II SA/Kr 1338/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski (spr.) WSA Piotr Głowacki Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi G. P. i R. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących G. P. i R. P. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2003r. (znak:[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał właścicielom i inwestorom G. i R. P. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej komórki drewnianej na posesji położonej w W. przy ul. [...]. Odwołanie R. P. nie zostało uwzględnione i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] 2003 r. (znak:[...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje podnosząc w uzasadnieniu co następuje: 1/ na skutek interwencji S. Z. organ l instancji przeprowadził w dniu [...] 2002r. kontrolę obiektów usytuowanych na działce położonej w W. przy ul. [...]. W trakcie kontroli ustalono, że na działce tej wybudowany został kompleks komórek drewnianych, prowizorycznych z dachami jednospadowymi o pokryciu eternitem falistym, ze spadkiem w kierunku posesji sąsiedniej. W kompleksie tym znajduje się komórka o wymiarach 3,20 m x 4,30 m. Obiekt ten nie posiada fundamentowania, ustawiony został bezpośrednio na gruncie i punktowo ułożonych cegłach i kamieniach. Wewnątrz wykonana jest wylewka cementowa. Komórka służy do przechowywania opału, narzędzi gospodarczych oraz drobnego sprzętu gospodarstwa domowego. Nie jest wyposażona w żadne instalacje. Komórka ta oddalona jest od ogrodzenia między posesjami od strony zachodniej na odległość 2,30 m. Obecny podczas kontroli R. P. oświadczył, iż wraz z żoną G. są inwestorami przedmiotowej komórki, która wybudowana została w czasie budowy budynku mieszkalnego i przeniesiona w obecne miejsce w 1989 r. Oświadczył także, że nie posiada pozwolenia na jej budowę. 2/ w trakcie postępowania wyjaśniającego S. Z. złożył w organie l instancji pismo, w którym informował, że komórki drewniane, w tym jedna na samochód osobowy, wybudowane były w obecnym miejscu około 4 lat temu, na dowód czego przedłożył kserokopie map sytuacyjno-wysokościowych przyjętych do zasobu geodezyjno-kartograficznego w 1997 r. i w 1999 r. oraz kserokopię projektu zagospodarowania działki będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę jego budynku gospodarczego. Na mapach tych, od strony zachodniej działki, nie są uwidocznione żadne obiekty budowlane. Natomiast drewniany budynek gospodarczy przylega od strony południowej do budynku R. P. wykorzystywanego obecnie jako mieszkalny, usytuowanego od strony wschodniej działki. Obiekt ten jednak, jak wynika, z załącznika do protokołu kontroli z dnia [...] 2002r, obecnie nie istnieje. 3/ z akt sprawy, a szczególnie map sytuacyjno-wysokościowych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1997r. i w 1999 r. wynika bezspornie, iż w miejscu istniejących obecnie komórek drewnianych, tj. przy zachodniej granicy działki, nie było żadnych obiektów budowlanych, zatem organ l instancji prawidłowo przyjął, że przedmiotowa komórka została wybudowana po 1999 r., tj. około 4 lat temu jak oświadczał S. Z. Również z przedłożonej przez R. P. przy odwołaniu mapy sytuacyjno-wysokościowej, na której została sporządzona "sytuacja" przedmiotowej działki do projektowanej rozbudowy budynku gospodarczego, z zaznaczonymi obiektami budowlanymi, ze stycznia 1996 r., nie wynika, aby przy zachodniej granicy znajdowały się jakiekolwiek zabudowania gospodarcze. Zarzut zawarty w odwołaniu, że nie zostały uwzględnione przez organ l instancji jako dowód na istnienie komórki opłaty podatku od nieruchomości, nie ma znaczenia bo kwestia ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w sprawie zaistniałej samowoli budowlanej, ponieważ na nieruchomości tej istniał drewniany budynek gospodarczy, ale w innym miejscu. 4/ skoro inwestorzy nie uzyskali stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę, ani nie dokonali zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia budowy, organ l instancji zasadnie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli G. i R. małż. P. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucili, że obie wydane w sprawie decyzję zostały wydane na podstawie ustaleń, które organy administracyjne oparły przede wszystkim na podstawie oświadczenia S. Z. oraz przedłożonych przez niego kserokopiach map sytuacyjno - wysokościowych sporządzonych przez geodetę uprawnionego J. G. Pominięte natomiast zostały dowody w postaci oświadczenia R. P. oraz pozostałe dowody przez niego przedstawione. Zdaniem skarżących nie można się opierać na oświadczeniu S. Z. i uważać ten dowód za wiarygodny bowiem od dłuższego czasu jest on w konflikcie ze skarżącymi i jest bezpośrednio zainteresowany w niekorzystnym rozstrzygnięciu sprawy. Nie można również przeceniać dowodu z map sytuacyjnych, to stwierdzić należy, iż geodeta ten nie wykazał przedmiotowej komórki na mapie sporządzonej w 2002 roku, co naszym zdaniem podważa wiarygodność i rzetelność w wykonaniu przedmiotowych map sytuacyjnych. Przedmiotowa komórka została wybudowana około 30 lat temu i w późniejszym czasie była jedynie remontowana. Obiekt ten nie jest trwale związany z gruntem. Powyższe fakty potwierdza oświadczenie sąsiadki A. M., a także dowody w postaci dokumentów t.j. opłat podatku od nieruchomości. W zakończeniu podnieśli, że przy rozstrzygnięciu "sprawy organy naruszyły przepisy kpa jak choćby dotyczące terminów. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji naruszają prawo. Na wstępie należy poczynić kilka uwag ogólnych. Celem postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej jest rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach strony. Jednym z niezbędnych elementów każdej decyzji jest "rozstrzygnięcie". To rozstrzygnięcie, będące treścią decyzji, przesądza o istocie sprawy, określa prawa i obowiązki strony. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób nie budzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji kontroli prawidłowości jej wykonania. Art. 107 kpa zalicza do części składowych decyzji administracyjnej m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie stanowi zatem integralną część wyjaśnienia rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Winno ono być wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji. Przenosząc powyższe uwagi na stan rozpatrywanej sprawy, zwrócić należy uwagę, że decyzja organu l instancji w sposób rażący narusza przepis art. 107 kpa a zaskarżona decyzja organu odwoławczego tego naruszenia nie dostrzega - utrzymując ją w mocy. Otóż decyzja organu l instancji nakazuje właścicielom i inwestorom G. i R. P. "dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanej komórki drewnianej na posesji położonej w W. przy ul. [...]. Z uzasadnienia organu odwoławczego wynika, że przedmiotowa komórka znajduje się na działce na której wybudowany został kompleks komórek drewnianych, prowizorycznych z dachami jednospadowymi o pokryciu eternitem falistym, ze spadkiem w kierunku posesji sąsiedniej. W tym samym dniu Sąd rozpatrywał sprawę (Sygn. akt[...]) gdzie tym samym inwestorom nakazano rozbiórkę samowolnie wybudowanej komórki drewnianej z garażem na samochód osobowy. Można więc wywnioskować, że obie komórki stanowią ten "kompleks komórek drewnianych" o której wspominają uzasadnienia decyzji. Nie bardzo wiadomo dlaczego w odniesieniu do tego "kompleksu komórek drewnianych" założono dwie sprawy, gdy opierając się o szkic wydaje się, że chodzi o jeden obiekt, którego pomieszczenia są różnie używane. Skoro jednak tak postąpiono, to obowiązkiem organów było takie rozstrzygnięcie sprawy aby nie budziło najmniejszej wątpliwości jakiego obiektu dotyczy nałożony obowiązek rozbiórki. A więc do rozstrzygnięcia należało wprowadzić nie tylko gabaryty obiektu ale także jego usytuowanie na nieruchomości i to w taki sposób aby przy ewentualnym przymusowym wykonaniu nie było żadnych wątpliwości o jaki obiekt chodzi. W uzasadnieniu, podnosi się, że komórka ta "oddalona jest od ogrodzenia między posesjami od strony zachodniej na odległość 2,30 m" i to jest cały opis usytuowania przedmiotowego obiektu "na posesji położonej w [...] przy ul.[...]. Tak sformułowana decyzja narusza art. 107 § 1 kpa i to w sposób prowadzący do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ale nie tylko wyżej opisana wada decyzji stanowi podstawę do jej uchylenia. Art. 77 kpa nakłada na organ obowiązek rozpatrzenia całego materiału sprawy a analiza zebranego materiału dowodowego winna znaleźć się w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 kpa). Orzekające organy decydujące znacznie przypisują przedłożonym mapom sytuacyjno-wysokościowym. Mapy te sporządzane są na podstawie mapy zasadniczej. Wprawdzie przepisy o ewidencji gruntów zakładają stałą aktualizację map to nie mniej jednak, jak uczy doświadczenie życiowe tak nie jest. Ale trzeba także pamiętać a może przede wszystkim, że nie wszystkie budynki ujmowane są w ewidencji gruntów (w tym zakresie zob. § 17 ust. 3 Instrukcji Technicznej G-5 Ewidencja Gruntów i budynków). Można zwrócić uwagę, że w ocenie map znajdujących się w aktach sprawy organ II instancji nie jest konsekwentny. Otóż organ odwoławczy analizując przedłożone do akt sprawy mapy stwierdza: "A/a mapach tych, od strony zachodniej działki, nie są uwidocznione żadne obiekty budowlane. Natomiast drewniany budynek gospodarczy przylega od strony południowej do budynku Pana R. P. wykorzystywanego obecnie jako mieszkalny, usytuowanego od strony wschodniej działki. Obiekt ten jednak, jak wynika, z załącznika do protokołu kontroli z dnia [...] 2002r., obecnie nie istnieje". Jeżeli tak jest jak pisze organ, to na tych mapach jest budynek gospodarczy, który w dniu kontroli nie istniał. Czyli, że mapy nie odzwierciedlały istniejącego w dniu kontroli tj. w dniu [...] 2002 r., stanu rzeczy bowiem wskazywały istnienie budynku, który nie istniał. Nie można też przyjąć, że organy uwzględniły cały materiał dowodowy. Na K [...] jest oświadczenie A. M. z dnia [...] 2003 r., że komórki P. "stoją na tym samym miejscu odkąd oni tu zamieszkują?. Nad tym dowodem nie mogą orzekające organy przejść do porządku dziennego, a w ogóle tego oświadczenia się nie analizuje. Jest to oczywiste uchybienie art. 107 § 3 kpa, który nakazuje organom wskazania przyczyn dla których ten dowód uznały za niewiarygodny. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz art. 135 oraz 152 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.