II SA/Kr 1333/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) SWSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie nr 647/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2023 r. znak WOB.7722.68.2023.AJAN w przedmiocie stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu skargę oddala. II SA/Kr 1333/23 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie (dalej: "PINB") postanowieniem nr 69/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r., znak: PINB-I-5160.203.22.42, wydanym na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1, a także art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej: "u.p.b.") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a.") wstrzymał inwestorowi D. Sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym zlokalizowanym na dz. nr [...] w miejscowości M., gmina L. , oznaczonym na załączniku graficznym nr 4 - z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia PINB wskazał, że podczas oględzin w dniu 9 grudnia 2022 r. ustalono, że służący jako magazyn, spełniający definicję budowli i wykonany przy użyciu materiałów budowlanych obiekt o wymiarach ok. 30,05 m x 12 m i wysokości 7,5 m zrealizowano jako konstrukcję stalową i przegrody z blachy oraz powłoki namiotowej, a posadzkę stanowi płyta żelbetowa będąca kontynuacją utwardzenia terenu. Obiekt zlokalizowany jest w odległości ok. 2,3 m od obiektu nr 3, ok. 2,46 m od obiektu nr 5 i ok. 4,83 m od hali magazynowo-produkcyjnej. Oświadczenie przedstawiciela spółki o nieuzyskaniu pozwolenia na budowę obiektu potwierdzono w systemie RWDZ. Na podstawie danych portalu miip.geomalopolska.pl i zebranej dokumentacji ustalono, że obiekt powstał w latach 2009-2018. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: "MWINB") postanowieniem nr 647/2023 z dnia 24 sierpnia 2023 r., znak: WOB.7722.68.2023.AJAN, wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 123 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 u.p.b., stwierdził, że zażalenie wniesione przez M. P. na ww. postanowienie PINB, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia MWINB wskazał, że postanowienie PINB zostało doręczone M. P. w dniu 25 stycznia 2023 r., termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 1 lutego 2023 r., zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia M. P. złożył w dniu 23 lutego 2023 r., a wniosek ten został załatwiony odmownie z uwagi na brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, albowiem względy organizacyjne przedsiębiorstwa strony, jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, nie stanowiły przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć (postanowienie MWINB nr 646/2023 z dnia 24 sierpnia 2023 r.). W związku z odmownym załatwieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia należało wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia – nie ma przy tym wymogu, aby z takim rozstrzygnięciem czekać do wydania przez sąd administracyjny orzeczenia w sprawie ze skargi na postanowienie o odmowie przywrócenie terminu. Opisane wyżej postanowienie MWINB zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. P., wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego według norm prawem przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 k.p.a., co wynikało z wcześniejszego wadliwego wydania postanowienia nr 646/2023 o odmowie przywrócenia terminu; 2) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, mimo że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, podczas gdy skarżący wykazał, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu; 3) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez niego uprawdopodobnione; 4) art. 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku wadliwego wydania postanowienia nr 646/2023. Postanowienie organu pierwszej instancji wydano w bardzo skomplikowanej sprawie podzielonej w zasadzie na 15 postępowań. Mając na uwadze konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, skarżący nie wniósł zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. Mając na względzie nieznajomość akt sprawy, jak również procedur związanych z postępowaniem administracyjnym, dopiero w dniu 20 lutego 2023 roku, tj. po wykonaniu wglądu w akta sprawy przez pełnomocnika skarżącego, powziął on informację o konieczności złożenia zażalenia na ww. postanowienie. Skarżący zachował termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, składając je w terminie 7 dni od dnia dokonania wglądu w akta sprawy, a także wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył on przedmiotowe zażalenie. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie, wskazując przy tym, że: (i) skarga odnosi się głównie do zasadności wydania postanowienia nr 646/2023 z dnia 24 sierpnia 2023 r., które zostało zaskarżone odrębną skargą; (ii) w świetle literalnego brzmienia art. 10 § 1 k.p.a. nie ma obowiązku zawiadamiania stron postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, które nie jest decyzją kończącą postępowanie w sprawie, lecz rozstrzygnięciem wydawanym na wstępnym etapie postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Spawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej określanej, jako "p.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe. W niniejszej sprawie organ I instancji wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych skierowane do inwestora tych robót - D. Sp. z o.o. Postanowienie to zostało doręczone także M. P., jako stronie postępowania, współwłaścicielowi jednej z działek na których posadowiony jest samowolnie wybudowany obiekt objęty postępowaniem tj. działki nr [...]. Spóźnione zażalenie na postanowienie PINB wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył M. P.. Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia stwierdzenia, że M. P. wniósł zażalenie z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Badając zasadność skargi, wskazać należy, że zgodnie z art. 141 § 2 Kpa, zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, zgodnie natomiast z art. 144 Kpa do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Na podstawie art. 134 Kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Treść art. 134 k.p.a. wskazuje wyraźnie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Skarżącemu doręczono postanowienie organu I Instancji w dniu 26 stycznia 2023 r., (kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru k. 1 akt adm. organu II instancji), w postanowieniu tym zawarto pouczenie o terminie i sposobie wniesienia zażalenia. Postanowienie to zawiera również pełne brzmienie art. 48 oraz 48a ustawy prawo budowlane oraz pouczenie o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie wzniesionego obiektu. Termin do wniesienia zażalenia upływał zatem w dniu 2 lutego 2023 r. Zażalenie wniesione zostało natomiast w dniu 23 lutego 2023 r., a zatem trzy tygodnie po upływie terminu do jego wniesienia. Wraz z zażaleniem, skarżący złożył także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, jednak nie został on przez organ uwzględniony. W tej sytuacji w zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził jedynie obiektywną niesporną okoliczność – zażalenie zostało złożone przez skarżącego po terminie, który nie został przywrócony. Zarzuty skargi dotyczące tego, czy prawidłowe jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, albowiem na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu przysługuje - odrębna od niniejszej - skarga do sądu administracyjnego. W świetle powyższego – wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.