II SA/Kr 1311/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-09-15

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżącej, obejmująca świadczenie emerytalne, zaciągnięte kredyty konsumenckie oraz posiadany majątek, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżącej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo posiadania świadczenia emerytalnego i zaciągniętych kredytów, skarżąca dysponowała znaczną kwotą pieniężną, którą mogła przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Ponadto, sąd uznał, że na tym etapie postępowania udział pełnomocnika nie jest konieczny, a obciążenia finansowe nie mające charakteru wydatków koniecznych nie mogą wpływać na ocenę przesłanek przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca H.R. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wydania nakazu rozbiórki. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, jej miesięczny dochód to świadczenie emerytalne, a córka jest bezrobotna. W skład majątku wchodzi dom i działka. Do wniosku dołączyła dokumenty dotyczące dochodów, majątku, stanu zdrowia, bezrobocia córki oraz rachunków i spłat kredytów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej H.R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 15 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej H.R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata W dniu [...] września 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej H.R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 czerwca 2009 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranego przez skarżącą świadczenia emerytalnego wynosi [...] zł. Według oświadczenia córka skarżącej A.R. nie pracuje, jest osobą bezrobotną , nie posiadająca prawa do zasiłku z tego tytułu. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 245 m2 oraz działka o pow. 3995 m2. Do wniosku dołączyła ona następujące dokumenty : zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w B. o zrejestrowaniu z dniem [...] 2009 r. córki A.R. jako osoby bezrobotnej, decyzję ZUS o wysokości pobieranego świadczenia emerytalnego, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności skarżącej a także kserokopie rachunków za energię elektryczną w wysokości 148,21 zł , za gaz - 143,42 zł, za wodę i ścieki - 56 zł. Ponadto skarżąca przedstawiła terminarz spłat kredytów zaciągniętego w [...] Banku i w [...] na łączną kwotę [...] zł.. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzić do wypadków, których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznym utrzymania dla niej i jej rodziny. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Z analizy dołączonych do wniosku dokumentów wynika, iż skarżąca posiada stały miesięczny dochód (świadczenie emerytalne). W miesiącu lipcu i sierpniu 2009 r zaciągnęła kredyty konsumenckie na łączną kwotę [...] zł. Wynika z tego , iż w momencie skład wniosku dysponowała ona znaczną kwotą pieniężną, którą w odpowiedniej części mogła przeznaczyć na zadośćuczynienie obowiązkowi poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie ( nie wykazała bowiem konkretnego celu jego przeznaczenia) oraz ustanowieniu pełnomocnika. Przy czym odnosząc się do kwestii ustanowienia pełnomocnika to na tym etapie postępowania jego udział nie jest konieczny, gdyż zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawna. Sąd zatem wnikliwie bada sprawę, bez względu na fachowości, treść i konstrukcję samej skargi sporządzonej przez stronę skarżącą. Dodatkowo sąd pragnie zwrócić uwagę, iż fakt spłaty kredytu konsumenckiego, czy też innych obciążeń nie mających charakteru wydatków koniecznych nie może zaważyć na ocenie istnienia po stronie skarżącej pozytywnych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podsumowując należy stwierdzić, ze zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach: z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H .Knysiak- Molczyk, prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, PS 2003 nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszej sprawę analiza nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego i ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło