II SA/Kr 1314/10
WyrokWSA w Krakowie2011-04-08
Skład orzekający: Jan Zimmermann, Kazimierz Bandarzewski, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wydania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody kopalnianej i odprowadzanie ścieków do wyrobiska kopalnianego, mimo że operat wodnoprawny sugerował bezprzedmiotowość postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie dochowały zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Organy pominęły kluczowe wnioski operatu wodnoprawnego, arbitralnie uznały wodę za ściek, błędnie ustaliły przeznaczenie terenu oraz nieprawidłowo potraktowały Koło Wędkarskie jako stronę postępowania.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Prefabrykatów Elektroenergetycznych Sp. z o.o. złożyło wniosek o pozwolenie wodnoprawne na pobór wody kopalnianej i odprowadzanie ścieków do wyrobiska kopalnianego. Starosta odmówił wydania pozwolenia, uznając m.in. naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju i zakazu wprowadzania ścieków do wód stojących. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał tę decyzję w mocy. Przedsiębiorstwo wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym pominięcie wniosków operatu wodnoprawnego sugerującego bezprzedmiotowość postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. i poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann (spr) Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Mariusz Kotulski Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011r. sprawy ze skarg "[...] " Przedsiębiorstwa Prefabrykatów Elektroenergetycznych Sp. z o.o. w P. i "[...] " Zakład Produkcji Kruszyw –B.O. Spółka jawna w N. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 30 sierpnia 2010r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji , II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na rzecz skarżących : "[...] " Przedsiębiorstwo Prefabrykatów Elektroenergetycznych Sp. z o.o. w P. i "[...] " Zakład Produkcji Kruszyw –B.O. Spółka jawna w N. kwoty po 557 zł ( pięćset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 1314/10
UZASADNIENIE
Przedsiębiorstwo Prefabrykatów [...] "A" Sp. z o.o. w P. wniosło o wydanie pozwolenia wodno prawnego na pobór wody kopalnianej i odprowadzanie ścieków do wyrobiska kopalnianego na potrzeby Działu Produkcji [...] w miejscowości N. gm. [...]. Do wniosku dołączono m. in. operat wodnoprawny dotyczący wpływu pobieranej wody z wyrobiska pokopalnianego i odprowadzanie wód popłucznych do wyrobiska pokopalnianego w miejscowości N..
Starosta [...] decyzją z dnia 22 stycznia 2010 r., na podstawie art. 5 ust. 4, art. 39 ust 1 pkt 2 lit. c, art. 125 pkt 2 i 3 oraz art. 126 pkt 1, art. 140 ust 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984) i art. 104 ustawy k.p.a. odmówił wydania tego pozwolenia.
W uzasadnieniu tej decyzji napisano, że Przedsiębiorstwo "A" eksploatuje w miejscowości N. instalację do produkcji [...], na potrzeby której pobierana jest woda z wyrobiska poeksploatacyjnego oraz odprowadzane są ścieki przemysłowe wody popłucznej do wyrobiska poeksploatacyjnego, które pełni rolę osadnika. Oba zbiorniki są połączone rurą przelewową o średnicy 700 mm. Pobór wody kopalnianej do płukania [...] oraz odprowadzanie ścieków przemysłowych odbywa się w obiegu zamkniętym. Sam pobór wody w ilości podanej w dokumentacji spowoduje utratę funkcji obiegu zamkniętego i może doprowadzić do naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju, zachwiania równowagi dobrego stanu wód zbiornika i charakterystycznych dla niego biocenoz. Wskazano na wielkość poboru wody i stwierdzono, że ilość ścieków odprowadzanych do wyrobiska przyjmowane jest na podstawie ilości pobieranej wody bez uwzględniania strat związanych z zawilgoceniem piasku i [...], które w dokumentacji budowlanej zostały określone w wysokości 1,08 %. Zbiorniki nie posiadają połączenia z rzeką [...]. Zlokalizowane są na działce ew. nr "1" w N.. PP "A" użytkuje działkę na podstawie umowy zawartej z Wójtem Gminy [...], która jest właścicielem działki. Dzierżawiona powierzchnia wynosi 0.93 ha z powierzchni 2,92 ha. Pozostałą część działki o pow. 1,99 ha jest dzierżawiona przez Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w Przemyślu Koło "[...]" przy Z.A. "[...]" SA w P. i jest eksploatowana jako łowisko.
Napisano dalej, że działka "1" stanowi zbiornik wodny powstały po eksploatacji [...], w którym zakończono już wybieranie [...] i który został zrekultywowany na akwen wodny i nie spełnia on funkcji stawu. Stwierdzono, że jakość ścieków przemysłowych wprowadzanych przez PP "A" do wyrobiska -wykazuje podwyższoną zawartość zawiesiny ogólnej, natomiast pozostałe wskaźniki mieszczą się w granicach wartości dopuszczalnych dla ścieków przemysłowych dozwolonych do wprowadzania do wód powierzchniowych zgodnie z cyt. rozporządzeniem. Wyrobisko poeksploatacyjne, którego dotyczy rozpatrywany wniosek, nie jest urządzeniem wodnym w rozumieniu przepisów prawa wodnego. Także teren, którego dotyczy rozpatrywany wniosek, jest działką rolną położoną w terenach wskazanych do wypoczynku sezonowego i weekendowego. Ponadto rozpatrywany wniosek został w całości zakwestionowany przez Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w P. Koło "[...]".
Wyjaśniono na koniec, że przepisy o wodach stojących stosuje się odpowiednio do wód znajdujących się w zagłębieniach terenu powstałych w wyniku działalności człowieka, niebędących stawami, dotyczy to, zatem wszelkich wyrobisk, w których zakończono już wybieranie [...] i które zostały zrekultywowane na akweny wodne, i nie spełniają funkcji stawu. Zabrania się wprowadzania ścieków do wód stojących.
W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji Przedsiębiorstwo "A" zarzuciło rażące naruszenie art. 5 ust. 4, 37 pkt. 2, art. 39 ust.1 pkt. c, art. 122 ust. l pkt. l, art. 125 pkt. 2 i 3, 311. 126 pkt. l prawa wodnego oraz art. 7, art. 10 § l, art. 77 § l, art. 80, art. 89 § 2, 311. 105 § l i art. 107 § l k.p.a. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku strony w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody kopalnianej i odprowadzanie ścieków do wyrobiska kopalnianego na potrzeby Działu Produkcji [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu odwołania napisano, że wniosek w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody kopalnianej i odprowadzanie ścieków do wyrobiska kopalnianego na potrzeby Działu Produkcji [...] został złożony w związku z kontrolą przeprowadzoną w Dziale Produkcji [...] w N. przez [...] Inspektora Ochrony Środowiska w R.. Kontrolujący stwierdził, że Spółka "A" pobiera wodę i odprowadza ścieki z płukania i sortowania kruszywa do zbiornika N. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W tej sytuacji strona zleciła opracowanie operatu wodnoprawnego dotyczącego wpływu pobieranej wody z wyrobiska pokopalnianego oraz odprowadzania wód popłucznych do wyrobiska pokopalnianego w granicach Działu Produkcji [...].
Z operatu wynika iż: strona pobiera wodę kopalnianą z wyrobiska poeksploatacyjnego, pobierana woda jest podawana rurami stalowymi pod ciśnieniem przy użyciu pomp do przesiewaczy, gdzie następuje segregacja piasku na odwadniaczu, woda z płukania jako ściek spływa do drugiego wyrobiska poeksploatacyjnego pełniącego rolę osadnika, oba wyrobiska połączone są rurą przelewową o średnicy 700 mm, ilość pobieranej jest około 9 razy mniejsza od planowanego poboru. Woda w wyrobisku, z którego pobierana jest woda, spełnia wymogi l klasy czystości ze względu na zawartość tlenu, odprowadzone ścieki zawierają podwyższoną zawartość zawiesiny, a wyniki badań pozostałych zanieczyszczeń wskazują, że jest to zawiesina mineralna, do usunięcia zawiesiny służy wyrobisko poeksploatacyjne pełniące rolę osadnika, a czas zatrzymania ścieków w osadniku jest na tyle długi, że po osadniku wartość stężenia zawiesiny mieści się w normach odpowiadających wysokiej jakości wód powierzchniowych, obieg wody jest zamknięty, nie ma zagrożenia dla życia biologicznego w wyrobisku -łowisku, woda w wyrobiskach nie posiada połączenia z wodami powierzchniowymi. Wniosek końcowy operatu brzmi: "wnioskuje się o odstąpienie od udzielania pozwolenia wodnoprawnego dla Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. na pobór wody kopalnianej i odprowadzanie ścieków do wyrobiska kopalnianego na potrzeby działu Produkcji [...] w miejscowości N.".
Wymieniony operat wodnoprawny wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodno prawnego został wniesiony do Starostwa [...] w P.. Przedkładając operat zawierający wniosek o odstąpienie od udzielania pozwolenia wodnoprawnego strona uważała, że organ wyda decyzję o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Operat pozwalał bowiem na ustalenie istnienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.
Strona podnosi, że organ l instancji prawie w całości pominął treść operatu wodnoprawnego. W treści uzasadnienia decyzji zwrócił uwagę na przekroczenie zawiesiny ogólnej oraz podał ilość faktycznie pobieranej wody, nie zaznaczył jednak, że ścieki po oczyszczeniu w osadniku pod względem jakości, odpowiadają wysokiej jakości wody powierzchniowej oraz że aktualny pobór wody zarówno godzinowy jak i dobowy jest około 9 razy mniejszy w porównaniu z planowanym poborem na etapie realizacji kopalni i zakładu przeróbczego. Zignorował całkowicie fakt, że sam proces technologiczny przedstawiony w operacie polega na korzystaniu z wód z wyrobiska kopalnianego, a nie wód powierzchniowych stojących, w którym stworzono cykl zamknięty: wyrobisko - zakład -wyrobisko, pośrodku którego znajduje się osadnik oczyszczający, a woda używana do płukania nie zmienia składu chemicznego. Nie odniósł się ani słowem do wniosku końcowego zawartego w operacie, że zastosowanie takiego procesu technologicznego nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Materiał prawy wskazuje, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z czynnościami, w których ma miejsce szczególne korzystanie z wód, dla których przepisy ustawy Prawo wodne przewiduje wymóg uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Z powyższych względów postępowanie w sprawie udzielenia wodnoprawnego jest bezprzedmiotowe.
Organ l instancji poczynił błędne ustalenia w sprawie rekultywacji akwenu wodnego. Urządzenia do płukania i sortowania [...] pozostają niezmiennie na dzierżawionej działce, a teren wodny nie został ujęty na żadnej mapie, co odzwierciedla dołączony do niniejszego odwołania aktualny wypis z ewidencji gruntów. Oczywiste jest, że po zakończeniu prowadzonej działalności, istnieje konieczność rekultywacji wyrobiska i przywrócenie go do społecznego wykorzystania, a jednym z możliwych sposobów jest rekultywacja wodna, na przykład do hodowli ryb bądź w kierunku sportowo - rekreacyjnym. Jednakże do dnia dzisiejszego strona prowadzi produkcję [...] i dlatego powołanie się przez Starostę na art. 5 ust. 4 ustawy Prawo wodne przez stwierdzenie, że przepisy o wodach stojących stosuje się odpowiednio do wód znajdujących się w zagłębieniach terenu powstałych w wyniku działalności człowieka, nie będącymi stawami oraz że dotyczy to zatem wszelkich wyrobisk, których zakończono już wybieranie [...] i które zostały zrekultywowane na akweny wodne i nie spełniają funkcji stawów, jest całkowicie chybione. W konsekwencji art. 39 ust. l pkt. c ustawy Prawo wodne nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie.
Sprzecznie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym Starosta [...] dokonał stwierdzenia, że sam pobór wody w ilości podanej w dokumentacji spowoduje utratę funkcji obiegu zamkniętego i może doprowadzić do naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju, zachwiania równowagi dobrego stanu wód zbiornika i charakterystycznych dla niego biocenoz. Żaden dokument w sprawie nie uprawniał do zajęcia takiego stanowiska. Wprost przeciwnie, z operatu wodnoprawnego wynika, że aktualny pobór wody zarówno godzinowy jak i dobowy jest około 9 razy mniejszy w porównaniu z planowanym poborem na etapie realizacji kopalni i zakładu przeróbczego. Do pomiarów ilości pobieranej wody jest zainstalowany wodomierz, a odczyty wody są prowadzone z częstotliwością l raz w miesiącu i rejestrowane w "Rejestrze zużycia wody". Dodatkowo w operacie został zawarty wniosek o nałożenia na stronę obowiązku prowadzenia badań monitoringowych między innymi w zakresie ilości pobieranej wody przez odczyty wodomierza z częstotliwością l raz na miesiąc.
Napisano dalej, że obieg wody w zakładzie jest zamknięty. Stopień redukcji zanieczyszczeń w wodach z płukania [...] w wyrobisku - osadniku zapewnia ich odpowiednią jakość, a więc po przedostaniu się do ich do wyrobiska - łowiska nie stanowią zagrożenia dla życia biologicznego w tym zbiorniku. Woda w wyrobiskach nie posiada połączenia z wodami powierzchniowymi, a więc nie występuje wpływ pobieranej wody i odprowadzanych ścieków na te wody. Nie mają więc zastosowania w niniejszej sprawie przepisy art. 125 pkt. 2 i 3 oraz 126 pkt. 1 prawa wodnego. Zawierane umowy dzierżawy na teren, na którym odbywa się produkcja [...] przez okres prawie 30 lat, przeczą postawionej tezie, że projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy. Zaskarżona decyzja nie precyzuje zresztą, jakie ustalenia i z jakich dokumentów mogły być naruszone. Informacje zaś znajdujące się w operacie na temat ochrony przyrody i wpływu ścieków przemysłowych na środowisko wodne, wykluczają niekorzystne oddziaływanie istniejącego sposobu korzystania z wód na zdrowie ludzi, środowisko i dobra kulturalne wpisane do rejestru zabytków.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. decyzją z dnia 30 sierpnia 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji napisano, że zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Prawo wodne nie ingeruje w gospodarowanie wodami wewnątrz zakładu górniczego, za wyjątkiem obowiązku posiadania pozwolenia wodnoprawnego na odwadnianie zakładu górniczego (art. 122 ust. 1 pkt 8). W związku z tym nie jest wymagane obecnie posiadanie pozwolenia wodnoprawnego na ujmowanie wód znajdujących się w zakładzie górniczym, korzystanie z tych wód i wprowadzanie wykorzystanych wód do wyrobisk zakładu górniczego. Wyrobisko należy traktować jak swego rodzaju "urządzenie" niebędące urządzeniem wodnym, a wykorzystywanie wody z wyrobiska do uszlachetnienia [...] wydobytego z tego wyrobiska odbywa się w obiegu zamkniętym w tym właśnie "urządzeniu", do czego nie mają zastosowania przepisy prawa wodnego. Jednakże prowadzona na terenie działki nr "1" działalność Przedsiębiorstwa "A" i związane z nią korzystanie z wód były odmienne, gdyż działka ta nie jest objęta koncesją, [...] przywożone jest z innego zakładu górniczego, a woda ujmowana nie znajduje się w wyrobisku zakładu górniczego lecz jest wodą ze zbiornika poeksploatacyjnego, częściowo zrekultywowanego, który przeznaczony został na hodowlę i łowisko ryb oraz na cele rekreacyjne. Zbiornik, z którego ujmowana jest woda do przeróbki [...], i do którego wprowadzana jest woda po jej wykorzystaniu, należy traktować w rozumieniu przepisów Prawa wodnego jako zagłębienie terenu powstałe w wyniku działalności człowieka, a wodę po wykorzystaniu w takim procesie technologicznym jako ściek.
W myśl art. 5 ust. 4 prawa wodnego, przepisy o wodach stojących stosuje się odpowiednio do wód znajdujących się w zagłębieniach terenu powstałych w wyniku działalności człowieka, natomiast art. 39 ust. bezwzględnie zakazuje wprowadzania ścieków do wód stojących. Jednocześnie art. 125 pkt 3 prawa wodnego stanowi, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów, a jeżeli projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3, to odmawia się wydania pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z przepisem art. 126 ust. pkt 1 prawa wodnego.
Na powyższą decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Przedsiębiorstwo Prefabrykatów [...] "A" Sp. z o.o. i Zakład Produkcji [...] "A" O. S.j. wnieśli w dniu 1 października 2010 r. dwie jednobrzmiące skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucono naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 5 ust. 4, art. 8 ust.2, art. 39 ust. 1 pkt.2 lit.c, art. 125 pkt.3 i art. 126 pkt.1 prawa wodnego.
W uzasadnieniu skarg powtórzono w istocie treść poprzedniego odwołania. W stosunku do samej decyzji II instancji napisano, że jednym z podstawowych założeń przejętym w uzasadnieniu tej w części dotyczącej uznania wyrobiska za zagłębienie powstałe w wyniku działalności człowieka jest to, że zbiornik poeksploatacyjny został przeznaczony został na hodowlę i łowisko ryb oraz na cele rekreacyjne. Organ II instancji przyjmuje ten fakt jako dokonany, zapominając w tym momencie, że terenie Gminy nie ma owiązujących planów zagospodarowania przestrzennego i nie wydano dla przedmiotowej nieruchomości decyzji o warunkach zabudowy. W gminie [...] zostało opracowane jedynie Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego. Przeznaczenie zbiornika poeksploatacyjnego na hodowlę ryb i łowisko ryb oraz na cele rekreacyjne nie nastąpiło również na skutek zawarcia w 2000 r. umowy dzierżawy na pozostałą część działki nr "1" pomiędzy Gminą [...] a Kołem Wędkarskim "[...]". W momencie zawarcia tej umowy, istniała obowiązująca od 1981 r. umowa dzierżawy pomiędzy Gminą [...] a skarżącym, na terenie dzierżawionym przez skarżącego znajdowały się bardzo widoczne i pracujące urządzenia zakładu produkcji [...], w tym układ pobierania wody z wyrobiska poeksploatacyjnego do płukania [...] i jej odprowadzania. Umowa dzierżawy pomiędzy skarżącym a Gminą z przeznaczeniem na lokalizację urządzeń oraz obiektów zakładu produkcji [...] trwa do dnia dzisiejszego, co oznacza, że Gmina w pełni akceptuje istnienie tego zakładu na działce nr "1", będącej zgodnie z wypisem z rejestru gruntu działką rolną. Błędne jest więc twierdzenie, że zbiornik został przeznaczony na hodowlę i łowisko ryb oraz cele rekreacyjne. Przeznaczenie zbiornika kopalnianego na te cele może nastąpić dopiero w przyszłości.
Napisano dalej, że po wyczerpaniu się złoża [...], skarżący zaczął dowozić surowiec do zakładu przeróbczego z innego terenu. Nieuzasadnione logicznie, a tym bardziej ekonomicznie, byłoby przenoszenie wszystkich urządzeń znajdujących się na działce nr "1" na każde nowe miejsce wydobywania [...]. Przedstawiony stan faktyczny powoduje konieczność sięgnięcia do przepisów regulujących kwestię likwidacji zakładu górniczego oraz rekultywacji terenów pokopalnianych. Nie zostały zlikwidowane obiekty i urządzenia przeróbcze, które zgodnie z art. 6 pkt. 7 ustawy Prawo geologiczne i górnicze wchodzą w skład zakładu górniczego.
Napisano dalej, że wyrobisko poeksploatacyjne znajdujące się u skarżącego jest swoistym urządzeniem, nie będącym urządzeniem wodnym, a wykorzystywanie wody z wyrobiska do płukania [...] odbywa się w obiegu zamkniętym w tym właśnie urządzeniu, do którego stosownie do art. 8 ust. 2 prawa wodnego nie mają zastosowania przepisy tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Podniesiono tu, że wprawdzie na terenie gminy [...] brak jest planu zagospodarowania przestrzennego, niemniej opracowane Studium stanowi akt planistyczny i jest wiążący w przypadku przystąpienia do sporządzania planu przez gminę oraz jest uwzględniany w postępowaniach o wydawanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania jako akt określający przeznaczenie terenu. Zgodnie z art.6 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, zakładem górniczym jest wyodrębniony technicznie i organizacyjnie zespół środków służących bezpośrednio do wydobywania kopaliny ze złoża, w tym wyrobiska górnicze, obiekty budowlane oraz technologicznie związane z nimi obiekty i urządzenia przeróbcze. Jak wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obowiązująca ustawa Prawo wodne nie ingeruje w gospodarowanie wodami wewnątrz zakładu górniczego i wobec ustalenia, że działka nr "1" na której prowadzona jest działalność skarżącego nie jest objęta koncesją /[...] przywożone jest z innego zakładu górniczego, a woda ujmowana jest ze zbiornika poeksploatacyjnego przeznaczonego na hodowlę ryb i cele rekreacyjne/, prawidłowo uznano, że w sprawie objętej skargą znajdą zastosowanie przepisy prawa wodnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Zasada ta w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji głosiła, że w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasadę tę uzupełnia art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W analizowanej tu sprawie powyższa zasada nie została dochowana a brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego niewątpliwie istotnie wpłynął na wydane rozstrzygnięcia.
W świetle wniosku Przedsiębiorstwa "A" o wydanie pozwolenia wodno prawnego, a zwłaszcza w świetle odwołania tego przedsiębiorstwa od decyzji pierwszej instancji, modyfikującego wniosek i dążącego do umorzenia postępowania w sprawie, podstawowym zadaniem organów orzekających było zbadanie stanu faktycznego tak głęboko, żeby na tej podstawie móc bez wątpliwości stwierdzić, czy sytuacja w ogóle wymaga orzekania w sprawie pozwolenia wodonoprawnego. Dopiero w wypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie można było rozważać, czy pozwolenie wodno prawne ma być udzielone, czy też nie. Organy orzekające były zobowiązane do takiej kolejności swoich działań w szczególności dlatego, że już dołączony do wniosku operat wodno prawny formułował tezę, że okoliczności wskazują na brak potrzeby a nawet na brak możności orzekania o pozwoleniu wodno prawnym wobec wyrobiska kopalnianego w N.. Operat wodno prawny jest podstawowym dokumentem w tego rodzaju sprawie i pominięcie jego zasadniczej tezy samo już jest naruszeniem cyt. zasady prawdy obiektywnej. Organy obu instancji przeszły do porządku nad kwestią możności orzekania w sprawie i od razu przystąpiły do gromadzenia argumentacji na rzecz odmowy wydania pozwolenia.
Dalsze naruszenia zasady prawdy obiektywnej są widoczne w kilku punktach.
Po pierwsze, w decyzji l instancji po stwierdzeniu, że obieg wody w wyrobisku jest zamknięty następuje stwierdzenie, że nadmierny pobór wody spowoduje, że obieg ten przestanie być zamknięty. Wniosku takiego nie uzasadniono i nie oparto go na wystarczającym materiale dowodowym. Z dokumentacji sprawy (w tym ze wspomnianego operatu) wynika, że wody nie przedostają się i nie będą się przedostawać do rzeki [...], a także nie będą w inny sposób wydostawać się na zewnątrz. Stwierdzenie o utracie funkcji obiegu zamkniętego pozostaje więc na gruncie akt sprawy gołosłowne.
Po drugie, przyjęto jako daną i pewną okoliczność, że badany akwen stanowi wodę stojącą w rozumieniu prawa wodnego, nie biorąc pod uwagę tego, że eksploatacja wyrobiska niezmiennie trwa, co powoduje stały przepływ wody. Kwestie te nie zostały należycie wyjaśnione.
Po trzecie, organy orzekając arbitralnie przyjęły, że woda używana do płukania [...] i odprowadzana do wyrobiska jest ściekiem i to ściekiem mającym szkodliwy wpływ na zdrowie ludzi i na środowisko naturalne. Nie wzięto pod uwagę art. 9 ust. 1 pkt 14 - 17 prawa wodnego, który wprowadza definicje wielu rodzajów ścieków. Należało wyjaśnić i uzasadnić, dlaczego wody, o których tu mowa nazwano ściekami i do jakiej kategorii ścieków je przyporządkowano.
Po czwarte, błędne i nie mające pokrycia w zgromadzonym materiale jest twierdzenie obu organów orzekających, że teren, którego dotyczy rozpatrywany wniosek jest przeznaczony do wypoczynku sezonowego i weekendowego, a także na łowisko ryb. Ponieważ w Gminie [...] nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, formułując taką tezę oparto się na obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Był to zabieg nieuprawniony, gdyż studium nie jest aktem prawa miejscowego, nie wywołuje skutków zewnętrznych i nie można na jego podstawie formułować ustaleń co do przeznaczenia gruntów. Nie było więc jakichkolwiek podstaw do powyższego twierdzenia. To, że ktoś w danym akwenie łowi ryby lub wypoczywa nad jego brzegami, nie może być podstawą do wiążących stwierdzeń zawieranych w decyzji administracyjnej.
Wreszcie należy wskazać na jeszcze jeden istotny błąd organów orzekających w niniejszej sprawie. Błąd ten polegał na nieprawidłowym traktowaniu a Koła Wędkarskiego "[...]" jako strony w toczącej się sprawie. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną może być bowiem podmiot, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie. Niesłusznie uznano, że Koło Wędkarskie posiada w tej sprawie interes prawny. Interes prawny wynikać bowiem musi z normy prawnej, a nie z czynności prawnej - np. z umowy. Tymczasem Koło Wędkarskie "[...]" jest tylko dzierżawcą części działki i jego legitymacja opiera się tylko o umowę dzierżawy, która pozwala skonstruować jedynie interes faktyczny. Z kolei Polski Związek Wędkarski, jako organizacja społeczna, nie wniósł o dopuszczenie go do postępowania. W sumie więc, skoro Koło Wędkarskie "[...]" nie miało statusu strony, jego wnioski dowodowe powinny były zostać pominięte.
W opisanej sytuacji Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja l instancji naruszają art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. a w konsekwencji również art. 107 § 1 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło