II SA/Kr 132/04
WyrokWSA w Krakowie2005-11-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Woś, WSA Małgorzata Brachel-Ziaja, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności w zakresie określenia nieruchomości, załączenia wymaganych dokumentów, prawidłowego wszczęcia postępowania, ustalenia wysokości odszkodowania dla współwłaścicieli oraz uwzględnienia nakładów i zapewnienia lokali zamiennych?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, uznając, że naruszają one prawo. Kluczowe wady postępowania dotyczyły nieprawidłowego określenia nieruchomości we wniosku o wywłaszczenie, braku wymaganych załączników (decyzji o warunkach zabudowy, mapy z podziałem), nieudowodnienia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, wyznaczenia rozprawy przed wszczęciem postępowania, a także nieustalenia odszkodowania dla poszczególnych współwłaścicieli zgodnie z ich udziałami. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące sporu o dział spadku, rozliczeń nakładów w decyzji wywłaszczeniowej, braku zapewnienia lokali zamiennych oraz zaniżonej wartości nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej współwłasność kilku osób na cele budowy obwodnicy. Po wydaniu decyzji przez Starostę, Wojewoda uchylił ją w części dotyczącej przekazania odszkodowania do depozytu sądowego i orzekł o jego wypłacie, utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucali m.in. zaniżenie odszkodowania, brak uwzględnienia nakładów, niewłaściwe procedury wywłaszczeniowe oraz brak zapewnienia lokali zamiennych. Sąd administracyjny rozpoznał skargi na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody S. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty J. Zasądzono zwrot kosztów postępowania od Wojewody S. na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Woś ( spr. ) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2005r. sprawy ze skargi B.D., W.W., M.W., J.Z., P.D. na decyzję Wojewody S. z dnia [...] września 2002 r., Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania I. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji, II. zasądza od Wojewody S. na rzecz skarżących: M.W., W.W. i P.D. po 30 (trzydzieści) złotych, a na rzecz J.Z. 20 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. zasądza od Wojewody S. na rzecz skarżącej B.D. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 132/04
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].09.2002r., znak:[...], Wojewoda S. na podstawie art. 138 § l pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołań J.Z. i B.D. od decyzji Starosty J. z dnia [...].07.2001r., znak: [...], orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na budowę obwodnicy miasta J. w ciągu drogi krajowej nr [...] nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...] J., jednostki ewidencyjnej J. jako działki ewidencyjne nr "1" o pow. 0,1590 ha, nr "2" o pow. 0,1622 ha wraz ze składnikami roślinnymi i budowlanymi oraz niezabudowane działki nr "3" o pow. 0,0471 ha i "4" o pow. 0,0371 ha położone w obrębie geodezyjnym [...] J., stanowiące współwłasność W.W., M.W., J.Z., B.D. i P.D., oraz ustaleniu odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości w łącznej kwocie 323.391,00 zł i jego przekazaniu do depozytu sądowego, uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o przekazaniu odszkodowania do depozytu sądowego i w tym zakresie orzekł o jego wypłacie na rzecz W.W., M.W., J.Z., B.D. i P.D., a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda S. stwierdził co następuje: z powodu braku porozumienia pomiędzy W.W., M.W., J.Z., B.D. i P.D., współwłaścicielami nieruchomości, a działającymi w imieniu Skarbu Państwa Generalną Dyrekcją Dróg Publicznych (obecnie Generalną Dyrekcją Dróg Publicznych i Autostrad, Oddział w K.) oraz Starostą J. w sprawie nabycia w drodze cywilnoprawnej przedmiotowej nieruchomości, Starosta J. wszczął postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją z dnia [...].07.2001r. Decyzja ta wydana została zgodnie z decyzją Burmistrza J. z dnia [...].12.1997r., znak: [...], o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, wydaną w oparciu o plan zagospodarowania przestrzennego Gminy J., przeznaczający przedmiotową nieruchomość pod budowę drogi nr [...]. Wnioskiem z dnia 14.05.2001r. B.D. wystąpiła do Starosty J. o zawieszenie postępowania wywłaszczeniowego do czasu zakończenia postępowania sądowego o dział spadku po A. i T. małżonkach W., zawisłego przed Sądem Rejonowym w B. Postanowieniem z dnia 20.08.2001r., znak: [...], Wojewoda S. na podstawie art. 123 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia B.D. utrzymał w mocy postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości. Następnie, już w toku postępowania odwoławczego wnioskiem z dnia 3.09.2001r. B.D. wystąpiła ponownie do Wojewody S. o zawieszenie postępowania odwoławczego z tych samych co poprzednio powodów. Postanowieniem z dnia 27.09.2001r., znak: [...], Wojewoda S. odmówił zawieszenia postępowania. Postanowienie to - po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego od niego przez B.D. - zostało utrzymane w mocy postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 18.03.2002r., znak:[...]. Analizując postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji organ odwoławczy ocenił, że było ono prowadzone zgodnie z obowiązującymi zasadami zawartymi w k.p.a., a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji tego organu w zakresie dotyczącym wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania jest prawidłowe i znajduje oparcie w postanowieniach ustawy z 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm. Błędne jednakże było orzeczenie przez Starostę J. o przekazaniu odszkodowania do depozytu sądowego. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 133 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie wpłaca się do depozytu sądowego, jeżeli osoba uprawniona odmawia jego przyjęcia albo wypłata odszkodowania napotyka na trudne do przezwyciężenia przeszkody lub jeżeli odszkodowanie za wywłaszczenie dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Żadna z powyższych przesłanek przekazania odszkodowania do depozytu sądowego nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy uznał bowiem za zasadny zarzut podniesiony w odwołaniu przez J.Z., iż fakt, że w sądzie rejonowym toczy się postępowanie o dział spadku po byłych właścicielach wywłaszczanych nieruchomości, nie ma znaczenia dla sprawy. Dział spadku dotyczy bowiem rozliczeń pomiędzy spadkobiercami oraz zniesienia współwłasności. W przedmiotowej sprawie można natomiast ustalić, komu przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości i na tej podstawie ustalić, komu przysługuje odszkodowanie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że współwłaścicielami nieruchomości są: W.W. w 4/32 części oraz M.W., J.Z., B.D. i P.D.; wszyscy po 7/32 części. Nie zasługiwało natomiast na uwzględnienie odwołanie B.D., która podnosiła zarzut niewyjaśnienia przez Starostę J. okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla sprawy, a mianowicie wysokości nakładów poszczególnych stron postępowania poczynionych na wywłaszczanej nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami wysokość odszkodowania została ustalona przez organ pierwszej instancji według stanu i wartości nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu, po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Organ odwoławczy w trakcie postępowania badał prawidłowość operatu szacunkowego i uznał, że został on sporządzony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Z kolei żądanie B.D. odnośnie przekazania odszkodowania do depozytu i dopuszczalności jego wypłaty dopiero po zakończeniu postępowania o dział spadku nie mogło zostać uwzględnione, gdyż postępowanie to nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, co zostało wyżej wykazane.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.W., M.W., J.Z. i P.D. zarzucili, że decyzja została wydana z naruszeniem postanowień art. 119 ust. l pkt 6 w związku z art. 116 ust. l pkt 5, art. 120 i art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej jej pkt 2 oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty J. Zdaniem skarżących Starosta J. ustalił odszkodowanie za nieruchomości mające przeznaczenie budowlane w sposób rażąco niski w zestawieniu do cen rynkowych kształtujących się na terenie miasta J., z oczywistym i rażącym naruszeniem postanowień art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przyjął mianowicie cenę l m2 jako 23,30 zł, podczas gdy w obrocie cywilnoprawnym cena ta kształtuje się w granicach około 50 zł. Innym mankamentem zaskarżonej decyzji jest to, że, w ramach kontroli instancyjnej przewidzianej w art. 138 k.p.a. uchybił obowiązkowi sprawdzenia prawidłowości decyzji Starosty J. pod kątem wymagań określonych w art. 119 ust. l pkt 6 w związku z art. 116 ust. l pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wywłaszczeniem zostały objęte obiekty budowlane, w tym dom mieszkalny zasiedlony przez jedną z osób skarżących. Decyzja o wywłaszczeniu takiej nieruchomości powinna rozstrzygać sprawę dostarczenia lokalu osobie, która na skutek wywłaszczenia musi być pozbawiona mieszkania w budynku podlegającym wywłaszczeniu. Wreszcie zdaniem skarżących organ II instancji nie uznał za stosowne zbadać, jak się ma sprawa wywłaszczenia w całości siedliska gospodarczego, które stanowi naturalne i niezbędne zaplecze dla gospodarstwa rolnego, bez którego to zaplecza gospodarstwo to traci rację swojego bytu, a ponadto nie zostało w trybie art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakazane w decyzji wywłaszczeniowej wybudowanie urządzeń niezbędnych do korzystania z gruntów, które znalazły się poza wywłaszczeniem. W miejsce tego organ II instancji zajmował się problematyką wypłacalności przyznanego odszkodowania, która miała znaczenie zupełnie wtórne.
Odrębną skargę wniosła B.D. zarzucając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie art. 128 ust. l i art. 130 ust. l w związku z art. 133 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 i 8 k.p.a. i wniosła ojej uchylenie. Stosownie do postanowień art. 128 ust. l i art. 130 ust. l w związku z art. 133 ustawy o gospodarce nieruchomościami wywłaszczenie własności nieruchomości następuje za odszkodowaniem odpowiadającym wartości wywłaszczanej nieruchomości. Wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości nieruchomości w dniu wydania decyzji. Decyzja Starosty J. i decyzja Wojewody S. nie spełnia tych wymogów, ponieważ przyznaje skarżącej odszkodowanie w wysokości 7/32 części nieruchomości i nie uwzględnia nakładów jakie poczyniła skarżąca na działkach nr "1" i "2". W wyniku takiego ustalenia wysokości odszkodowania pozostali współwłaściciele bezpodstawnie bogacą się kosztem skarżącej. Tymczasem nakłady poczynione przez nią zostały oszacowane i zostały ujęte w ogólnej kwocie odszkodowania. W konsekwencji pozostali współwłaściciele otrzymają odszkodowanie za składniki przedmiotu wywłaszczenia, za które odszkodowanie im nie przysługuje. W ten sposób ustalone odszkodowanie nie spełnia warunku, iż wywłaszczenie następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczanej odpowiadającym wartości wywłaszczonej nieruchomości, Uzasadnia to również zarzut, że przy wydawaniu decyzji zostały naruszone postanowienia art. 7 i 8 k.p.a. Organ orzekający o wywłaszczeniu winien ustalić wartość nakładów skarżącej, odliczyć je od sumy wynikającej z szacunku nieruchomości i doliczyć do sumy odszkodowania należnej skarżącej.
W odpowiedzi na skargi Wojewoda S. wniósł o ich oddalenie. W odpowiedzi na skargę B.D. stwierdził, że nie wnosi ona do sprawy żadnych nowych okoliczności, a argumenty w niej podniesione znane są organom prowadzącym postępowanie wywłaszczeniowe i stanowisko dotyczące tych kwestii Wojewoda S. podtrzymuje w odpowiedzi na skargę. Z kolei w odpowiedzi na skargę W.W., M.W., J.Z. i P.D. stwierdził, że niezasadne są podniesione w tej skardze zarzuty naruszenia postanowień art. 119 ust. l pkt 6 w związku z art. 116 ust. l pkt 5, art. 120 i art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarzut naruszenia postanowień art. 119 ust. 1 pkt 6 jest bezzasadny, ponieważ przepis ten dotyczy sytuacji, gdy wywłaszczane są lokale lub budynek, w którym znajdują się te lokale, bądź lokale będące odrębną własnością, będące przedmiotem najmu. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją mamy do czynienia z budynkami będącymi przedmiotem współwłasności, zatem brak jest podstaw do zawierania w decyzji wywłaszczeniowej zobowiązania do zapewnienia lokali zamiennych. Z kolei przepis art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy zapobieżenia niebezpieczeństwu wystąpienia szkody lub niedogodności, jakie mogą powstać wskutek wywłaszczenia dla właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich. W sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Wreszcie, w odpowiedzi na zarzut naruszenia postanowień art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami Wojewoda S. stwierdził, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustalone zostało na podstawie operatu szacunkowego określającego wartość wywłaszczonej nieruchomości i kwestie związane z wysokością odszkodowania wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji na karcie 167 akt sprawy.
Rozpatrując skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
1. B.D. w swojej skardze oraz W.W., M.W., J.Z. i P.D. w odrębnej wspólnej skardze zaskarżyli decyzję Wojewody S. z dnia [...].09.2002 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołań J.Z. i B.D. od decyzji Starosty J. z dnia 6.07.2001r., znak: [...], w zakresie w jakim decyzje te ustalają odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...] J., jako działki ewidencyjne nr "1" o pow. 0,1590 ha, nr "2" o pow. 0,1622 ha wraz ze składnikami roślinnymi i budowlanymi, oraz niezabudowane działki nr "3" o pow. 0,0471 ha i "4" o pow. 0,0371 ha położone w obrębie geodezyjnym [...] J., stanowiące współwłasność W.W., M.W., J.Z., B.D. i P.D. Nie zakwestionowali natomiast w swoich skargach rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonych decyzjach odnośnie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W toku postępowania przed sądem administracyjnym skarżący w kolejnych pismach procesowych zmieniali zdanie co do zakresu zaskarżenia. Wreszcie na rozprawie w dniu 17 listopada 2005r. w sposób jednoznaczny oświadczyli, że zakresem zaskarżenia objęte jest zarówno rozstrzygnięcie dotyczące wywłaszczenia nieruchomości, jak i ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
2. Kontrolując zaskarżone decyzje w powyższym zakresie i jednocześnie - stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z 30.08.2004 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) - nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, Sąd ustalił, że zaskarżona decyzja Wojewody S. oraz decyzja Starosty J. z dnia [...].07.2001r., znak: [...] naruszają prawo.
3. Stosownie do postanowień art. 116 ust. l pkt l ustawy z 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, Dz. U. z 2000r. Nr 46, póz. 543 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w sprawie przez organ I i II instancji we wniosku o wywłaszczenie należy m. in. określić nieruchomość z podaniem oznaczeń z księgi wieczystej lub zbioru dokumentów oraz z katastru nieruchomości. Zgodnie z postanowieniami ust. 3 tego przepisu postanowienia ust. l stosuje się odpowiednio w razie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego z urzędu, co miało miejsce w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Tymczasem znajdujący się w aktach sprawy (vide k. 28-29) wniosek o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nie spełnia powyższych warunków. Wskazane we wniosku działki ewidencyjne nr "3" i "5" nie istniały w dniu 31.10.2000r. - w dniu składania wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Zostały one bowiem wydzielone dopiero decyzją Burmistrza Miasta J. z dnia [...].05.2001r., znak: [...] (karta 76-77 akt sprawy).
4. Stosownie do postanowień art. 116 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w sprawie przez organ I i II instancji do wniosku o wywłaszczenie nieruchomości należy dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zawierającą określenie granic zewnętrznych terenu niezbędnego do realizacji celu publicznego, na który nieruchomość ma być wywłaszczona oraz mapę z rejestrem nieruchomości objętych wnioskiem o wywłaszczenie lub mapę z podziałem i rejestrem nieruchomości oraz decyzję zatwierdzającą ten podział, jeżeli wniosek o wywłaszczenie dotyczy tylko części nieruchomości. Zgodnie z postanowieniami ust. 3 tego przepisu postanowienia ust. 2 stosuje się odpowiednio w razie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego z urzędu, co miało miejsce w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Tymczasem znajdujący się w aktach sprawy (vide k. 28-29) wniosek o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nie zawiera powyższych załączników.
5. Zgodnie z postanowieniami art. 115 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje z dniem doręczenia stronom zawiadomienia. W aktach sprawy brak dowodu, że znajdujące się na karcie 66 akt sprawy zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego zostało doręczone współwłaścicielom nieruchomości.
6. Powyższe zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego nosi datę 15.05.2001r. Tymczasem zawiadomienie o rozprawie zostało wystosowane w dniu 2.05.2001r. (k. 65 akt sprawy). Stanowi to naruszenie postanowień art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, przeprowadza rozprawę administracyjną. W rozpatrywanej sprawie rozprawa została bowiem wyznaczona wcześniej niż zostało wystosowane wa została bowiem wyznaczona wcześniej niż zostało wystosowane zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego.
7. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości byli: W.W. w 4/32 części oraz M.W., J.Z., B.D., i P.D.; wszyscy po 7/32 części. Tymczasem ani w decyzji organu pierwszej instancji, uchylonej w tym zakresie decyzją Wojewody S., ani też w tej decyzji nie zostały określone kwoty odszkodowania, jakie przysługują poszczególnym współwłaścicielom nieruchomości stosownie do ich udziałów we współwłasności wywłaszczonej nieruchomości. Określona została jedynie w decyzji organu pierwszej instancji łączna ogólna kwota odszkodowania - 323.391,00 zł. Należy w związku z tym ocenić, że w związku z takim ustaleniem odszkodowania zostały naruszone postanowienia art. 119 ust. 1 pkt 7 ustawy z 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm., który nakazuje w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości ustalenie wysokości odszkodowania i art. 128 ust. l tej ustawy, zgodnie z którym wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości wywłaszczonej nieruchomości. Decyzje organów obu instancji zaś nie określają tego odszkodowania w stosunku do poszczególnych osób wywłaszczonych - współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości.
8. Nie są natomiast zasadne następujące zarzuty podniesione w skargach: - nie można uznać za zasadne żądanie skarżącej B.D., by przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość organ administracyjny brał pod uwagę fakt, że pomiędzy spadkobiercami A. i T.W. istnieje spór co do składników masy spadkowej po A. i T. małżonkach W. oraz że skarżąca poczyniła - według jej twierdzenia - nakłady na nieruchomościach będących przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego (działkach nr "1" i "2"). Niezależnie bowiem od rozstrzygnięcia sporu o dział spadku między spadkobiercami A. i T. małżonków W., toczącego się przed sądem powszechnym, w oparciu o postanowienia sądowe o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po A. i T. W., znani są współwłaściciele nieruchomości będącej przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego. W oparciu o te same postanowienia sądowe określone są uprawnienia współwłaścicieli do nieruchomości – udziały we współwłasności. Stosownie do postanowień art. 128 ust. 1 in fine ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w przypadku, jeśli stanowi ona przedmiot współwłasności, następuje stosownie do wysokości przysługujących w niej praw, czyli wysokości udziałów we współwłasności. Ewentualne zaś rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości z tytułu poczynionych na niej przed wywłaszczeniem nakładów nie mogą być dokonywane w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania;
- nie są zasadne zarzuty naruszenia postanowień art. 119 ust. l pkt 6 w związku z art. 116 ust. l pkt 5 oraz art. 120 i art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podniesione w skardze W.W., M.W., J.Z. i P.D. Ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nastąpiło po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego D.W., jak tego wymaga art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Opinia ta określa wartość wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z podstawową zasadą zawartą w ust. l tego przepisu i twierdzenie skarżących, że nieruchomość ma wyższą wartość rynkową jest gołosłowne i nie jest poparte żadnymi dowodami. Z kolei w odniesieniu do zarzutu naruszenia postanowień art. 119 ust. l pkt 6 w związku z art. 116 ust. l pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z niedostarczeniem lokalu osobie, która na skutek wywłaszczenia została pozbawiona mieszkania w budynku podlegającym wywłaszczeniu, należy podzielić pogląd Wojewody S., że zarzut ten jest bezzasadny. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją mamy do czynienia z wywłaszczeniem dwu budynków mieszkalnych posadowionych na działkach nr "1" i "2" (k. 22-33 operatu szacunkowego), będących przedmiotem współwłasności i budynki te zostały uwzględnione przy ustalaniu wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W budynkach tych natomiast nie ma lokali stanowiących przedmiot najmu, a więc nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 119 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 116 ust. l pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie został również naruszony przepis art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten zobowiązuje do zapobieżenia niebezpieczeństwu wystąpienia szkody lub niedogodności, jakie mogą powstać wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas sposobu zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości dla właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich, nakazując ustanowienie w decyzji o wywłaszczeniu niezbędnych służebności oraz ustalenie odpowiednich urządzeń zapobiegających tym zdarzeniom lub okolicznościom. Skarżący nie wskazują, jakie szkody lub niedogodności miałyby powstać wskutek wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dla właścicieli lub użytkowników wieczystych sąsiednich nieruchomości, ani też kto jest takim właścicielem, który miałby zostać narażony na szkody lub niedogodności. Należy więc ocenić, że są to twierdzenia nieuzasadnione.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło