II SA/Kr 1339/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski (spr.) WSA Piotr Głowacki Protokolant : Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi G. P. i R. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. z dnia 8 maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących G. P. i R. P. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] .03.2003 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał właścicielom i inwestorom G. i R. P. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej komórki drewnianej z garażem na samochód osobowy na posesji położonej w [...] przy ul. [...] wraz z tymczasowym przyłączem energetycznym napowietrznym. Odwołanie R. P. nie zostało uwzględnione i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , decyzją z dnia 8.05.2003 r., (znak: [...] ) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje podnosząc w uzasadnieniu co następuje: 1/ na skutek interwencji S. Z. organ l instancji przeprowadził w dniu [...] .12.2002 r. kontrolę na działce położonej w [...] przy ul. [...]. W trakcie kontroli ustalono, że na działce tej wybudowany został kompleks komórek drewnianych, prowizorycznych z dachami jednospadowymi o pokryciu eternitem falistym, ze spadkiem w kierunku posesji sąsiedniej. W kompleksie tym znajduje się tymczasowa komórka z garażem na samochód osobowy. Na rzut poziomy tej komórki składają się dwa prostokąty o wymiarach 4,23 x 1,60 m i 3,08 x 4,80 m. Obiekt ten nie posiada fundamentowania, ustawiony został bezpośrednio na gruncie i punktowo ułożonych cegłach i kamieniach. Wewnątrz wykonana jest wylewka cementowa. Komórka służy do przechowywania opału, narzędzi gospodarczych oraz drobnego sprzętu gospodarstwa przydomowego. W jednej jej części istnieje możliwość garażowania samochodu osobowego. W dniu kontroli widoczne były na śniegu ślady wprowadzania i wyprowadzenia samochodu. Organ l instancji ustalił .ponadto, że do obiektu doprowadzona jest energia elektryczna kablem napowietrznym poprowadzonym z budynku znajdującego się na posesji. Komórka ta oddalona jest od ogrodzenia między posesjami od strony zachodniej na odległość 2,30 m i około 7,55 m od budynku mieszkalnego piętrowego właścicieli. 2/ R. P. oświadczył, iż wraz z żoną G. są inwestorami przedmiotowej komórki, która wybudowana została w czasie budowy budynku mieszkalnego i przeniesiona w obecne miejsce w 1989 r. Oświadczył także, że nie posiada pozwolenia na jej budowę. Natomiast S. Z. oświadczył, że komórka, w której garażowany jest samochód osobowy zięcia P. rozbudowana była około l-go roku temu. 3/ wobec sprzecznych oświadczeń stron postępowania organ l instancji przeprowadził w dniu [...] .01.2003 r. rozprawę administracyjna w celu ustalenia daty budowy i rozbudowy oraz sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu. Podczas rozprawy R. P. oświadczył, że przedmiotowa komórka wybudowana została w 1979 r. Podczas wichury w dniu [...].08.1996 r. komórka została częściowo uszkodzona: poderwany został dach, urwane drzwi. Dokonano więc naprawy dachu, drzwi bez zmiany konstrukcji obiektu. R. P. oświadczył również, że w komórce nie jest garażowany żaden samochód, a znajduje się tam drzewo opałowe, węgiel, rowery i inne sprzęty. Oświadczył również, że to on z żoną G. są inwestorami tego obiektu, a nie córka i zięć. Natomiast S. Z. oświadczył podczas rozprawy, że przedmiotowa komórka została wybudowana około 4 lata temu i przebudowana około roku temu w związku z zakupem większego samochodu przez zięcia R. P.. 4/ w trakcie postępowania wyjaśniającego S. Z. złożył w organie l instancji w dniu [...] .02.2003 r. pismo, w którym informował, że dopiero po 1999r. sąsiedzi przestawili komórkę w obecne miejsce przy zachodniej granicy działki, a następnie dobudowali do niej drugą komórkę. Około jednego roku temu tę drugą komórkę przebudowali powiększając jaw stronę podwórka. Na dowód tego przedłożył kserokopie map sytuacyjno-wysokościowych przyjętych do zasobu geodezyjno-kartograficznego w 1997 r. i w 1999 r. oraz kserokopię projektu zagospodarowania działki będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę jego budynku gospodarczego. Na mapach tych, od strony zachodniej działki, nie są uwidocznione żadne obiekty