II SA/Kr 1333/09
PostanowienieWSA w Krakowie2010-08-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, złożony w formie sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego, powinien zostać rozpoznany przez sąd na posiedzeniu niejawnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego pozostawiającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania, na skutek wniesienia go, powoduje utratę mocy przez to zarządzenie i konieczność ponownego rozpoznania wniosku przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd, analizując sytuację materialną skarżącego, uznał, że wykazał on brak możliwości ponoszenia kosztów postępowania, co uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący A. F. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując na ciężką sytuację materialną, niepełnosprawność i przewlekłą chorobę. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braku złożenia go na urzędowym formularzu. Skarżący wniósł sprzeciw od tego zarządzenia, ponownie domagając się zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata, przedstawiając szczegółowe dane dotyczące swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po analizie złożonych dokumentów i wyjaśnień.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego A. F. od kosztów sądowych; 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. F. od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2009 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek A. F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 maja 2009 r. (znak: [...]) w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej doprowadzenie ulicy do stanu poprzedniego postanawia 1. zwolnić skarżącego A. F. od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącego adwokata.
Skarżący A. F. w piśmie z dnia 29.09.2009 r. (k. 14) domagał się zwolnienia od wpisu sądowego należnego od wniesionej skargi w wysokości 500 zł. Uzasadniając swój wniosek wskazał, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej, jest osobą niepełnosprawną i przewlekle chorą.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie zarządzeniem z dnia 25.11.2009 r. (k. 20) zarządził pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania, wskazując w uzasadnieniu, iż pomimo wezwania, skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu.
W sprzeciwie z dnia 29.12.2009 r. wniósł skarżący o zwolnienie od wpisu sądowego i ustanowienie adwokata z urzędu. Z załączonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, pobierającym rentę w wysokości [...] zł. Dochód rodziny stanowi także wynagrodzenie żony w wysokości [...] zł., zaś na utrzymaniu pozostają dwie córki skarżącego. A. F. podał nadto, iż jego majątek stanowi dom o powierzchni 60 m2.
Wobec faktu, iż zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, sąd zarządzeniem z dnia 3.02.2010 r. wezwał go do uzupełnienia tych informacji poprzez podanie czy wspólnie zamieszkałe ze skarżącym córki uzyskują dochody, czy korzysta on ze świadczeń opieki społecznej, udokumentowania dochodów żony M. F., przesłania ostatniego odcinka renty oraz udokumentowania wysokości ponoszonych kosztów utrzymania.
W odpowiedzi na powyższe, A. F. w piśmie z dnia 8.03.2010 r. wskazał, że decyzją ZUS z dnia 15.02.2010 r. został uznany za całkowicie niezdolnego od pracy, jednak do dnia złożenia mniejszego pisma nie otrzymał jeszcze renty i nie dysponuje jej odcinkiem. Podał także, że wspólnie z nim zamieszkałe córki uczęszczają do szkoły średniej i nie uzyskują żadnych dochodów. Nadto wskazał, że ponosi miesięczne koszty utrzymania w wysokości 205, 61 zł za prąd, 1012,99 zł za gaz. Na powyższą okoliczność przedłożył kopie faktur Vat. Dodatkowo wskazał, że koszt zakupu pomocy szkolnych dla córek wynosi 100 zł. miesięcznie. Do powołanego na wstępie pisma skarżącego załączone zostało także zaświadczenie o wysokości uzyskiwanych przez jego żonę zarobków, które wynoszą [...] zł. miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a", w przypadku wniesienia sprzeciwu - jeżeli tylko nie podlega on odrzuceniu - zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącego w sprawie przyznania mu prawa pomocy.
Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu urzędowym PPF oraz załączonych do akt sprawy dokumentów, a także wyjaśnień zawartych we wniesionym sprzeciwie oraz piśmie z dnia 8.03.2010 r. sąd uznał, że zasadny jest wniosek skarżącego o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący bowiem, zdaniem sądu wykazał, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala ponieść mu jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Pokreślenia wymaga, że co prawda skarżący, mimo wezwania sądu nie przedłożył dokumentu z którego wynikała by aktualna wysokość pobieranej renty, jednak w tym zakresie sąd oparł się na oświadczeniu skarżącego zawartym w formularzu PPF. Podaną przez skarżącego wysokość tego świadczenia sąd uznał za wiarygodną.
Przy ustalaniu wysokości miesięcznych obciążeń budżetu rodzinnego skarżącego sąd oparł się na przedłożonych do akt dokumentach w postaci faktury Vat za: prąd (260,53 zł miesięcznie) oraz za gaz (1012,99 zł.). Odnośnie tej ostatniej wartości należy zwrócić uwagę, że przedłożona faktura jest wystawiona w miesiącu marcu, a więc uwzględnia ona sezon grzewczy, przez co należy uznać, że poza tym sezonem obciążenie finansowe budżetu skarżącego z tytułu opłat za gaz jest zapewne mniejsze. Podaną przez skarżącego wysokość stałych wydatków na pomoce szkolne dla uczących się córek skarżącego w wysokości 100 zł miesięcznie, sąd uznał za wiarygodną.
Biorąc pod uwagę powyżej wymienione koszty utrzymania rodziny skarżącego (ok. 1000 zł miesięcznie) oraz uwzględniając fakt, że łączny dochód czteroosobowej rodziny skarżącego wynosi ok. 2396, 34 zł sąd uznał, iż pozostała do dyspozycji rodziny skarżącego kwota (ok. 1300 zł) nie pozwala, przy dzisiejszych kosztach utrzymania, na wygospodarowanie nadwyżek finansowych na pokrycie kosztów sądowych, tym bardziej jeśli zważyć, że przedstawione zestawienie kosztów nie uwzględnia wydatków ponoszonych na zakup lekarstw dla skarżącego (jest osobą niepełnosprawną) oraz żywności i ubrań.
Z tych względów sąd orzekł jak w sentencji, działając po myśli art. 243 § 1, art. 244 § 1, 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło