II SA/Kr 1338/16

WyrokWSA w Krakowie2017-01-30

Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Krystyna Daniel, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na założenie i przeprowadzenie urządzeń kanalizacji sanitarnej na nieruchomości, wydane na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i czy zostały przeprowadzone wymagane prawem rokowania z właścicielami nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa kanalizacji sanitarnej stanowi realizację celu publicznego zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje wyposażenie terenów w urządzenia kanalizacyjne. Ponadto, sąd stwierdził, że mimo braku zgody właścicieli, rokowania zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z wymogami art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co uzasadniało wydanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości R.P. i I.P. zaskarżyli decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z ich nieruchomości w celu założenia kanalizacji sanitarnej. Skarżący zarzucili niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz nieprzeprowadzenie wymaganych rokowań, zwłaszcza z I.P. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, ale sam orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, uznając spełnienie przesłanek z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R.P. i I.P. na decyzję Wojewody [....] z dnia 8 września 2016 r., znak: [....] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skargę oddala. Decyzją z 26 listopada 2015 r. znak [...] Starosta [...] orzekł w pkt l o: ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. nr [...] obr. [...] o pow. 0,0158 ha oraz jako działka ewid. nr [...] obr. [...]o pow. 0,2165 ha, opisanej w księdze wieczystej [...], stanowiącej własność Pana R. P. i Pani I. P. , poprzez: -zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. nr [...] obr. [...], o pow. 0,0041 ha, urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji płynów (kanalizacji sanitarnej), zgodnie z mapą projektową stanowiącą załącznik do ww. decyzji Starosty [...] z 26 listopada 2015 r.; -zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. nr [...] obr. [...] o pow. 0,0063 ha, urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji płynów (kanalizacji sanitarnej), zgodnie z mapą projektową stanowiącą załącznik do ww. decyzji Starosty [...] z 26 listopada 2015 r.; oraz wskazał w pkt 2, iż mapa projektowa przedłożona przez "P." Sp. z o.o. przy piśmie z dnia 11 września 2015 r. nr [...] szczegółowo wskazująca część nieruchomości oznaczonej jako działki ewid. nr [...] i nr obr. [...], na której następuje ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, będąca załącznikiem do decyzji Starosty [...] z 26 listopada 2015 r., stanowi jej integralną część. Starosta [...] orzekając w ww. sposób wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wiosek "P." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z 7 maja 2015 r. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości obejmującej działki nr [...] i [...] obr. [...] w związku z projektowaną siecią kanalizacji sanitarnej, poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na przedmiotowej nieruchomości, urządzeń do przesyłania i dystrybucji płynów -jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej i centralnej części obszaru wsi Witów zatwierdzonego Uchwałą Nr XVI/112/2000 Rady Gminy Kościelisko z 17 lipca 2000 r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego Nr 73 z 2000 r., póz. 673). Organ I instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji z 26 listopada 2015 r. uwzględnił również fakt, iż rokowania przeprowadzone w tym zakresie pomiędzy inwestorem a współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości nie przyniosły rezultatu w postaci wyrażenia zgody na zaproponowany w projekcie przebieg planowanej inwestycji, polegającej na założeniu i przeprowadzeniu urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów tj. kanalizacji sanitarnej w obszarze m.in. przedmiotowej nieruchomości. Odwołanie od decyzji Starosty [...] z 26 listopada 2015 r. znak [...] złożyli: Pan R. P. i Pani I. P. zarzucając, iż decyzja Starosty [...] z 26 listopada 2015 r. znak [...] ograniczająca prawo własności nieruchomości, zawiera wady. Rozpoznając złożone odwołanie, Wojewoda [...] na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., póz. 1774 ze zm., dalej "u.g.n.") oraz art. 138 § l pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z 26 listopada 2015 r. znak [...] w całości i orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako: działka nr [...] obr. [...] o pow. 0,0158 ha, oraz działka nr [...], obr. [...] o pow. 0,2165 ha, objętej księgą wieczystą nr [...] stanowiącej współwłasność Pana R. P. i Pani I. P., poprzez zezwolenie "P." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na wstęp na przedmiotową nieruchomość w celu realizacji inwestycji pn.: "Budowa kanalizacji we wsi [...] w gminie [...] ", polegającej na założeniu i przeprowadzeniu na części nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] i nr [...] pół. w obr. [...], urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji płynów (kanalizacji sanitarnej), przy czym powierzchnia zajętości działek na czas prowadzenia prac będzie wynosić: 41 m2 dla działki nr [...] oraz 63 m2 dla działki nr [...], natomiast powierzchnia zajętości działek po wykonaniu prac będzie wynosić: 2,7 m2 dla działki nr [...] oraz 2,6 m2 dla działki nr [...], zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji Starosty [...] z 26 listopada 2015 r. Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 124 u.g.n. ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie stanowiące cel publiczny, na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości, od spełnienia dwóch ściśle określonych przesłanek: tego aby zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz tego aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie ww. decyzji, dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez tą osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. "P." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] , wystąpiło do Starosty [...] z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej we wsi [...] w Gminie [...] obejmującej nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] i nr [...] obr. [...], będącej współwłasnością Pana R. P.i i Pani I. P. Na przeprowadzenie prac związanych z posadowieniem i przeprowadzeniem ww. kanalizacji sanitarnej przez przedmiotową nieruchomość inwestor nie uzyskał zgody współwłaścicieli powyżej wskazanej nieruchomości Jak wynika z dokumentacji stanowiącej akta przedmiotowej sprawy, do wniosku złożonego przez inwestora załączono: pisma (z 10 października 2014 r. i 29 grudnia 2014 r. - k. a. 12-15 i 28-32) kierowane do współwłaścicieli działki z prośbą o wyrażenie zgody na przeprowadzenie robót budowlanych na ww. nieruchomości. Zarazem w powyższych pismach inwestor zaprosił Pana R. P. i Panią I. P. do udziału w negocjacjach celem ustalenia warunków uzyskania takiej zgody. Pomimo prawidłowego doręczenia współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości ww. pism, inwestor nie otrzymał na nie odpowiedzi. Wobec tego inwestor dopełnił obowiązku przeprowadzenia rokowań. Z kolei celem stwierdzenia realizacji drugiej ze wskazanych na wstępie przesłanek, tj. zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym lub-w przypadku jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, należy wskazać, iż zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (k. a. - nr 25-28) działki nr [...] i [...] znajdują się w terenie oznaczonym symbolem MK2 oraz w części, w terenie oznaczonym symbolem REw (cześć działki nr [...] ) - zgodnie z załącznikiem graficznym-wyrysem. Na ww. terenach miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego północnej i centralnej części obszaru wsi Witów (zatwierdzony Uchwałą Nr XVI/112/2000 Rady Gminy Kościelisko z dnia 17 lipca 2000 r.) zgodnie z uzyskanym przez inwestora urzędowym wypisem z dnia 23 kwietnia 2015 r. znak [...] obejmującym m. in. przedmiotowe działki, "wszystkie działki zabudowane powinny być przyłączone co najmniej do systemów: elektroenergetycznego oraz wodociągowego i kanalizacyjnego" (k. a. - nr 27). Ponadto ustalone zostały zasady odprowadzania i oczyszczania ścieków obejmujące tereny oznaczone MK1 i MK2, które powinny być wyposażone w urządzenia kanalizacyjne, stanowiące część systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków z obszaru [...]. Z kolei na terenach oznaczonych REw, w ustaleniach dotyczących zasad zabudowy, zagospodarowania i ochrony -ustalony został zakaz zabudowy z określonymi w ww. planie miejscowym wyjątkami który, m.in. obejmuje budowle związane z gospodarką wodną i infrastrukturą techniczną. W ocenie organu odwoławczego treść art. 143 ust. 2 u.g.n. nie pozostawia wątpliwości, iż przeprowadzenie fragmentu sieci kanalizacji sanitarnej mieści się w pojęciu "realizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej". Z kolei art. 6 pkt 2 tej regulacji przesądza o tym, iż: "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń" jest celem publicznym. Z powyższego wynika więc, iż planowana inwestycja stanowi wypełnienie przesłanki zawartej w art. 124 ust. l u.g.n., tzn. zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym lub w przypadku j ego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji". Zatem zdaniem organu odwoławczego należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione obie przesłanki wynikające z regulacji prawnych zawartych w art. 124 ust. l oraz ust. 3 u.g.n Natomiast w odniesieniu się do części zarzutów organ uznał, że odwołujący się słusznie wytknęli organowi I instancji wadliwość orzeczenia w decyzji z 26 listopada 2015 r. znak [...] , w zakresie określającym na działkach: nr [...] i [...] obr. [...], wielkość powierzchni zajętości działek, po wykonaniu prac polegających na założeniu i przeprowadzeniu przez ww. działki urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji płynów (kanalizacji sanitarnej). Zdaniem organu odwoławczego ) w sentencji orzeczenia należało bowiem określić jaka wielkość powierzchni, na poszczególnych działkach, zostanie trwale zajęta pod urządzenia związane z budową sieci kanalizacji sanitarnej w ramach inwestycji pn.: "Budowa kanalizacji we wsi [...] w gminie [...]" po ukończeniu prac. Taka informacja została przecież ujęta we wniosku "P." Sp. zo.o. z 7 maja 2015 r., w którym inwestor określił wielkość powierzchni na działkach: nr [...] i nr [...] obr. [...] niezbędnej na czas potrzebny do wykonania prac budowlanych, zarazem wskazując obszar trwale zajętej powierzchni po wykonaniu tych prac. Należy bowiem zauważyć, iż znacząca część sieci kanalizacji sanitarnej zostanie umieszczona będzie pod ziemią na głębokości ponad 5 metrów i tylko jej niewielka część (łącznie na obu działkach ok. 5,3 m2) trwale zajmie powierzchnie działek. Z kolei zarzut "wadliwości załącznika graficznego do decyzji Starosty [...] z 26 listopada 2015 r. " w świetle zebranych dowodów znajdujących się w aktach organu I instancji nie znajduje uzasadnienia. Zauważyć bowiem należy, że Starosta [...] w decyzji z 26 listopada 2015 r. znak [...] wskazał, iż załącznik stanowi integralną część ww. decyzji, zatem jako taki nie jest oddzielnym dokumentem wymagającym odrębnego oznakowania. Należy również wskazać, iż ww. załącznik do decyzji Starosty [...], stanowi fragment (ukazujący dokładny przebieg planowanej kanalizacji sanitarnej i jej wymiary, włącznie z powierzchniami zajętości na obu działkach) - mapy do celów projektowych w budownictwie [...] , sporządzonej przez geodetę uprawnionego Pana Z. S., przyjętej do zasobu geodezyjno-kartograficznego przez Starostę [...] z dniem [...] kwietnia 2014 r. znak [...] (k. a. nr 1-2). Wojewoda odniósł się także do pozostałych zarzutów odwołania. We wniesionej skardze R. P. i I. P. zarzucili zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przepisów prawa materialnego a to: - art. 124 ust. 1 zd. 2 u.g.n. poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w [...] stanowiącej działki ewid, nr [...] i [...] poprzez zezwolenie "P." Sp, z o. o. z siedzibą w [...] na wstęp na przedmiotową nieruchomość w celu realizacji inwestycji pn.: "Budowa kanalizacji we wsi [...] w gminie [...]", polegającej na założeniu i przeprowadzeniu na części nieruchomości, oznaczonej jako działki: nr [...] i nr [...] poi. w obr. [...], urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji płynów (kanalizacji sanitarnej), na warunkach określonych w decyzji, podczas gdy inwestycja nie jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej i centralnej części obszaru wsi Witów zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Kościelisko z dnia 17 lipca 2000 r. nr XVI/112/ 2000, -art 123 ust. 3 u.g.n. poprzez nieprzeprowadzenie przewidzianych w tym przepisie prawa rokowań ze skarżącą I. P. i nie przedłożenie organowi administracyjnemu dokumentów na potwierdzenie przeprowadzenia takich rokowań z nią. Nadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego a to: - art. 7, art. 8, art. 9, art.10 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności podtrzymania za organem I instancji błędnego stanowiska co do wskazanych wyżej okoliczności, * art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez braki decyzji w zakresie podania podstawy prawnej decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, że w miejscowym planie ani dla terenów o symbolu MK2 ani dla terenów o symbolu Rew w tekście planu nie przewidziano możliwości budowy takiego obiektu budowlanego jak kanalizacja sanitarna (urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji płynów). Oznacza to, że inwestycja, na cele której ograniczono sposób korzystania z nieruchomości skarżących nie jest zgodna z ustaleniami planu. Nie można zgodzić się z lansowanym w zaskarżonej decyzji poglądem Wojewody [...], że zgodnie z uzyskanym przez inwestora urzędowym wypisem z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] obejmującym m, in. przedmiotowe działki, wszystkie działki zabudowane powinny być przyłączone co najmniej do systemów: elektroenergetycznego oraz wodociągowego i kanalizacyjnego oraz, że ustalone zostały zasady odprowadzania i oczyszczania ścieków obejmujące tereny oznaczone MK 1 i MK2, które powinny być wyposażone w urządzenia kanalizacyjne, stanowiące część systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków z obszaru [...] a z kolei na terenach oznaczonych REw, w ustaleniach dotyczących zasad zabudowy, zagospodarowania i ochrony ustalony został zakaz zabudowy z określonymi w w/w planie miejscowym wyjątkami, które.m.in, obejmują budowie związane z gospodarką wodną i infrastrukturą techniczną. To w planie znajduje się zapis o obowiązku przyłączenia zabudowanych działek do systemu kanalizacyjnego nie oznacza, że na terenie działki można wybudować sieć kanalizacyjną. Zgodności tego zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym nie można opierać na tym, że ustalone zostały zasady odprowadzania i oczyszczania ścieków obejmujące tereny oznaczone MKl i MK2, które powinny być wyposażone w urządzenia kanalizacyjne, stanowiące część systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków z obszaru [...]. Urządzenia kanalizacyjne to przecież także i zbiorniki do gromadzenia nieczystości płynnych, które podlegają, okresowemu opróżnianiu, a które nie wymagają budowy sieci kanalizacyjnej takiej jak wskazana w zaskarżonej decyzji. Skarżący nie przewidywali i nadal nie przewidują innych niż obecnie posiadane przez nich urządzenia kanalizacyjne (szczelne zbiorniki na nieczystości płynne). Nie wiadomo jaki to system odprowadzania i oczyszczania ścieków przewidziano dla obszaru [...], a którego to częścią miałaby być sporna sieć kanalizacyjna. Bez określenia tego systemu nie można zbadać zgodności planowanej budowy sieci kanalizacyjnej z rzeczonym planem miejscowym. Istotnie, jak twierdzi organ odwoławczy, w planie, miejscowym znajduje się zapis, który dla terenów oznaczonych symbolem Rew dopuszcza, możliwość budowy obiektów budowlanych związanych z gospodarką wodną i infrastrukturą techniczną, ale sieć kanalizacji sanitarnej nie jest takim obiektem, To, ze owa sieć nie jest związana z gospodarką wodną jest oczywiste. Gospodarka wodna to gospodarka wodami płynącymi i stojącymi w rozumieniu przepisów prawa wodnego a nie gospodarka ściekami. W rzeczonym planie miejscowym brak jest definicji terminu infrastruktura techniczna. Nie wiadomo więc, co uchwałodawca miał na myśli posługując się tym niezdefiniowanym terminem w rzeczonym przepisie planu miejscowego a w szczególności czy chodziło mu o sieć kanalizacyjną. Mimo wątpliwości w tym zakresie, organ odwoławczy tej kwestii należycie nie wyjaśnił, naruszając przepisy art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § l i art. 77 § l k.p.a. Przepis art 124 ust, 3 u.g.n. stanowi, że udzielenie zezwolenia, o którym mową w ust. l, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. L Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Tymczasem jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie t. j. wskazana na wstępie spółka takich rokowań nie przeprowadziła. Spółka w tej sprawie zwracała się jedynie do Skarżącego R. P. ale do skarżącej I. P., która na prawach wspólności ustawowej wraz z R. P. była właścicielka nieruchomości, nie zwracała się nigdy. Skoro oboje małż. P. byli właścicielami tej nieruchomości, to obowiązkiem ustawowym Spółki było przeprowadzenie rokowań z nimi obojgiem a nie tylko z jednym z nich. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zawarł jedynie przepisy prawa procesowego a nie zawarł żadnych przepisów prawa materialnego, które wziął pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2017r. skarżący wskazali, że nie wszystko obrazuje mapa załączona do decyzji, gdyż na działce są dwa drzewa, które mają około 200 lat, o wysokości 30-35 m, do wycięcia, oraz w pobliżu jest transformator. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, stwierdzić należy, że wprawdzie w jej wstępnej części nie wymieniono zastosowanych przepisów prawa materialnego, ale ich przytoczenie i szerokie omówienie znajduje się w jej uzasadnieniu, zatem nie można stwierdzić, że Wojewoda w decyzji nie przytoczył podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia. Nadto należy dodać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pełni zgadza się z wykładnią prawa, to jest przepisów art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., mających zastosowanie w sprawie, zaprezentowaną we wspomnianej decyzji. Wobec tego nie ma potrzeby przytaczania po raz kolejny ich treści. Należy także podzielić zapatrywanie, iż budowa kanalizacji sanitarnej jest realizacją celu publicznego w świetle art. 6 u.g.n. Wedle doktryny, "w zakres tego pojęcia wchodzą także sieci służące do transportu dwutlenku węgla, dostarczania ciepła, a także sieci wodociągów i kanalizacji. Chodzi przy tym o tego rodzaju sieci, które służą nieograniczonej i z góry nieustalonej liczbie i grupie osób, które spełniając konkretne warunki, staną się użytkownikami takich sieci" (por. Paweł Czechowski w: Komentarz do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, publ. Lex/el.). Jak to już wielokrotnie wspominano w skarżonych decyzjach, udzielenie przez starostę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne w trybie art. 124 u.g.n., zostało uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. Ponieważ skarga zarzuca niespełnienie obu przesłanek, należy kolejno odnieść się do stanu faktycznego sprawy pod tym kątem. Przede wszystkim trzeba zanalizować usytuowanie obu działek skarżących względem mapy obrazującej obszary objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Oprócz ogólnego zaznaczenia obszarów w stosunku do usytuowania działek /k.25 verte akt I instancji/, szczegółowe przedstawienie obszarów ewidencyjnych i obszarów planu zostało ujęte na mapie do celów projektowych w budownictwie, obrazującej budowę kanalizacji sanitarnej we wsi [...] w Gminie [...], etap II cz.2, zaktualizowanej na dzień [...].01.2014r. wykonanej na bazie mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Starostę [...] za numerem [...] z [...] kwietnia 2014r. /k.2 akt adm./. Jak bowiem wynika z legendy mapy, kolorem fioletowym zaznaczono linie rozgraniczające tereny według MPZP. Wobec tego stwierdzić należy, że prawidłowo w zaskarżonej decyzji wskazano usytuowanie działek. Działka nr [...] leży w całości w obszarze MK2, natomiast działka nr [...] leży w części, gdzie projektuje się przebieg sieci kanalizacyjnej – na terenie MK2, zaś w pozostałej części na terenie Rew. Przechodząc zaś do treści zapisów MPZP, należy zgodzić się z organami orzekającymi w sprawie, iż plan miejscowy zawiera zapisy upoważniające do budowy sieci kanalizacyjnej. Dla terenów MK1 i MK2 wprowadzono bowiem wspólny zapis, że ustala się następujące zasady odprowadzania i oczyszczania ścieków: 1/ tereny MK1 i MK2 powinny być wyposażone w urządzenia kanalizacyjne stanowiące część systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków z obszaru zlewni [...]; 2/ do czasu pełnej realizacji systemu, o którym mowa w pkt 1/, utrzymuje się rozwiązania dotychczasowe, w tym urządzenia indywidualne i grupowe, z gromadzeniem ścieków w szczelnych zbiornikach i wywożenie ich do oczyszczalni, 3/ tereny, których położenie uniemożliwi przyłączenie do systemu, o którym mowa w punkcie 1/, powinny być wyposażone w grupowe lub indywidualne urządzenia odprowadzania i oczyszczania ścieków; do czasu realizacji tych urządzeń dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach i wywożenie ich do oczyszczalni /k.27 akt adm/. Z przedstawionych zapisów planu wynika niewątpliwie, wbrew twierdzeniom skarżących, że na obszarze zlewni [...], gdzie m.in. znajduje się teren MK2, przewiduje się odprowadzanie i oczyszczanie ścieków za pomocą systemu kanalizacji, czyli właśnie za pomocą takiego systemu, jakiego planowana budowa jest powodem ograniczeń badanych w przedmiotowej sprawie. Nadto z zestawienia w/w zapisów planu jednoznacznie wynika, że system kanalizacji jest czymś innym niż zbiornik do gromadzenia nieczystości płynnych, podlegający okresowemu opróżnieniu. Powołane zapisy przeciwstawiają te pojęcia jako odrębne, wskazując, że tzw. szczelne zbiorniki podlegające opróżnianiu mają stanowić jedynie czasowy sposób pozbywania się ścieków, do czasu wprowadzenia systemu kanalizacji. Nadto co do terenu MK1 wprowadzono zapis (ust. I pkt 5 MPZP -k.27 akt adm.), że wszystkie działki zabudowywane powinny być przyłączone co najmniej do systemów elektroenergetycznego oraz wodociągowego i kanalizacyjnego, zaś do terenu MK2 zapis ten stosuje się zgodnie z treścią ust. II pkt 5 planu /k.26 verte akt adm./. Z kolei co do terenów Rew, o podwyższonym reżimie ochrony jako terenów zielonych, ustala się zakaz zabudowy z wyjątkiem obiektów budowlanych związanych z gospodarką wodną i infrastruktura techniczną. W ocenie Sądu, sieć kanalizacyjna stanowi niewątpliwie infrastrukturę techniczną i jej budowę można ująć jako budowę obiektu budowlanego w zakresie infrastruktury technicznej. Natomiast o tyle nie ma potrzeby szerszego odniesienia się do tego zagadnienia, gdyż, jak to wskazano wyżej, teren Rew obejmuje tę część działki nr [...], na której nie jest projektowana przedmiotowa sieć kanalizacyjna. Innymi słowy, w sprawie są istotne zapisy dotyczące terenów MK2, albowiem projektowana inwestycja w obszarze działek nr [...] i [...] w [...] nie przebiega przez tereny Rew. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że sprawa jest należycie wyjaśniona pod względem faktycznym i organ nie naruszył przepisów art. 7,8, 9, 10 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera też w uzasadnieniu wszystkie niezbędne elementy, w związku z czym nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Co do drugiego zarzutu, związanego z nie przeprowadzeniem rokowań, zwłaszcza w odniesieniu do I. P., stwierdzić należy, iż z akt wynikają przeciwne wnioski. Otóż w dniu 1 sierpnia 2013r. przedstawiciele inwestora odbyli rozmowę z R. P., który oświadczył, że nie podpisze ani zgody, ani niezgody na przeprowadzenie kanalizacji, gdyż jest w trakcie sporu sądowego, co wynika z notatki służbowej /k.34 akt adm./. Kolejna notatka służbowa /k.33 akt adm./ dokumentuje spotkanie z R. P. z dnia 14 sierpnia 2013r., podczas którego skarżący stanowczo nie wyraził zgody na kanalizację oraz odmówił podpisania oświadczenia o braku zgody, motywując to niesprecyzowanymi żądaniami w stosunku do Gminy [...]. Z zapisu notatki służbowej wynika, że w rozmowie brała udział żona skarżącego , a więc I. P.. Następnie do obojga skarżących oddzielnie zostało skierowane pismo z dnia 3 października 2014r., stanowiące prośbę o wyrażenie zgody na wejście w teren, oraz odesłanie wypełnionego formularza, z zaznaczeniem, że spółka wystąpi w trybie art. 124 u.g.n. do właściwych organów administracyjnych. Dowody doręczenia tego pisma dla R. P. i I. P. znajdują się w aktach adm. /k.14 i 31 akt adm./. Ostatnie pismo zostało skierowane do skarżących ( odrębnie do każdego z nich) w dniu 29 grudnia 2014r. i stanowiło ostateczne zaproszenie na negocjacje w celu ustalenia warunków zgody na przebieg kanalizacji po działkach skarżących, z zaznaczeniem, że w przypadku braku odpowiedzi rozpoczęta zostanie stosowna procedura administracyjna. Dowody doręczenia tego pisma obojgu skarżącym znajdują się w aktach sprawy /k. 12 i 29/. Z powyższego wynika że, wbrew zarzutom skargi, rokowania prowadzone były także z udziałem I. P., która uczestniczyła w rozmowach oraz do której kierowana była korespondencja. Co do rokowań jako przesłanki określonej w art. 124 ust. 3 u.g.n., należy jeszcze wyjaśnić, że zgodnie ze stanowiskiem judykatury, przepis ten "nie określa formy prowadzenia rokowań. Rokowania nie oznaczają więc konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Nadto jeśli druga strona (właściciel) stanowczo sprzeciwia się wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lub nie zajmuje stanowiska wówczas nie ma obowiązku prowadzenia dalszych rokowań, gdyż nie można wymagać od stron, aby niezależnie od propozycji drugiej strony była zmuszona do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki nie zmieni swojego stanowiska. Z kolei nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 u.g.n." (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 8 lipca 2016 r. II SA/Kr 526/16, LEX nr 2085195, oraz z dnia 19 września 2016 r. II SA/Kr 650/16, LEX nr 2136663). Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku WSA w Białymstoku ( z dnia 20 września 2016 r. II SA/Bk 212/16, LEX nr 2147007). Skoro zatem w przedmiotowej sprawie skarżący nie byli zainteresowani żadną ofertą ze strony inwestora, należy przyjąć, że rokowania nie doprowadziły do pozytywnego rezultatu oraz że przesłanka ich przeprowadzenia z art. 124 § 3 u.g.n. została w sposób właściwy zrealizowana. Końcowo należy jeszcze odnieść się do podniesionego na rozprawie zarzutu posadowienia na działce ( jak należy mniemać, w pobliżu projektowanej linii kanalizacji) 30 metrowych drzew oraz stacji transformatorowej. Po pierwsze, powyższe nie wynika z mapy projektowej, na której zaznaczono różnorakie obiekty, w tym drzewa, na innych działkach /k.2 akt adm./. Skarżący nie przedstawili w trakcie postępowania przed organami, jak i przed sądem, żadnych zarzutów ani dowodów w tym zakresie. Po drugie, tego rodzaju problem nie obciąża właściciela działki, gdyż zgodnie z art. 124 ust. 4 u.g.n., na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n. W świetle powyższego, skoro bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło