II SA/Kr 1310/06
WyrokWSA w Krakowie2007-06-25
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Wojciech Jakimowicz, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej ma obowiązek przyznać zasiłek celowy w wysokości żądanej przez wnioskodawcę, czy też przyznanie świadczenia i jego wysokość podlegają uznaniu administracyjnemu, uwzględniającemu również możliwości finansowe organu?Ratio decidendi
Przyznanie zasiłku celowego oraz jego wysokość podlegają uznaniu administracyjnemu. Oznacza to, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie gwarantuje automatycznego przyznania świadczenia. Organ ma prawo, a nie obowiązek, przyznać świadczenie, oceniając jednocześnie sytuację materialną wnioskodawcy, jego potrzeby oraz własne możliwości finansowe. W związku z tym, decyzja o przyznaniu niższego zasiłku niż żądany, przy jednoczesnym uwzględnieniu innych form pomocy udzielonych wnioskodawcy, nie narusza prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznającą M.P. zasiłek celowy w kwocie 50 zł na dofinansowanie zakupu leków. M.P. domagał się kwoty 350 zł na leki i badania specjalistyczne, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i wysokie koszty leczenia. Organy uznały, że przyznana kwota jest adekwatna do możliwości finansowych ośrodka i uwzględnia inne formy pomocy udzielone skarżącemu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Dobosz Sędziowie WSA: Wojciech Jakimowicz Ewa Rynczak (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]października 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na zakup leków I. skargę oddala; II. zasądza adwokatowi D.W. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym kwotę 52, 80 zł ( pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) podatku VAT, płatną z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Decyzją z dnia [...]sierpnia 2006 r. znak: [...] na podstawie art. 104, art. 107 i art. 108 kpa oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt. 5, art. 39, art. 102, art. 104, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz Upoważnienia Nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2004 r. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy oraz właściwości powiatu, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. przyznał M.P. zasiłek celowy w kwocie 50 zł na dofinansowanie do zakupu leków – pokrycie kosztów leczenia, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej strony stwierdził, że M.P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskiwany przez niego dochód nie przekracza ustalonego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. 461 zł. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż znajduje się on w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Wysokość świadczenia została ustalona w oparciu o przedstawione przez stronę potrzeby przy uwzględnieniu ograniczonych środków finansowych będących w dyspozycji Ośrodka. Strona została również zobowiązana do przedstawienia faktur za wykupione leki.
W tym stanie rzeczy, działając w oparciu o art. 39 ustawy o pomocy społecznej postanowiono jak w sentencji. Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadano w oparciu o art. 108 kpa ze względu na wyjątkowo ważny interes strony spowodowany jej trudną sytuacją.
W dniu 11 listopada 2006r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.P. domagając się ustanowienia na jego rzecz kwoty 350 zł, która zabezpieczy mu wykupienie podstawowych produktów medycznych oraz wykonanie odpłatnych badań specjalistycznych.
Decyzją z dnia [...]października 2006 r. znak:[...] na podstawie art. 8, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz § 1 pkt. 1a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r., Nr 135, poz.950) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w uzasadnieniu podało, że zgodnie z przepisem art. 39 ust. 1 i 2 ustawy pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
W przedmiotowej sprawie ustalono, że M.P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe; ponadto jest osoba chorą. Uwzględniając szczególnie trudną sytuację życiową strony oraz okoliczność, iż nie może ona sama zaspokoić swoich potrzeb życiowych, organ I instancji przyznał zasiłek celowy w wysokości 50 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę na fakt, że wyznacznikami przyznania i ustalania wysokości zasiłku jest nie tylko sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, lecz także możliwości finansowe organów pomocy społecznej (por. wyrok NSA z dnia 12.01.1994 r. sygn. akt I SA 1649/93 ). Nie zawsze zatem pomoc społeczna może zostać przyznana zgodnie z żądaniem strony w pełnej wysokości. Organ odwoławczy podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż na mocy kolejnych decyzji wydanych tego samego dnia, M.P. otrzymał zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 90 zł, zasiłek celowy na pokrycie opłat mieszkaniowych w kwocie 150 zł, a także zasiłek celowy na zakup karty MPK w wysokości 90 zł. Na podstawie zatem kolejnych decyzji, wydanych przez organ I instancji dnia 25 sierpnia 2006 r. M.P. otrzymał pomoc w łącznej wysokości 380 zł. Świadczy to o tym, że organ I instancji nie pozostaje obojętny wobec sytuacji życiowej strony oraz, że w miarę swoich możliwości świadczy panu M.P. pomoc.
Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie sytuacja wnioskodawcy była badana zgodnie z zasadą, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Przeciwko uchyleniu tej decyzji przemawia także fakt, iż decyzja została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności co sugeruje, że zasiłek ten został już skonsumowany przez stronę, a zatem nie byłoby celowym uchylenie zaskarżonej decyzji celem jej ponownego rozpoznania.
M.P. w swoim odwołaniu wnosi o przyznanie mu kwoty 350 zł na wykup leków i przeprowadzenie badań specjalistycznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanęło na stanowisku, że jest to nowy wniosek strony, który organ I instancji winien rozstrzygnąć po przeprowadzeniu stosownego postępowania w sprawie.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy orzekł jak w sentencji decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 27 listopada 2006 r. wniósł M.P., domagając się zmiany decyzji z uwagi na fakt, że jest ona dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa, zasiłek jest jedynym źródłem pokrycia kosztów leczenia, które miesięcznie przekracza kwotę 500 zł. W uzasadnieniu skargi skarżący wyraził swoje niezadowolenie z treści decyzji, szczegółowo opisując swoją trudną sytuację życiową.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]października 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Orzekanie, w myśl art.135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art.151 p.p.s.a. , skargę oddala.
Skarga jest bezzasadna.
Sąd dokonując oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji uznał, że decyzja ta nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawą do wydania zaskarżonej decyzji jest art. 39 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2004r., Nr 64, poz. 593 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania, który stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej pomocy bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Oznacza to, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza jeszcze automatycznego przyznania świadczenia skarżącemu. Organ bowiem może, lecz nie musi, przyznać świadczenie.
Uznaniem administracyjnym objęta jest także przez organ ocena warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzja co do jej wysokości. Jeżeli organ pomocy społecznej oceniając z jednej strony sytuację materialną i rodzinną oraz potrzeby skarżącego, z drugiej zaś własne możliwości finansowe uznał, że istnieje możliwość przyznania w sierpniu 2006r. zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu leków w kwocie 50 zł., to takiej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa, tym bardziej, że skarżący jest objęty pomocą z opieki społecznej w innym zakresie.
Zdaniem Sądu organy orzekające poddały ocenie okoliczności od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Decyzję tę uzasadniły w sposób przekonywujący, powołując się z jednej strony na ograniczone środki finansowe, a z drugiej strony na przyznanie pomocy skarżącemu.
Zasiłek celowy ma charakter pomocy doraźnej ukierunkowanej na konkretny cel bytowy.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego o przyznanie mu kwoty 350 zł na wykupienie podstawowych leków oraz na wykonanie badań specjalistycznych, w świetle przedstawionych wyżej okoliczności należy uznać za bezzasadny, nie mający wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, tym bardziej, że skarżący w sierpniu 2006 r. otrzymał pomoc z opieki społecznej w łącznej wysokości 380 zł .
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w świetle którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło