II SA/Kr 1334/18

WyrokWSA w Krakowie2019-04-10

Skład orzekający: Andrzej Irla, Krystyna Daniel, Magda Froncisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy hala magazynowa o powierzchni zabudowy ok. 190 m2, zamocowana do gruntu za pomocą śrub (kotw), bez fundamentów, może być uznana za budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, co uzasadnia zastosowanie procedury legalizacji samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że hala magazynowa o powierzchni zabudowy ok. 190 m2, nawet jeśli zamocowana do gruntu za pomocą śrub, jest trwale związana z gruntem i stanowi budynek w rozumieniu Prawa budowlanego. Kryterium trwałego związania z gruntem nie zależy od technologii mocowania, lecz od tego, czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego posadowienia. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego prawidłowo wszczął procedurę legalizacji samowoli budowlanej.
Stan faktyczny
K. B. wybudował halę magazynową o wymiarach 6.60 m x 28.80 m (pow. zabudowy 190.08 m2) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty i nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji. Inwestor wniósł zażalenie, podnosząc m.in. że roboty zostały zakończone, a obiekt nie jest budynkiem, gdyż nie jest trwale związany z gruntem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie w części dotyczącej oznaczenia działki i terminu, ale utrzymał w mocy wstrzymanie robót i obowiązek legalizacji. Inwestor zaskarżył postanowienie do WSA, kwestionując uznanie hali za budynek.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 19 lipca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów skargę oddala. 1. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem z 27 października 2017 r. (znak: [...]) wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2017 r., poz. 1332) nakazał inwestorowi - K. B. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy budowie hali magazynowej o wymiarach 6.60 m x 28.80 m (powierzchnia zabudowy 190.08 m2), zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości Ś. gmina L. . Nadto, nałożył obowiązek przedłożenia do 31 marca 2018 r. dokumentów koniecznych do legalizacji przedmiotowego budynku, który wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Zażalenie na to postanowienie wniósł K. B.. Wskazał, że roboty budowlane przy obiekcie hali magazynowej zostały zakończone. W takiej sytuacji, nie sposób więc wstrzymywać prowadzenia robót budowlanych. Podkreślił, że nie został pouczony o możliwości wniesienia uwag lub zastrzeżeń do protokołu kontroli przeprowadzonej przez pracowników nadzoru budowlanego. 3. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 19 lipca 2018 r. ([...]) uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej oznaczenia działki, na której zrealizowana jest sporna hala magazynowa ([...], a nie [...]) oraz w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku, ustalając ten termin na 31 grudnia 2018 r. Konsekwencją zmiany sentencji decyzji w zakresie numeru działki na której znajduje się budynek hali magazynowej było także dokonanie zmian w zakresie koniecznych do legalizacji samowoli budowlanej dokumentów, które odnosić się winny do obiektu na działce nr [...] w miejscowości Ś. gmina L. . W uzasadnieniu decyzji wskazał organ odwoławczy m.in., że inwestor realizując budynek hali magazynowej winien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę tego obiektu. Z ustaleń dokonanych w toku postępowania wynika zaś, że taką decyzją inwestor nie dysponował. W ocenie organu II instancji, zasadnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. prowadził postępowanie w sprawie legalności budowy przedmiotowego obiektu, w trybie przepisu art. 48 Prawa budowlanego. W ramach prawem określonej procedury, wydane zostało postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy spornej hali magazynowej. Wg organu odwoławczego, postanowienie to jest zasadne i zgodne z prawem. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w oparciu o analizę akt sprawy przyjął jednak, że sporny budynek znajduje się na działce nr [...], a nie na działce nr [...] – jak wskazał to organ I instancji. Powyższe ustalenie uzasadniało wydanie orzeczenia reformatoryjnego w zakresie prawidłowego oznaczenia działki inwestora. Nadto organ odwoławczy ustalił nowy termin wykonania nałożonego obowiązku przedłożenia koniecznych dokumentów, tak aby umożliwić inwestorowi legalizację samowoli budowlanej. Podkreślił przy tym organ II instancji, że przedłożenie koniecznych dokumentów stanowić będzie zarazem wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Decyzja legalizacyjna wydana zostanie po uiszczeniu przez inwestora ustalonej uprzednio opłaty legalizacyjnej. Podkreślił nadto [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, że wstrzymanie robót budowlanych, wymagane przez art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, można rozumieć także jako zakaz podjęcia lub wznowienia kolejnych robót po wszczęciu postępowania w sprawie. 4. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisane wyżej postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł K. B.. Zarzucił naruszenie art. 107 par. 1 i 3 k.p.a. oraz art. 3 pkt 2 i art. 28 Prawa budowlanego. Akcentował, iż wadliwe było przyjęcie przez organy nadzoru budowlanego, że hala magazynowa na działce nr [...] jest budynkiem. Podał, że nie są spełnione przesłanki uznania tej hali za budynek z uwagi na brak związania z gruntem oraz brak fundamentów. Zarzucił też naruszenie art. 77 i 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na twierdzeniach nieznajdujących uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Uzasadniając te zarzuty podał m.in., że skoro obiekt nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentów, to wykluczone jest zakwalifikowanie go jako budynku, a to powoduje wątpliwość uznania, że na wzniesienie tego obiektu konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Związanie przedmiotowej hali magazynowej z gruntem wykonane zostało za pomocą śrub (kotw), których demontaż jest możliwy w każdej chwili. To zaś umożliwia przesunięcie hali, która nie ma fundamentów i ścian z czterech stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19.07.2018 r. dotyczące wstrzymania robót budowlanych, wydane zostało w ramach tzw. procedury legalizacji samowoli budowlanej. Tryb ten określony jest w art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018 r., poz. 1202). Zgodnie ust. 2 wskazanego przepisu, jeżeli samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W postanowieniu tym – stosownie do ustępu 3 cytowanego przepisu – ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, dokumentów koniecznych do legalizacji samowoli budowlanej. W ocenianej sprawie nie ulega wątpliwości, że inwestor K. B., nie dysponując pozwoleniem na budowę, wzniósł na działce nr [...] w miejscowości Ś. gmina L. , halę magazynową o wymiarach 6.60 m x 28.80 m (zdjęcia k. 14 akt administracyjnych). Powierzchnia zabudowy tej hali wynosi zatem ok. 190 m2. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Analiza ostatnio wskazanych przepisów, określających przypadki zwolnienia określonych inwestycji budowlanych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wskazuje, że budowa hali magazynowej o wskazanych parametrach nie jest objęta zakresem wyłączeń z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na jej budowę. Oznacza to więc, że trafnie orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego przyjęły, iż realizacja tej hali wymagała uzyskania powyższego pozwolenia. Prawidłowo zatem, po ustaleniu, że inwestor nie dysponował decyzją zezwalającą na rozpoczęcie robót budowlanych przy budowie spornego obiektu hali magazynowej, postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, orzeczono o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nałożono obowiązek przedłożenia określonych w art. 48 ust. 3 ustawy dokumentów, koniecznych w procedurze legalizacji samowoli budowlanej. Samo wdrożenie bowiem trybu legalizacji samowoli budowlanej, którego etapem jest wydanie kontrolowanego obecnie postanowienia, jest obowiązkiem organu nadzoru budowlanego. Nakaz rozbiórki obiektu może być bowiem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji takiego obiektu. Zarzuty skargi, sąd uznał za nietrafne. W szczególności nie był uzasadniony zarzut naruszenia art. 28 Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 2 ustawy. Sprowadzał się on do kwestionowania tego, iż sporny obiekt stanowi budynek w rozumieniu Prawa budowlanego. Wskazywała w tym zakresie skarga, iż hala nie jest trwale związana z gruntem, gdyż nie posiada fundamentów. Mocowanie hali do gruntu wykonane zostało bowiem za pomocą śrub. Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Definicja budynku zawarta jest w art. 3 pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Podkreślić należy, iż cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy określony obiekt jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie decyduje ani sposób i metoda związania z gruntem, ani też technologia wykonania fundamentu. Istotne jest to, czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego, trwałego związania (posadowienia). Analiza fotografii znajdujących się w aktach sprawy, a przedstawiających sporną halę wskazuje, że jej konstrukcja i wielkość (powierzchnia zabudowy wynosi ok. 190 m2) niewątpliwie wymagały trwałego związania tego obiektu z gruntem, w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Jak zaś wyżej wskazano, sama technologia tego związania, nie ma wpływu na ocenę analizowanej przesłanki. W związku z powyższym, jako niezasadne ocenić należało także pozostałe zarzuty skargi, a sprowadzające się do wskazania, że kontrolowane rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego oparte zostały na twierdzeniach nieznajdujących uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Akta administracyjne wskazują jednak, iż materiał dowodowy zebrany w postępowaniu był wystarczający dla prawidłowej oceny sprawy, która należycie dokonana została przez orzekające organy nadzoru budowlanego. Mając przedstawione rozważania na uwadze, sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło