II SA/Kr 1319/01
WyrokWSA w Krakowie2005-07-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Biernat, Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia WSA Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich lub świadczenia pieniężnego, jeśli wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, ponieważ organ nie wyjaśnił należycie, o jakie uprawnienia ubiega się strona, a co ważniejsze, umorzył postępowanie na podstawie przepisu, który następnie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a., orzeczenie o niezgodności przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania, a naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie mu uprawnień kombatanckich lub świadczenia pieniężnego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu. Organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę, twierdząc, że jego wniosek został złożony w terminie. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, która została wniesiona do NSA przed 1 stycznia 2004 r.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lipca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat ( spr. ) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2005r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję tego samego organu z dnia [...] 2001r., II. zasądza od Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J. B., ur.[...]1929 r., wystąpił w dniu [...] 2000 r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z wnioskiem o przyznanie mu uprawnień kombatanckich, ponieważ, jak stwierdził, był represjonowany. Wnioskodawca opisał swoje losy okupacyjne: dziecka pozbawionego rodziców, które przebywało w różnych bursach i zakładach. Po zmuszeniu go do opuszczenia Warszawy w 1944 r., przebywał przez 5 miesięcy w ciężkich warunkach w obozie w Pruszkowie, a następnie w gospodarstwie rolnym.
Decyzją z dnia [...] 2001 r., nr[...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. działając na podstawie art. 105 § l k.p.a. w związku z art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 97, poz. 395 z późn. zmianami) umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu organ podał, że stosownie do art. 4 ust. 5 powołanej ustawy, wnioski o przyznanie uprawnień do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do dnia 31.12.1999 r.
W wyniku załatwienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. utrzymał w mocy powołaną wyżej decyzję w dniu [...] 2001 r. decyzją Nr[...], wydaną na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § l pkt l i art.. 105 § l k.p.a., oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym. Organ powtórzył w uzasadnieniu motywy swojej wcześniejszej decyzji.
Na tę decyzję J. B. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji i twierdząc, że jego wniosek został złożony w terminie.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, póz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Sąd stwierdza, że organ nie wyjaśnił należycie, czy J. B. ubiega się o uprawnienia kombatanckie, na podstawie ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), czy też, jak to przyjął organ, o uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie przytoczonej wyżej ustawy z 1996 r.
Powodem umorzenia postępowania było złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu. Należy zaznaczyć, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji podobne ograniczenie terminu do składania wniosków przewidywał art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach... .
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15.04.2003 r. (sygn. akt SK 4/02, opublikowany: OTK-A 2003/4/31) orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach..., ustanawiający końcowy termin występowania z wnioskami o przyznanie uprawnień kombatanckich, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Analogicznie, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17.06.2003 r. (sygn. akt P 24/02, OTK-A 2003/6/55), orzekł, że art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik, ustanawiający końcowy termin występowania z wnioskami o przyznanie uprawnienia do świadczenia, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Orzeczenie o niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją może, zgodnie z art. 145a § l k.p.a., stanowić podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, opartej na takim przepisie ustawowym.
Stosownie do 145 § l pkt l lit. b/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że również sytuacja unormowana w art. 145a § l k.p.a. stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji (por. np. orzeczenia sygn. akt II SA/Gd 375/00; H SA 1294/99; IV SA 1360/97; II SA 1027/99; II SA 1240/99; II SA/ 1222/99).
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. b/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 powołanej wyżej ustawy, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło