II SA/Kr 1338/12

WyrokWSA w Krakowie2012-11-27

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Mirosław Bator, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w budynku, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, może zostać zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. pomimo tego, że jest to decyzja związana, a nie uznaniowa?
Ratio decidendi
Decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, mimo że jest decyzją związaną, nie jest wyłączona z możliwości zmiany lub uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie stanowi przepisu szczególnego wyłączającego zastosowanie art. 155 k.p.a. Organy nadzoru budowlanego powinny rozważyć możliwość zmiany zakresu prac nakazanych decyzją, uwzględniając sytuację materialną i życiową strony, a także interes społeczny i słuszny interes strony, zgodnie z przesłankami określonymi w art. 155 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. domagał się zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1 marca 2011 r., która nakazywała mu usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, uznając, że decyzja wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest decyzją związaną i nie podlega zmianie w trybie art. 155 k.p.a. Skarżący argumentował, że zakres prac jest nadmierny, częściowo estetyczny, a jego sytuacja materialna uniemożliwia wykonanie remontu, zwłaszcza w kontekście ryzyka powodzi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 lipca 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 26 kwietnia 2012 r. i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz J. S. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 lipca 2012 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz J. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2012 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. odmówił wnioskodawcy J. S. zmiany ostatecznej decyzji z dnia 1 marca 2011 roku, znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nakazującej właścicielowi J. S. usunąć stwierdzone nieprawidłowości w budynku mieszkalnym jednorodzinnym o numerze [...], zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości L. gm. [...], poprzez wykonanie następujących robót budowlanych: Zabezpieczających konstrukcję budynku: wykonanie nowego fundamentu o wymiarach 40 cm x 30 cm zbrojonego prętami 4 x <(> 12mm, strzemiona 6mm co 25 cm, pod ścianą wschodnią po uprzednim rozebraniu ściany fundamentowej i fundamentu betonowego, zgodnie z rysunkiem, wymianę wykonywać odcinkami co 1 m; wymianę ściany fundamentowej od strony wschodniej budynku w całości na ścianę murowaną z bloczków betonowych o grubości 25 cm na zaprawie cementowej, wymianę wykonywać odcinkami co 1 m: wymurowaną ścianę fundamentową z bloczków: wytynkować zaprawa cementową, założyć izolację z papy na spodnią część belki drewnianej dolnej; wypełnienie zarysowań p[pozostałych ścian fundamentowych zaprawą [...] - elastycznym wypełniaczem do rys; wykonanie podbicia fundamentów od strony północnej, południowej i zachodniej wg załączonego rysunku; zaizolowanie emulsja asfaltową i papą termozgrzewalną części podziemnej fundamentów i ściany fundamentowej; oczyszczenie z uszkodzonych powłok tynkarskich, osuszenie i odgrzybienie a następnie otynkowanie ścian fundamentowych nad terenem, Robót remontowych wewnątrz budynku (po dwukrotnym zalaniu): zbicie tynków do wysokości 1 m i odgrzybienie ścian; wymianę tynków wewnętrznych we wszystkich pomieszczeniach do wysokości 1m; wymianę 7 sztuk drzwi wewnętrznych; wymianę 2 sztuk drzwi zewnętrznych; zdemontowanie podłogi drewnianej w całym budynku, usunięcie podsypki, a następnie wykonanie: podłoża betonowego z betonu B15, izolacji poziomej z papy termozgrzewalnej, położenia podłogi drewnianej na legarach z wypełnieniem przestrzeni między legarami wełną mineralną; usunięcie w przedpokoju popękanej i wybrzuszonej posadzki betonowej, a następnie wykonanie nowej posadzki betonowej, pod posadzkę zastosować izolację z folii budowlanej; naprawę zarysowanych tynków poprzez szpachlowanie na siatce; wymianę cegieł w miejscu pęknięcia w ścianie murowanej w kuchni; wykonanie opaski betonowej wokół budynku ze spadkiem min. 5 % od budynku o szerokości 70 cm z betonu B20; wykonanie nowych posadzek z betonu B15 z izolacją podposadzkową z folii budowlanej, w pomieszczeniach piwnic; wymianę płytek ściennych i posadzkowych w pomieszczeniu łazienki; 18. wymianę płytek ściennych w pomieszczeniu kuchni; - w terminie do 30 września 2011r.; W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 16 sierpnia 2011 r., J. S. zwrócił się z prośbą o zmianę decyzji z dnia 1 marca 2011 r. Decyzją z dnia 9 września 2011 roku organ, działając na podstawie art. 155 k.p.a., odmówił wnioskodawcy zmiany decyzji z dnia 1 marca 2011 r. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia 12 grudnia 2011 roku, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, w uzasadnieniu wskazując, że organ l instancji nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie trybu (tj. art. 154 czy 155 k.p.a.) w jakim miałoby nastąpić jego rozpatrzenie oraz nie zawiadomił stron o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie organ pismem z dnia 28 marca 2012 r., wezwał J. S. do wyjaśnienia, czy wnosi o zmianę ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 1 marca 2011 r., w trybie art. 154 czy też w trybie art. 155 k.p.a. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 11 kwietnia 2012 wnioskodawca oświadczył, że wnosi o zmianę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 1 marca 2011 r., w oparciu o przepis art. 155 k.p.a. Dalej organ wskazał, że decyzja z dnia 1 marca 2011 r., Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. została wydana w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany nakazać, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. A zatem przepis prawa materialnego - ustawy Prawo budowlane, wskazuje jakie działania organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany podjąć, gdy stwierdzi nieodpowiedni stan techniczny obiektu. Decyzja wydana w oparciu o przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie jest decyzją uznaniową. Organ administracji jest związany taką decyzją, co oznacza, że ma obowiązek wydać decyzję w sprawie, w określonych okolicznościach. Zatem ani wola stron ani ich zgoda na zmianę takiego rozstrzygnięcia, nie może skutkować zmianą decyzji. Zdaniem organu zmiana takiej decyzji, w zakresie wskazanym przez wnioskodawcę, prowadziłaby do naruszenia prawa. Organ zaznaczył, że zakres robót niezbędnych do wykonania, w celu usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, został określony w oparciu o ekspertyzę techniczną. Odwołanie od tej decyzji wniósł J. S. zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez uznanie, że art. 66 ustawy Prawo budowlane wyłącza możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. Podniósł, że decyzja wydana w trybie art. 66 ust. 2 ustawy Prawo budowlane odnosi się do obowiązku doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu sprzed zdarzeń, które uszkodzenie wywołały, natomiast zakres prac należy do swobodnego uznania organu. Najważniejsze prace zabezpieczające konstrukcję budynku zostały już wykonane, jednakże zakres prac nałożonych na odwołującego wkracza niejednokrotnie w obszar estetyczny, czy też sanitarny. Ponadto odwołujący zarzucił obrazę przepisów postępowania poprzez: brak powołania w podstawie prawnej decyzji właściwych przepisów prawnych będących podstawą udzielonej odmowy, co jest sprzeczne z obowiązkiem wynikającym z art. 107 § 1 k.p.a., niepełne rozpoznanie wniosku - czyli w sposób sprzeczny z nakazem art. 104 § 2 k.p.a., naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. Zaznaczył, że pomimo upływu 2 lat od powodzi z maja 2010 r. nadal nie otrzymał zasiłku celowego przyznawanego osobom poszkodowanym przez klęskę żywiołową (postępowanie administracyjne na szczeblu gminy nadal w tym zakresie trwa i jest w sposób bezzasadny przeciągane), nie posiada więc pieniędzy na szeroko zakrojony remont. Mając na uwadze powyższe wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia zgodnie z wnioskiem dnia 16 sierpnia 2011 r. tj. albo całkowite odstąpienie od obowiązku remontu określonego w pkt 1-18 sentencji decyzji z 1 marca 2012 r., albo też ograniczenie obowiązku tego remontu jedynie do pracy wymienionych w pkt 1, 2 i 4 i przedłużenie terminu do wykonania tych prac do dnia 31 grudnia 2012 r., albo w ostateczności - zmianę samego terminu wykonania całości prac - do dnia 31 grudnia 2015 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Decyzją z dnia 17 lipca 2012 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu organ wskazał, że wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy za uchyleniem lub zmianą decyzji, na które strona wyraziła zgodę, przemawia słuszny interes strony lub interes społeczny i nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może jednak polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydaniu decyzji podlegającej weryfikacji. Powołany przepis nie stanowi również podstawy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz daje możliwość weryfikacji decyzji pod kątem wskazanych w nim przesłanek. Jego stosowanie związane jest wyłącznie z ustaleniem przez organ, czy istnieją uzasadnione względy społeczne lub indywidualne, dla których winno dojść do zmiany lub uchylenia decyzji. Decyzje podejmowane w trybie art. 155 k.p.a. mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organowi administracji pozostawiono pewien zakres swobody przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięcia, które organ uzna za najbardziej właściwe. Natomiast decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a do nich zalicza się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 1 marca 2011 r., należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W konsekwencji, w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały wydanie przedmiotowej decyzji, nie jest dopuszczalna jej zmiana w trybie art. 155 k.p.a. Byłoby to bowiem sprzeczne z wolą ustawodawcy, który w tych okolicznościach związał organ nadzoru budowlanego co do sposobu rozstrzygnięcia. Ponadto słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jednoznacznie brzmiącym przepisem ustawy, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. Decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmieniać prawidłowych decyzji usuwających stany naruszające przepisy prawa. Mając na uwadze powyższe organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 26 kwietnia 2012r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. S. zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez uznanie, że dyspozycja art. 66 ustawy Prawo budowlane wyłącza możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. Ponadto zarzucił obrazę przepisów postępowania poprzez: brak powołania w podstawy prawnej decyzji właściwych przepisów prawnych będących podstawą udzielonej odmowy, co jest sprzeczne z obowiązkiem wynikającym z art. 107 § 1 k.p.a., niepełne rozpoznanie żądania wniosku czyli w sposób sprzeczny z nakazem art. 104 § 2 k.p.a., jak również naruszenie art. 7, 8, 9 i 11 k.p.a. Skarżący wyjaśnił, że w wyniku katastrofalnych opadów deszczu w 2010 r. jego drewniany dom został zalany trzykrotnie. Do chwili obecnej nie otrzymał decyzji przyznającej zasiłek z pomocy społecznej. Jednym z powodów przewlekłości postępowania było oczekiwanie organów na wydanie decyzji nadzoru budowlanego dotyczącej stanu technicznego domu. Jednocześnie, jak podał skarżący, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wprowadzał go w błąd twierdząc, że decyzja z dnia 1 marca 2011 r. jest niezbędna do przyznania zasiłku. Z uwagi więc na takie stanowisko organu pomocy społecznej nie składał odwołania od decyzji z dnia 1 marca 2011 r. pozostając w przekonaniu, że w razie przyznania zasiłku i przeprowadzki do nowego domu, remont stanie się bezprzedmiotowy i nie będzie musiał zostać wykonany. Skarżący zaznaczył, że stary drewniany dom położony jest w odległości 10-15 metrów od koryta rzeki, w miejscu gdzie w dodatku jest zakole. Bezcelowym byłoby więc wydawanie środków na remont obiektu, który za chwilę znów może zostać zalany. Zasadniej jest wybudować nowy dom, w bezpiecznym miejscu. Dalej zarzucił, że odmawiając zmiany decyzji ostatecznej organ pominął zupełnie przesłanki pozwalające na dokonanie takiej zmiany tj. zgodę skarżącego, interes społeczny i słuszny interes strony, a skupił się jedynie na stwierdzeniu, że przepisy szczególne sprzeciwiają się zmianie decyzji ostatecznej wydanej w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane. Decyzja wydana w trybie art. 66 ww. ustawy jest decyzją związaną, jednakże zakres prac i termin ich wykonania należy już do swobodnego uznania organu I instancji. W ramach tego uznania możliwa jest więc zmiana decyzji szczególnie, że wyznaczony zakres tych prac, mija się z celem, skoro skarżący planuje budowę nowego domu. Skarżący wskazał, że przeprowadzi prace związane z umocnieniem konstrukcji budynku, jednakże nie zgadza się z obowiązkiem wykonania szerokiego zakresu prac, które nie są konieczne, jak też z argumentem organu nadzoru budowlanego, iż bez znaczenie jest, że skarżący nie ma środków finansowych na taki remont. Skarżący zarzucił ponadto, że w piśmie z dnia 16 sierpnia 2011 r. nie podał jako podstawy zmiany decyzji przepisu art. 154, czy też art. 155 k.p.a., przeciwnie, wskazał, że to organ administracji winien z urzędu rozważyć każdą możliwą podstawę zmierzającą do uchylenia bądź zmiany nałożonego obowiązku. W związku z tym, że organ wezwał skarżącego, by wskazał, czy wnosi o zmianę ostatecznej w trybie art. 154 czy też w trybie art. 155 k.p.a.- skarżący wybrał tryb z art. 155 k.p.a. Zdaniem skarżącego został on wprowadzony w błąd bowiem organ mógł jeszcze wskazać inne tryby postepowania, względnie podjąć kroki z urzędu celem zmiany decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a sprawują kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a kontrola sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będą jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty- w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja administracyjna wydana w trybie art. 155 k.p.a. dotycząca odmowy zmiany decyzji ostatecznej. Wyjaśnić należy, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności bądź wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. jest zatem weryfikacja decyzji ostatecznej poprzez badanie, czy zachodzą przesłanki określone w tym przepisie, nie zaś ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Decyzje wydawane na podstawie art. 155 k.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nich przesłanki nie są w żaden sposób zdefiniowane. Oznacza to, że wymagają one oceny w każdej konkretnej sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w literaturze prawniczej wielokrotnie podkreślano, że przepisowi art. 155 k.p.a. podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także decyzje zobowiązujące. "Nabycie praw" użyte w art. 154 i 155 k.p.a. rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa". Może zatem ono nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/01, z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 771/07). W wyroku z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt IV SA 251/97 (LEX nr 48251) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że znamiona prawne decyzji, z której strona "nabywa prawa", ma również decyzja nakładająca na stronę określone obowiązki. Zmiana takiej decyzji może bowiem powodować nałożenie obowiązku w większym wymiarze bądź na mniej korzystnych warunkach (np. zmiana terminu wykonania obowiązku), a tym samym pogorszyć sytuację prawną strony. Zastosowane art. 155 k.p.a. jest więc możliwe jeśli łącznie są spełnione następujące przesłanki: decyzja ostateczna musi przyznawać prawo (nakładać obowiązki), strona musi wyrazić zgodę na jej zmianę lub uchylenie, przepisy szczególne nie mogą sprzeciwiać się weryfikacji decyzji ostatecznej. Ponadto za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiać musi interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 697/12 samo określenie "słuszny interes strony", aczkolwiek niezdefiniowane, to wskazuje, że nie chodzi w nim o każdy interes strony (a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Modyfikacja ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku administracyjnoprawnego (poprzez jego zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze strony Państwa, ze względu na cel jaki ma zostać przez tę modyfikację osiągnięty. Interes ten ma być bowiem obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony. Podkreślić w końcu należy, iż możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. w konkretnej sprawie należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego w tym znaczeniu, iż zmiana lub uchylenie decyzji musi pozostawać w zgodności z tymi przepisami. W rozpoznawanej sprawie ostateczną decyzją z dnia 1 marca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nałożył na skarżącego obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym jednorodzinnym poprzez wykonanie szeregu prac zabezpieczających budynek, jak również prac remontowych wewnątrz budynku. Materialnoprawną podstawą ww. decyzji był art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten mówi, że w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Odmawiając zmiany powyższej decyzji organy wskazały, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane należy do katalogu decyzji związanych, bowiem w razie stwierdzenia nieprawidłowości organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję nakazującą ich usunięcie. Zmiana takiej decyzji, zdaniem organów, prowadziłaby więc do naruszenia prawa. Prawdą jest, że przepis art. 155 k.p.a. ma z reguły zastosowanie do decyzji uznaniowych, a nie decyzji związanych, które zostały wydane w oparciu o przepisy nie dające organowi żadnej innej możliwości rozstrzygnięcia sprawy. Rozważając jednak możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. w światle przepisów prawa materialnego, w tym przypadku art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, sąd stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 marca 2011 r. nie podlega wyłączeniu z możliwości jej zmiany czy też uchylenia w trybie wskazanego art. 155 k.p.a. Przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie stanowi bowiem przepisu szczególnego, który nie pozwalałby na zastosowanie art. 155 k.p.a. Zdaniem sądu organy prowadzące postępowanie nie były bezwzględnie związane, co do zakresu decyzji wydanej w trybie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Należy zwrócić uwagę, że decyzją z dnia 1 marca 2011 r. nałożono na skarżącego obowiązek wykonania licznych prac z których tylko niektóre miały na celu zabezpieczenie konstrukcji budynku. Większość robót nie odnosiła się do stanu technicznego budynku, lecz miała związek z samą estetyką i wyglądem budynku, co z pewnością wykracza poza granice kompetencji przyznanych organowi w art. 66 ust. 1. Zdaniem sądu organy nadzoru budowlanego powinny przeanalizować aktualną sytuację skarżącego i rozważyć możliwość zmiany decyzji ostatecznej poprzez zmianę zakresu nałożonych na skarżącego prac, w szczególności tych mających charakter remontowych. Organy nie oceniły w ogóle możliwości zmiany lub uchylenia decyzji w zakresie pozostałych przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a. Skarżący wskazał tymczasem na szereg okoliczności związanych z jego sytuacją materialną, życiową, które zostały przez organy całkowicie pominięte. Organy w żadnym miejscu nie wskazywały, co należy rozumieć pod pojęciem interesu strony, nie też dlaczego należałoby uznać go za słuszny bądź takiego przymiotu mu odmówić. Na końcu odnosząc się do zarzutu skarżącego, że to organ administracji winien z urzędu rozważyć każdą możliwą podstawę zmierzającą do uchylenia bądź zmiany nałożonego obowiązku, wskazać należy, że organ administracji jest związany żądaniem określonym we wniosku wszczynającym postępowanie i jest zobowiązany do dokładnego określenia treści żądania strony, które to żądanie wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ, nie może z urzędu dokonać zmiany jego kwalifikacji. Organ administracji nie jest natomiast związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania, albowiem to treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego, która będzie miała zastosowanie w konkretnej sprawie i która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego. Stanowisko takie, wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 542/06, podziela także sąd rozpoznający przedmiotową sprawę. Podsumowując sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odmawiająca zmiany w trybie art. 155 k.p.a. ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dna 1 marca 2011 r. wydane zostały z naruszeniem prawa w związku z czym należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego powinny kierować się nałożonym w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkiem wnikliwego i szczegółowego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także zgodnie z art. 7 k.p.a. powinny właściwie wyważyć interes społeczny i słuszny interes strony na gruncie art. 155 k.p.a. Organy orzekając na podstawie art. 155 k.p.a. powinny także kierować się przesłankami, o których mowa w tym przepisie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło