II SA/Kr 1315/16
WyrokWSA w Krakowie2017-01-24
Skład orzekający: Magda Froncisz, Mirosław Bator, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia pozwolenia na budowę, wydana w trybie wznowienia postępowania, może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ stwierdził naruszenie prawa polegające na pominięciu strony, ale jednocześnie uznał, że decyzja pierwotna była merytorycznie prawidłowa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organ odwoławczy wadliwie zastosował przepisy art. 146 § 2 K.p.a. i art. 151 § 2 K.p.a. w postępowaniu wznowieniowym. Sąd stwierdził, że organ nie przeanalizował dostatecznie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście zgodności zamierzenia inwestycyjnego z tymi zapisami, a także przedwcześnie przyjął, że nastąpiła legalna zmiana sposobu użytkowania części budynku na mieszkalny. Brak zgodności zamierzenia z planem miejscowym stanowi negatywną przesłankę do zastosowania wskazanych przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie adaptacji poddasza na cele mieszkalne. Skarżący A.T. zarzucał, że nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu, a budynek nigdy nie miał funkcji mieszkalnej. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając brak statusu strony. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa polegające na pominięciu strony, ale jednocześnie uznał, że decyzja pierwotna była merytorycznie prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, wskazując na wadliwą analizę planu miejscowego i brak dowodów na legalną zmianę sposobu użytkowania budynku.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 29 sierpnia 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia 12 maja 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 sierpnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę – po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A.T. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta G. decyzją z dnia 12 maja 2016 r. nr [.....] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. po ponownym rozpatrzeniu wniosku A.T. i A.T. w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego ostatecznej decyzji Nr [.....] znak: [.....] z dnia 2 października 2014 roku o pozwoleniu na przebudowę "budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie adaptacji poddasza na cele mieszkalne" na działce nr [.....] położonej w R. , udzielonego dla A.J. i A.J. odmówił uchylenia powyższej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że jako podstawę wznowienia wnioskodawcy wskazali fakt, że nie uczestniczyli jako strony w postępowaniu. Po analizie wskazanej przesłanki organ stwierdził, że obszar oddziaływania istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zamyka się w granicach działki nr [.....] należącej do inwestorów, dlatego wnioskodawcy nie posiadają statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Zatem decyzją z dnia 12.03.2015 r. Starosta G. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie adaptacji poddasza na cele mieszkalne na działce nr [.....] położonej w R. Wojewoda [.....] decyzją z dnia 10.07.2015 r. po rozpatrzeniu odwołania A. i A.T. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy stwierdzając brak oddziaływania budynku mieszkalnego jednorodzinnego podlegającego przebudowie na nieruchomość rolną. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrując skargę A. i A.T. na decyzję Wojewody w wyroku z dnia 9.11.2015 r. sygn. akt II SA/Kr 996/15 oddalił skargę A.T. stwierdzając brak interesu prawnego skarżącej w rozpatrywanej sprawie i uwzględnił skargę A.T. uchylając decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty G. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ wskazał, że inwestorzy występując z wnioskiem o pozwolenie na przebudowę poddasza na cele mieszkalne w istniejącym budynku mieszkalnym wykazali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane potwierdzając ten fakt stosownym oświadczeniem, a także przedłożyli 4 egz. projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami. Ponadto ustalono, iż działka nr [.....] w R. będąca przedmiotem wniosku położona jest zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy L. zatwierdzonego uchwałą Nr XXVIII/15 7/05/2005 Rady Gminy L. z dnia 3 lutego 2005 roku, w terenach oznaczonych symbolem 14.PPw przeznaczonych pod działalność produkcyjną o wysokiej intensywności z możliwością utrzymania i przebudowy istniejących obiektów. Z dotychczasowych ostatecznych rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 8 października 2008 roku, decyzja Nr v [.....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 listopada 2012 roku) jednoznacznie wynika, że budynek będący przedmiotem postępowania posiada funkcję mieszkalną. Funkcja mieszkalna, jak wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. , jako istniejąca jest zatem funkcją do utrzymania w tym terenie z możliwością przebudowy. Jak wynika z projektu budowlanego, przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany jest w odległości ok. 5,20m do 9,20m od granicy działki nr [.....] będącej drogą dojazdową oraz ok. 9,5m do 13,0m od granicy działki nr [.....] będącej własnością wnioskodawcy. Zatem obszar oddziaływania budynku mieszkalnego jednorodzinnego będącego przedmiotem postępowania zamyka się w granicach działki inwestora, ponieważ spełnione są wymagania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast z przywołanego wyżej wyroku WSA w Krakowie wynika, iż pomimo zachowania powyższych wymagań projektowane roboty budowlane (adaptacja poddasza na cele mieszkalne) mogą wprowadzać określone ograniczenia w zagospodarowaniu terenu działek nr [.....] i [.....] w kontekście przepisów Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Na działce nr [.....] prowadzone jest zorganizowane gospodarstwo rolne w zakresie hodowli bydła z budynkiem inwentarskim i płytą gnojową. Odległość płyty gnojowej od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich powinna wynosić nie mniej niż 25m, jednak nie mniej niż 30 m od otworów okiennych i drzwiowych w tych pomieszczeniach. Odległości te nie są zachowane. Budynek mieszkalny znajduje się w obszarze oddziaływania płyty gnojowej. Nie mniej jednak jest to sytuacja zastana. Jak ustalono, obiekty gospodarstwa rolnego jak i budynek mieszkalny jednorodzinny są obiektami legalnie funkcjonującymi. Budynek na działce [.....] niewątpliwie posiada status budynku mieszkalnego jednorodzinnego na skutek ostatecznych rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego. Funkcja mieszkalna, jak wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. , jako istniejąca jest zatem funkcją do utrzymania w tym terenie. W ocenie organu przebudowa samego poddasza na cele mieszkalne w sytuacji gdy budynek posiada już funkcję mieszkalną nie wpływa na sposób zagospodarowania działki nr [.....] . Zagospodarowanie poddasza na cele mieszkalne nie zmienia funkcji tego budynku, który już taką funkcję posiada. Inne stanowisko w tej sprawie, niż to, że dopuszczalna jest adaptacja poddasza na cele mieszkalne w budynku posiadającym status budynku mieszkalnego świadczyłoby o nieracjonalności działania organu administracji publicznej w przedmiotowej sprawie w świetle stanu formalno-prawnego i zgromadzonego materiału dowodowego. Należy podkreślić, iż w przedmiotowej sprawie status budynku mieszkalnego odnosi się do całego obiektu budowlanego. Nie ma przy tym znaczenia czy poddasze ma funkcję mieszkalną czy nie.
Od decyzji tej odwołanie wniósł A.T. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie 151 § 1 pkt. 1 K.p.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście G. W odwołaniu, kolejny raz zakwestionował fakt, że budynek objęty przebudową jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, stwierdzając przy tym, że roboty budowlane wykonane dotychczas i związane z przebudową dachu tego budynku, stanowią samowolę budowlaną. Ponownie stwierdził, że nielegalność robót budowlanych związanych z przebudową budynku administracyjno-biurowego na cele mieszkaniowe oraz brak możliwości realizowania inwestycji mieszkaniowych na działce nr [.....] , z uwagi na przemysłowe przeznaczenie tej działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zostało potwierdzone wyrokiem WSA w Krakowie z 30.09.2011 r. sygn. akt: II SA/Kr 931/11 oraz wyrokiem WSA w Krakowie z 30.04.2012 r., sygn. akt: II SA/Kr 271/12. W odwołaniu podniósł, że na działce nr [.....] prowadzi gospodarstwo rolne, w ramach którego prowadzona jest produkcja rolnicza związana z hodowlą zwierząt, co oznacza określone uciążliwości, nie tylko w zakresie hałasu, ale także składowania paszy czy gnojownika. Wskazane uciążliwości oddziałują na działki sąsiednie. Ponadto budynek na działce nr [.....] objęty przebudową, traktowany jako mieszkalny, nie zachowuje wymaganej prawem odległości od znajdującej się na działce nr [.....] płyty obornikowej. W chwili obecnej skarżący nie może rozbudować istniejącej na działce nr [.....] infrastruktury związanej z prowadzonym gospodarstwem rolnym, w tym płyty obornikowej, gdyż jej odległość od pomieszczeń mieszkalnych nie zachowuje odpowiedniej odległości.
Wojewoda [.....] decyzją z dnia 29 sierpnia 2016 r. nr [.....] orzekł o uchyleniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. zaskarżonej decyzji Starosty G. z dnia 12 maja 2016 r. i na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. w związku z art. 146 § 2 K.p.a. orzekł, że decyzja ostateczna Starosty G. z dnia 2 października 2014 r. nr [.....] została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Starosty G. z 12.05.2016 r. wynika, że Starosta rozpatrując ponownie wniosek A.T. o wznowienie postępowania, uwzględnił stanowisko WSA w Krakowie i uznał, że A.T. posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [.....] . Skarżącemu zapewniono czynny udział w prowadzonym postępowaniu. W toku postępowania skarżący wniósł uwagi, kwestionując nadal przekształcenie budynku administracyjno-biurowego na mieszkalny w terenie przeznaczonym zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy L. na działalność produkcyjną o wysokiej intensywności. Starosta odnosząc się do tych zarzutów stwierdził, że są one bezprzedmiotowe, ponieważ postępowanie dotyczy przebudowy strychu w istniejącym budynku mieszkalnym. W ramach wznowionego postępowania Starosta dokonał ponownej analizy akt sprawy dotyczącej udzielonego pozwolenia na przebudowę. Ustalił, że inwestorzy występując z wnioskiem o pozwolenie na przebudowę poddasza "na cele mieszkalne w istniejącym" budynku mieszkalnym wykazali, iż posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, potwierdzając ten fakt stosownym oświadczeniem, przedłożyli 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami. Ponadto ustalił, że działka inwestycyjna - tj. działka nr [.....] zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy L. , uchwalonym uchwałą Nr XXVIII/157/05/2005 Rady Gminy L. z 3.02.2005 r. położona jest w terenach oznaczonych symbolem: 14.PPw - przeznaczonych pod działalność produkcyjną o wysokiej intensywności z możliwością utrzymania i przebudowy istniejących obiektów. Z dotychczasowych rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego jednoznacznie wynika, że budynek będący przedmiotem postępowania posiada funkcję mieszkalną. Funkcja mieszkalna, jako istniejąca, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. , jest funkcją przewidzianą do utrzymania. Z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że przebudowywany budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany jest w odległości około 5,20 m do 9,20 m od granicy działki nr [.....] będącej drogą dojazdową oraz w odległości około 9,50 m do 13,00 m od granicy działki nr [.....] będącej własnością skarżącego. W związku z powyższym, zdaniem Starosty obszar oddziaływania przebudowywanego budynku zamyka się w granicach działki inwestora. Z powyższego wynika, że Starosta stosując się do oceny prawnej zawartej w wyroku z 9.11.2015 r. uznał, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji obejmuje również działkę stanowiącą własność A.T. , zatem posiada on przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tej inwestycji - to oznacza, że zachodzi przesłanka wskazana jako podstawa wznowienia postępowania. Mimo powyższych ustaleń Starosta podjął decyzję na podstawie art. 151 § pkt 1 K.p.a. zgodnie z którym, organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, a więc gdy stwierdzi, że nie zachodzi przesłanka stanowiąca podstawę wniosku o wznowienie. W ocenie organu odwoławczego podstawa prawna zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowa i niespójna z jej uzasadnieniem, w którym uwzględniono ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z 9.11.2015 r. W ocenie organu odwoławczego decyzja Starosty G. z 2.10.2014 r. w sprawie pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego istniejącego na działce nr [.....] została wydana z naruszeniem prawa, polegającym na pominięciu w postępowaniu zakończonym tą decyzją A.T. , mimo że powinien posiadać przymiot strony. Naruszenie prawa dotyczy art. 10 K.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W związku z zaistniałym naruszeniem prawa, koniecznym jest wyjaśnienie czy brak udziału A.T. jako strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę miał wpływ na wadliwość tego postępowania, a co za tym idzie na wadliwość ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że spełnione zostały wymagania postawione w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, ponieważ projektowana przebudowa jest zgodna z wymogami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. Spełniony został również wymóg określony w § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Niezależnie od powyższego A.T. , wnioskując o wznowienie postępowania podnosi, że przebudowywany budynek, traktowany jako mieszkalny, nie zachowuje wymaganej prawem odległości od znajdującej się na jego działce płyty obornikowej, nie wskazuje przy tym wprost na szkodliwe oddziaływanie na budynek mieszkalny ze strony istniejącej płyty lecz podkreśla, że przez projektowaną przebudowę budynku mieszkalnego istniejącego na działce sąsiedniej zostaje pozbawiony możliwości rozbudowy swojego gospodarstwa, w tym istniejącej płyty obornikowej. W ocenie organu odwoławczego wymogi dotyczące kwestii podnoszonych przez A.T. regulują przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 7.10.1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Stosownie do § 6 ust. 4 pkt. 1 tego rozporządzenia, odległość płyt gnojowych od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich powinna wynosić co najmniej 30 m. Jednak przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ jej przedmiotem jest udzielenie pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego, który nie jest budowlą rolniczą. Nałożenie na inwestora zamierzającego przebudować istniejący budynek mieszkalny, obowiązku zachowania odległości trzydziestu metrów od istniejącej płyty, w istocie stanowiłoby nałożenie na niego dodatkowego obowiązku nieprzewidzianego wyraźnie w przepisach prawa mających zastosowanie przy realizacji jego zamierzenia, a tym samym byłoby sprzeczne z opisanym wyżej wolnościowym charakterem prawa zabudowy. Fakt, iż w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 7.10.1997 r. potwierdza również § 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którym niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie przy projektowaniu, budowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budowli rolniczych lub ich części, a także związanych z nimi urządzeń budowlanych. Odnosząc się do treści odwołania i stwierdzenia, że roboty budowlane zrealizowane dotychczas w budynku na działce nr [.....] stanowią samowolę budowlaną, a nielegalność robót budowlanych związanych z przebudową budynku administracyjno-biurowego na cele mieszkaniowe oraz brak możliwości realizowania inwestycji mieszkaniowych na działce nr [.....] w R. , z uwagi na przemysłowe przeznaczenie tej działki w planie miejscowym - zostało potwierdzone wyrokiem WSA w Krakowie z 30.04.2012 r. sygn. akt: II SA/Kr 271/12, wyjaśnić należy, że przywołany wyżej wyrok dotyczy sprawy ze skargi A.J. i A.J. , a więc właścicieli działki nr [.....] , na Uchwalę Rady Gminy L. z 3.02.2005 r. Nr XXVIII/157/05/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszym wyroku stwierdzone zostało, że decyzja Starosty G. z 30.05.2008 r. znak: [.....] (podjęta w wyniku wznowienia postępowania) o uchyleniu własnej decyzji z 3.09.2007 r. w spranie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia skarżącym pozwolenia na budowę dla inwestycji pn: "Przebudowa dachu i termomodernizacja budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [.....] w R. " oraz odmowie udzielenia pozwolenia na budowę wyżej wymienionej inwestycji zapadła, ponieważ w ocenie Starosty, z zebranego materiału dowodowego wynika, że odnośnie budynku skarżących nie dokonano -zgodnie z wymogami prawa budowlanego zmiany sposobu jego użytkowania na mieszkalny, w związku z czym ma on nadal funkcję administracyjno-biurową. Tymczasem załączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany dotyczył budynku mieszkalnego, a nie administracyjno-biurowego. W ocenie Sądu takie rozstrzygnięcie nie pozostaje w związku z postanowieniami planu miejscowego, który nie zabrania, ani nie ogranicza możliwości przebudowy budynku skarżących. Z niniejszego wyroku wynika również, że z uwagi na fakt, iż zgodnie ze stanowiskiem skarżących, do zmiany przeznaczenia należącego do nich budynku z funkcji administracyjno-biurowej na mieszkalną doszło około 1997 r., korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia mogą dochodzić na drodze postępowania administracyjnego, które powinno zostać poprzedzone wnikliwie ustalonym stanem faktycznym. Odnosząc się do stwierdzenia A.T. , że roboty budowlane zrealizowane dotychczas w budynku na działce nr [.....] stanowią samowolę budowlaną wyjaśnić należy, że z ostatecznych rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego, wynika jednoznacznie, że budynek istniejący na działce nr [.....] w miejscowości R. , pełni funkcję mieszkalną od co najmniej 1997 r., a roboty budowlane związane z dokonaną zmianą sposobu użytkowania zostały zalegalizowane w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego zarzuty postawione przez A.T. w odwołaniu od decyzji zasługują na uwzględnienie w części dotyczącej naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., ponieważ wyrzeczenie zaskarżonej decyzji (odmowa uchylenia decyzji o pozwoleniu na przebudowę) nie odpowiada ustaleniom przedstawionym w jej uzasadnieniu (wywiedziono, że zachodzi przesłanka wskazana jako podstawa do wznowienia postępowania).
Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A.T. zarzucając naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty G. z dnia 2 października 2014 r. nr [.....] pomimo zachodzenia podstaw do uchylenia tej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że budynek na działce nr [.....] nigdy nie był budynkiem mieszkalnym, gdyż nikt nie zmienił przeznaczenia tego budynku. W tym stanie rzeczy stwierdzenie Wojewody, że zaskarżona decyzja Starosty wydana została w naruszeniem prawa, ale tylko w zakresie odnoszącym się do pominięcia skarżącego jako strony postępowania jest nieuzasadnione. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty G.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [.....] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest reformacyjna decyzja organu odwoławczego, który w postępowaniu wznowieniowym, orzekł iż decyzja o udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji pod nazwą przebudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie adaptacji poddasza na cele mieszkaniowe, została wydana z naruszeniem prawa, którego to naruszenia organ dopatruje się w fakcie, że w postępowaniu tym nie brali udziału A.T. i A.T. – osoby, którym przysługiwał przymiot strony. Zdaniem organu decyzja była jednak merytorycznie wydana prawidłowo. Pomimo, iż teren na którym nieruchomość się znajduje objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a obszar ten ma przeznaczenie pod działalność produkcyjną o wysokiej intensywności, to jednak dopuszcza możliwość utrzymania i przebudowy istniejących obiektów. Zdaniem organu budynek, którego dotyczy postępowanie (zakupiony przez uczestników) miał pierwotnie przeznaczenie administracyjno-biurowe, to co najmniej od 1997 r. w parterze ma przeznaczenie mieszkalne, w związku z tym dopuszczenie był wydanie pozwolenia na budowę dla adaptacji poddasza na ten sam cel. Zdaniem sądu stanowisko to jest wadliwe.
Przede wszystkim podstawą prawną do wydania decyzji ocenianej przez sąd jest art 146 § 2 K.p.a., który stanowi, ż nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej., oraz art. 151 § 2 k.p.a. zgodnie z którym, w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Jak zasadnie wskazuj Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 stycznia 2016 r. VI SA/Wa 2231/15 rozstrzygnięcie przewidziane w art. 146 § 2 k.p.a. dotyczy przypadków, gdy doszło jedynie do naruszenia prawa procesowego, które nie wpłynęło na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Rozstrzygnięcie takie może zapaść wówczas, gdy wszystkie okoliczności sprawy, ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego, po rozważeniu wniosków stron przemawiają za tym, że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji.
W realiach niniejszej sprawy organ odwoławczy w zasadzie do takiej konkluzji odszedł. Jednakże nie jest ona usprawiedliwiona okolicznościami ujawnionymi w aktach sprawy. Zdaniem sądu organ nie przeanalizował dostatecznie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście zgodności zamierzenia inwestycyjnego z tymi zapisami. Zgodnie bowiem z art. 35 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego. Ocenia taka warunkuje możliwość uzyskania pozwolenia na budowę. Brak zgodności zamierzenia inwestycyjnego z zapisami planu miejscowego obliguje organ administracji architektoniczno-budowlanej do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. W postępowaniu wznowieniowym stwierdzenie takiego braku (zgody zamierzenia inwestycyjnego z zapisami planu miejscowego), stanowi negatywną przesłankę stosowania art. 146 § 2 k.p.a i art. 151§ 2 k.p.a. Jak ustala organ, przeznaczenie terenu, na którym zlokalizowana ma być inwestycja to przeznaczenie pod działalność produkcyjną o wysokiej intensywności. Co do zasady, według zapisów na które powołuje się organ, wykluczone jest dopuszczenie na tym terenie funkcji mieszkaniowej. Zapisy planu dopuszczają jedynie możliwość utrzymania i przebudowy istniejących obiektów. Zapisy te nie dopuszczają zmiany przeznaczenia terenu z produkcyjnego na inny np. mieszkaniowy a jedynie mowa w nich o możliwości zachowania dotychczasowego przeznaczenia oraz przebudowy już istniejących obiektów budowlanych – oczywiście przy zachowania ich dotychczasowego przeznaczenia a nie w celu jego zmiany. Skoro poddasze przedmiotowego budynku nie miało przeznaczenia mieszkalnego a biurowo administracyjne (choćby nie było używanie w tym celu) to niedopuszczalnym jest jego przebudowa w celu dokonania takiej zmiany, czyli nadania mu charakteru mieszkaniowego. Zgoda na to przekształcenie stoi w sprzeczności z zapisami prawa miejscowego na które powołuje się organ. Jeżeli nawet ustalenia organu, co do zmiany przeznaczenia funkcji przedmiotowego obiektu byłyby prawidłowe (co w ocenie sądu nie znajduje potwierdzenia w zgormadzonym materiale dowodowym – o czym poniżej) to zmiana ta dotyczyła nie całego budynku ale jego części w parterze – tak więc dotychczasową funkcję zachowało poddasze. Zmiana tego przeznaczenia stoi więc w sprzeczności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Niezależnie od powyższych wskazań podnieść należy, iż organ przedwcześnie (bez dostatecznych ustaleń) przyjął iż parter budynku zmienił przeznaczenie z powierzchni administracyjno-biurowej na mieszkalną. Organ posłużył się sformułowaniem, iż do budynek ten "pełni funkcję mieszkalną od co najmniej 1997 r. Samo to formułowania wykazuje braki w ustaleniach organu, który jedynie przypuszcza, kiedy do takiej zmiany doszło. W aktach administracyjnych brak jakichkolwiek materiałów dowodowych, które by okoliczność zaistnienia legalnej lub zalegalizowanej zmiany przeznaczenia części obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce [.....] faktycznie doszło. Zmiana sposobu użytkowania, aby znalazła akceptacje organu administracji nie może dokonać się jedynie w sposób faktyczny, ale musi być to zmiana legalna tj. dokonana zgodnie z art. 71 ustawy Prawo budowlane. Aktualnie zmiana sposobu użytkowania dokonywana jest na podstawie zgłoszenia i pod warunkiem niezgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ. Legalizacja samowolnej zmiany sposobu użytkowania odbywa się po stwierdzeniu przez organ wykonania nałożonych postanowieniem obowiązków i uiszczeniu opłaty legalizacyjnej. Organ wskazuje, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed 1997 r. W aktach sprawy zalega decyzja z 12 listopada 2012 r. (akta adm. k. 12-13). w której uzasadnieniu stwierdzono, iż zmiana sposobu użytkowania dokonała się na podstawie decyzji z dnia 8 października 2008 r. w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Na tą okoliczność powołuje się także organ w decyzji skarżonej.
Istotnie w brzmieniu obowiązującym na dzień przed 11 lipca 2003 r.tj. nowelizacją ustawy dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw przepis art. 71 ust. 3 miał brzmienie - w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Przepis ten nie oznaczał jednak, że legalizacja odbywa się na podstawie art. 50 i art 51 ustawy Prawo budowlane wprost ale jedynie to, iż przepisy te stosowane są odpowiednio w postępowaniu dotyczącym legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania, tj. że w decyzji wydanej w tym przedmiocie należy stosować odpowiednio narzędzia o jakich mowa przepisach w art. 50 i art. 51 ustawy. Nie wystarcza wydanie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia wydanego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane by zalegalizować zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Przepisy te (art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane) regulują zasadniczo kwestię dotyczące kwestie legalizacji nielegalnie czy też niewłaściwie wykonanych prac budowlanych. Zmiana sposobu użytkowania jest natomiast bądź to niezależna od wykonania jakichkolwiek prac budowlanych (lokal zmianę którego przeznaczenia dokonano nie wymagał wykonania przeróbek z użyciem prac budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia) bądź następuje po dokonaniu tych prac (kwestią niezależną jest tutaj czy są to prace wykonane legalnie) i jest stanem faktycznym i prawnym, niezależnym od tego czy ewentualnie organy nie muszą niezależnie od kwestii legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania prowadzić także postępowania mającego na celu doprowadzenia prac budowlanych wykonanych samowolnie (a mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu umożliwiającego zmianę jego sposobu użytkowania) do stanu ich legalności
Decyzja z dnia 8 października 2008 r. (akta adm. k. 9) ,jak wynika dobitnie z jej uzasadnienia dotyczy prac budowlanych wykonanych w budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę, a nie zmiany sposobu jego użytkowania. Z decyzji nie wynika nawet, że prace te zmierzały do zmiany sposobu użytkowania obiektu czy też właściwie części tego obiektu w parterze. Mowa w nich jedynie o samowolnym wykonania prac polegających na przebudowie budynku, co stanowiło podstawę do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia uprzednio wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta (z 8 października 2008 r.) stwierdzała jedynie, że obowiązek ten został wykonany. Decyzja ta nie legalizowała więc zmiany sposobu użytkowania obiektu. Była ona zwieńczeniem prowadzonego w zwykłym tzw. trybie postępowania naprawczego i dotyczyła wyłącznie prac budowlanych wykonanych w obiekcie bez wymaganej decyzji po pozwoleniu na budowę.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni okoliczności, o których mowa wyżej a dotyczących interpretacji zapisów prawa miejscowego oraz kwestii czy obiekt w parterze zmienił legalnie sposób użytkowania.
Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło