II SA/Kr 1311/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Małgorzata Brachel - Ziaja Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi H.R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki skargę oddala Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] października 2008 r. znak: [...] na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 24. 10. 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z 7. 07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) odmówił nakazania J. i J. S. oraz A. S. rozbiórki budynku magazynowego o wymiarach 4,40 x 8,05 m, zlokalizowanego na działce nr "1" i "2" w B.. W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek H. R.. W toku postępowania ustalono, że na działce nr "1" i "2" w B., w granicy działki zlokalizowany jest budynek o wymiarach 8,05 x 4,40 m o konstrukcji murowanej, ze stropem monolitycznym żelbetowym. Budynek przykryty był dachem dwuspadowym, symetrycznym. Połać dachowa od strony południowej posiadała spadek w kierunku działki H. R.. Budynek został wykonany na betonowym fundamencie, ściany zewnętrzne o grubości 20 cm, obustronnie tynkowane, ściana wewnętrzna o grubości 12 cm, strop żelbetowy o grubości 12 cm. Budynek składa się z dwóch pomieszczeń magazynowych o powierzchni 23 m i 7,1 m, poddasze stanowi podręczny magazyn gospodarczy. Stan techniczny budynku jest bardzo dobry. Obecnie jest to budynek o dwóch kondygnacjach nadziemnych - parterze i poddaszu użytkowym oraz jednospadowym dachu - o spadku w kierunku północnym. Obie kondygnacje użytkowane są jako magazyn farb, lakierów i sprzętu do malowania. Budynek nie nosi śladów aktualnych napraw, czy remontów. Budynek został wybudowany jako obiekt gospodarczy w połowie lat 80-tych przez J. G., bez pozwolenia na budowę. Właścicielami działki nr "1" są J. i J. S., a działki nr "2" A. S. (obecnie S.). Działki, zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta B. na lata 1984-2000, zatwierdzonym uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z 21. 03.1984 r., leżały w terenie oznaczonym symbolem D20MNn - teren budownictwa jednorodzinnego. Obecnie dla terenu na którym znajdują się działki nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ l instancji wskazał, że lokalizacja obiektu w obecnej formie jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż preferowane przeznaczenie terenu to strefa budownictwa mieszkaniowego uzupełnionego usługami podstawowymi i ponadpodstawowymi dla tej funkcji. Nadto zgodnie z nakazem określonym w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...].08.2002 r. w budynku wykonano ścianę oddzielenia przeciwpożarowego oraz przebudowano dach zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi. Organ l instancji podał, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotowy budynek powstał przed 1 stycznia 1995 r., zatem zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane zastosowanie w sprawie mają przepisy prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z tymi przepisami na budowę przedmiotowego obiektu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Zatem zasadne jest ocenienie, czy zachodzą w sprawie przesłanki rozbiórki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego z 1974 r. Organ l instancji podniósł, że orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii spełniania warunku zgodności obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę z ustaleniami planu miejscowego jest niejednolite, gdyż przyjmuje się dokonywanie oceny według planu obowiązującego w dacie budowy obiektu, bądź też z daty orzekania o rozbiórce. Organ l instancji podał, że budowa budynku gospodarczego nie naruszała ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dacie budowy, także obecnie jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przy braku obowiązującego miejscowego planu co oznacza, że w przedmiotowej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nadto, w ocenie organu nie zachodzą również przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy tj. powstanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych, co wykazały przeprowadzone oględziny obiektu oraz sporządzona ocena techniczna, zgodnie z którą zostały przeprowadzone wskazane wyżej prace w postaci wykonania ściany oddzielania przeciwpożarowego oraz spadku dachu w kierunku północnym. Organ wskazał, że obiekt co prawda znajduje się w granicy z działkami nr "3", "4" i "5", ale jest to dopuszczalne z uwagi na szczupłość działek nr "1" i "2" (§ 12 ust. 3 rozporządzenia ministra Infrastruktury z 12. 04. 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Natomiast podnoszone przez H. R. w toku postępowania argumenty odnośnie "pogorszenia swobodnego ruchu powietrza" oraz "psucia estetyki i komfortu przestrzennego" nie są wystarczające dla orzeczenia rozbiórki. Odwołanie od wyżej opisanej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła H. R., domagając się zmiany decyzji i nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego, względnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną interpretację oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności mających istotny wpływ na treść wydawanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wskazała, że organ l instancji nie odniósł się do faktu, że budynek został posadowiony w granicy z jej działkami tj. działkami nr "4" i "5", podczas gdy ani przepisy obowiązujące w dacie jego budowy, ani późniejsze nie zezwalały na budowę obiektów w granicy bez zgody właściciela działki sąsiedniej, przy czym plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał na tym terenie tylko budownictwo jednorodzinne. Podniosła, że nie odniesiono się również do faktu, że obecni właściciele rozbudowali budynek, a w zasadzie wybudowali nowy budynek z przeznaczeniem na magazyn farb i lakierów. Nadto zarzuciła, że ocena przesłanki powstania niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia się warunków zdrowotnych lub użytkowych została przeprowadzona bez opinii innego organu, czy rzeczoznawcy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 9 czerwca 2009 r. ,znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia organu l instancji odnośnie wybudowania w latach 80-tych przedmiotowego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem w warunkach samowoli budowlanej. Uznał również, że w sprawie nie występują negatywne przesłanki do prowadzenia postępowania legalizacyjnego określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nadto organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że w okresie wznoszenia obiektu, działki, które obecnie należą do różnych właścicieli, stanowiły własność J. G.. Zatem usytuowanie obiektu przy granicy jest "stanem zastanym przy nabyciu prawa własności". Podkreślił, że budynek został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie ściany oddzielania pożarowego budynku oraz przebudowę dachu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniosła H. R. domagając się nakazania rozbiórki budynku magazynowego oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniosła, że postępowanie w sprawie toczy się na jej wniosek z 26 kwietnia 2000 r., w którym żądała nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu. Podniosła, że budynek nie został wybudowany przez poprzedniego właściciela, gdyż J. G. zmarł w 1995 r., a w 1986 r. przekazał działkę J. i J. S.. Budynek początkowo pełniący funkcję garażu w latach 90-tych został przebudowany i przeznaczony na magazyn farb i lakierów. Wskazała, że budynek stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia oraz powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla sąsiadów. Sporny obiekt znajduje się w granicy działki, ogranicza ruch powietrza, psuje poczucie estetyki i komfortu przestrzennego, a w okresie zimowym utrudnia dojazd do działki stanowiącej własność skarżącej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Stosownie do przepisy art. 3 z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ w ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji nie naruszają prawa w stopniu, który daje Sądowi w oparciu o przepisy art. 145-150 ustawy p.p.s.a. możliwość uwzględnienia skargi. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 103 ust. 1 obowiązującej ustawy z 7.07.1994. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 229 ze zm.) uchylającej poprzednio obowiązującą ustawę z 24.10.1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm. ) przyjęto, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, w którym wskazano, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do obiektów tych stosuje się przepisy dotychczasowe. Wyjątek ten dotyczy zatem wyłączenia stosowania przepisów Prawa budowlanego z 7.07.1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do dyspozycji z art. 48 ustawy i wyłącznie gdy budowa obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. Stosownie do dyspozycji z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974 r. obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce jeżeli znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowani przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę (pkt. 1) lub powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby, niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2). Powyższe oznacza zatem, że aby sankcja z cyt. art. 37 została zastosowana konieczne jest naruszenie prawa obowiązującego w dacie zdarzenia w zakresie prowadzenia budowy w zakresie samowoli jak i naruszenie zgodności budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym. W ocenie Sądu organy l i II instancji prawidłowo przyjęły, że aby zastosować sankcję z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. działanie inwestora musi naruszać przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie prowadzenia robót budowlanych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 .07. 2008 r., sygn. akt II OSK 778/07, Lex 483236). W niniejszej sprawie podstawową kwestią sporną jest data samowolnego wybudowania dwukondygnacyjnego budynku magazynowego o wymiarach 4,40 x 8,05 m, zlokalizowanego na działce nr "1" i działce nr "2" przy ul. [...] w B. w granicy z działkami nr "3", "4" i "5", przy czy działki nr "4" i "5" stanowią własność skarżącej H. R.. Działka nr "1" stanowi aktualnie własność J. i J. S., natomiast działka nr "2" stanowi własność A. S., noszącej poprzednio nazwisko S.. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącej H. R. przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowany został jako garaż, po przekazaniu w 1986 r. przez J. G. przedmiotowych działek nr "1" i nr "2" w B. J. i J. S.. Jego inwestorami byli J. i J. S., a nadto przedmiotowy budynek gospodarczy został przebudowany w latach dziewięćdziesiątych przez J. i J. S. na magazyn farb i lakierów. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem organu l i II instancji przedmiotowy budynek gospodarczy, obecnie użytkowany jako podręczny magazyn farb i lakierów, wzniesiony został w całości bez wymaganego pozwolenia na budowę w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych XX w, jego inwestorem był J. G. -. ówczesny właściciel terenu, który to teren po dokonaniu podziału i zmian w prawie własności stanowi obecnie teren należący do pp. S., a także działki nr "4" w B., należącej do skarżącej. W ocenie Sądu powyższe ustalenia organów l i II instancji są prawidłowe, wynikają bowiem z ustaleń poczynionych podczas wizji lokalnej przeprowadzonej 6 czerwca 2000 r. w obecności stron. Jak wynika z protokołu wizji podpisanego bez uwag także przez H. R., według oświadczenia J. i J. S. przedmiotowy budynek o wym. 8,05 x 4,40 został wybudowany w całości 1984 r., W dniu wizji był to budynek gospodarczy (użytkowany jako magazyn farb i lakierów), dwukondygnacyjny (murowany parter i poddasze o konstrukcji stalowej - przeszklonej), dachu symetrycznym, dwuspadowym o połaci południowej nachylonej w kierunku działki skarżącej. Nadto należy wskazać, że ustalenie, iż przedmiotowy budynek gospodarczy był w całości wzniesiony w pierwszej połowie lat osiemdziesiąt nie jest sprzeczne z przedłożonym w aktach administracyjnych sprawy planem realizacyjnym do projektu domu mieszkalnego J. i J. S. przy ul. [...] w B., i z inwentaryzacją powykonawczą przyłącza gazu z 10.08.1989 r., na którym znajduje się obrys przedmiotowego budynku gospodarczego. Przedmiotowy budynek widoczny jest także na załączonej do akt administracyjnych kserokopii zdjęcia z około 1987 r. wykonanego w czasie wznoszenia budynku mieszkalnego pp. S.. Na wzniesienie przedmiotowego budynku w latach 80-tych ( dokładnie w 1982 r.) wskazuje także opinia mgr arch. K. K. pt. "Ocena techniczna budynku magazynowego". Trzeba przy tym wskazać, że obecnie przedmiotowy budynek ma przebudowany dach zgodnie z obecnie obowiązującymi warunkami technicznymi oraz wykonaną ścianę oddzielenia przeciwpożarowego zgodnie z nakazem określonym w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 21.08.2002 r. Wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego i zmiana nachylenia dachu zostały potwierdzone w protokołach oględzin przeprowadzonych w dniach: 30.10.2002 r. oraz 15.11.2002 r. Należy wskazać, że doprowadzenie przedmiotowego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem stanowiło pierwotne żądanie H. R. skierowane do organu l instancji pismem z 26 .04. 2000 r. Ponieważ w związku z powyższym nie budzi wątpliwości prawidłowość ustalenia organów l i II instancji, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wzniesiony przed dniem wejścia w życie stawy z 7.07.1994 r. - Prawo budowlane tj przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zatem do oceny skutków powyższej samowoli budowlanej mają zastosowanie przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 24. 10. 1974 r. Jak wynika z przedłożonego w aktach administracyjnych sprawy planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta B. na lata 1984-2000, przyjętego uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...].03.1984 teren, na którym znajduje się przedmiotowy budynek gospodarczy oznaczony symbolem D20MNn obejmował tereny budownictwa mieszkaniowego. Zarazem jednak zgodnie z ustaleniami ogólnymi w/w miejscowego planu na terenach jednostki bilansowej D funkcję uzupełniającą stanowiły również usługi podstawowe i ponadpodstawowe, w tym usługi w zakresie handlu i rzemiosła oraz lokalizacja magazynów i składów. Nadto z pisma informacyjnego Urzędu Miejskiego w B. z 16.06. 2008 r. skierowanego do organu l instancji wynika, że dla terenu, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy budynek gospodarczy nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a jego lokalizacja jest zgodna z obowiązującymi przepisami zagospodarowania przestrzennego. Powyższe pozwala przyjąć, że budynek gospodarczy wzniesiony w pierwszej połowie lat 80-tych XX wieku na działkach nr "1" i "2" przy ul. [...] w B. nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie jego budowy, a zatem nie ma zastosowania art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Nadto należy wskazać, że organy również poprawnie ustaliły, iż w odniesieniu do przedmiotowego budynku gospodarczego nie zachodzą warunki wskazane w art. 37 ust.1 pkt 2 tj. budynek ten nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub też pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, ponieważ pełni on funkcję niewielkiego magazynu farb, lakierów i narzędzi malarskich. Jednocześnie podkreślić należy - na co zwróciły uwagę organy l i II instancji, że co prawda przedmiotowy budynek sytuowany jest w granicy z działkami nr "3", "6" i "7", co jest jednak dopuszczalne ze względu na treść § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) w przypadku wąskich działek, na których lokowane są budynki. Należy przy tym podkreślić, że w budynku tym wykonano ścianę oddzielenia przeciwpożarowego i zlikwidowano nachylenie południowej połaci dachu tak aby wody opadowe nie spływały na działkę skarżącej. Tym samym zlikwidowano ewentualne niebezpieczeństwo i uciążliwość ze strony przedmiotowego budynku gospodarczego dla działki strony skarżącej. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych działek sąsiednich. Jednocześnie trzeba podkreślić, że zarzut pogorszenia "komfortu przestrzennego", ograniczenia ruchu powietrza, psucia estetyki ze względu na ulokowanie przedmiotowego budynku w granicy z działką skarżącej nie mogą stanowić przesłanek uzasadniających nakaz rozbiórki ponieważ wskazane wyżej niedogodności w żadnym razie nie powodują niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Dotyczy to także zarzutu utrudnienia dojazdu do działki skarżącej w okresie zimowym, przy czym w ocenie sądu przebudowa dachu przedmiotowego budynku gospodarczego w ten sposób, że nachylenie jednospadowego dachu zostało w całości skierowane na działki stanowiące własność J. i J. S. oraz A. S. czyni powyższy zarzut niezasadnym. A jeśli tak, to organy uczyniły zadość prawu odmawiając nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego na działkach nr "2" i "1" w B.. Mając powyższe na uwadze w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.