu o powierzchni 95 m-. Skarżąca nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy A.M. podniosła, iż jest osobą samotną, schorowaną. Utrzymuje się jedynie z emerytury w kwocie netto [...] zł i nie stać jej na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) instytucja przyznania prawa pomocy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy przy tym rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić obie minimum warunków socjalnych. Podkreślić należy, że co do zasady strony zobowiązane są do ponoszenia kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zatem prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Skarżąca w niniejszej sprawie wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie orzekającego w przedmiotowej sprawie skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, natomiast nie wykazała, że nie posiada żadnych środków finansowych na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Skarżąca uzyskuje bowiem stałe miesięczne dochody w wysokości [...] zł, którymi może swobodnie dysponować. Posiada ona także majątek nieruchomy w postaci mieszkania o powierzchni 35,6 m- oraz udziału 1/4 we własności domu o powierzchni 95 m-. Majątek ten, w razie braku bieżących środków finansowych może służyć jako zabezpieczenie pożyczki, czy kredytu. Oceniając powyższe orzekający uznał, że sytuacja materialna skarżącej nie daje podstaw przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, skoro przesłanką uzasadniającą uwzględnienie takiego wniosku, zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jest brak jakiegokolwiek dochodu. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Z uwagi jednak na fakt, że poniesienie kosztów sądowych i jednocześnie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika mogłoby być dla skarżącej zbyt uciążliwe, Sąd zwolnił A.M. z obowiązku uiszczenia w całości kosztów sądowych w niniejszej sprawie, przyznając jej tym samym prawo pomocy w zakresie częściowym. Wydając takie rozstrzygnięcie Sąd kierował się tym, aby nie zamykać skarżącej drogi postępowania sądowoadministracyjnego w dochodzeniu swoich roszczeń. Oprócz argumentów natury finansowej odmowa przyznania radcy prawnego podyktowana została argumentem, iż na obecnym etapie postępowania nie występuje konieczność działania przez kwalifikowanego pełnomocnika. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto należy wskazać, iż stronom działającym bez adwokata lub radcy prawnego Sąd udziela potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz poucza je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 powołanej ustawy). Z tych względów orzeczono w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).