budowlane. Natomiast drewniany budynek gospodarczy przylega od strony południowej do budynku R. P. wykorzystywanego obecnie jako mieszkalny, usytuowanego od strony wschodniej działki. Obiekt ten jednak, jak wynika, z załącznika do protokołu kontroli z dnia [...].12.2002r., obecnie nie istnieje. G. i R. P., po zapoznaniu się z aktami sprawy przedłożyli decyzje dotyczące wymiaru podatku od nieruchomości za 1993, 1995 i 2002 oraz mapę sytuacyjno-wysokościową zawierająca stan z 1984r. oraz kserokopię umowy kupna - sprzedaży samochodu osobowego zakupionego przez jego zięcia w dniu [...] .01.2002r. 5/ skoro inwestorzy nie uzyskali stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę, ani nie dokonali zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia budowy, organ l instancji zasadnie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r. 6/ z akt sprawy, a szczególnie z map sytuacyjno-wysokościowych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1997r. i w 1999 r. wynika bezspornie, iż w miejscu istniejących obecnie komórek drewnianych, tj. przy zachodniej granicy działki, nie było żadnych obiektów budowlanych. A zatem należy stwierdzić, iż organ l instancji prawidłowo przyjął, że przedmiotowa komórka została wybudowana po 1999 r., tj. około 4 lat temu jak oświadczał S. Z.. Również z przedłożonej przez R. P. mapy sytuacyjno-wysokościowej, na której sporządzona została w styczniu 1996r. "sytuacja" przedmiotowej działki do projektowanej rozbudowy budynku gospodarczego, z zaznaczonymi obiektami budowlanymi, nie wynika, aby przy zachodniej granicy znajdowały się jakiekolwiek zabudowania gospodarcze. Natomiast fakt istnienia tymczasowego przyłącza energii został udokumentowany na fotografii wykonanej podczas oględzin. Ponadto zawarty w odwołaniu argument opłacania podatku od nieruchomości za przedmiotowe komórki i podany przez odwołującego sposób obliczania wysokości tego podatku przez Urząd Gminy w [...] nie mają wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w 'sprawie zaistniałej samowoli budowlanej, ponieważ na nieruchomości tej istniał drewniany budynek gospodarczy, ale w innym miejscu. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli G. i R. małż. P. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucili, że organy administracji obu instancji oparły swoje ustalenia na podstawie oświadczenia S. Z. oraz przedłożonych przez niego kserokopiach map sytuacyjno-wysokościowych sporządzonych przez geodetę J. G.. Pomimo przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji rozprawy administracyjnej nieprawidłowo zostały wyjaśnione okoliczności budowy i rozbudowy oraz sposobu użytkowania przedmiotowej komórki. Komórka została wybudowana w 1979 roku , a w 1996 r. dokonano naprawy dachu i drzwi bez zmian konstrukcji obiektu. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone dokumentami w postaci decyzji o wymiarze podatku od nieruchomości, mapy sytuacyjno-wysokościowej zawierającej stan z 1984 roku oraz decyzją PZU. Dlatego decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest nieprawidłowa ponieważ została oparta na niewiarygodnych dowodach przedłożonych przez S. Z.. Tak jak i w poprzednich sprawach S. Z. przedstawia nieprawdziwe dane z uwagi na długotrwały konflikt sąsiedzki. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji naruszają prawo. Na wstępie należy poczynić kilka uwag ogólnych. Celem postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej jest rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach strony. Jednym z niezbędnych elementów każdej decyzji jest "rozstrzygnięcie". To rozstrzygnięcie, będące treścią decyzji, przesądza o istocie sprawy, określa prawa i obowiązki strony. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób nie budzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji kontroli prawidłowości jej wykonania. Art. 107 kpa zalicza do części składowych decyzji administracyjnej m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie stanowi zatem integralną część wyjaśnienia rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Winno ono być wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji. W tym samym dniu co sprawa niniejsza rozpatrywana była sprawa tych samych skarżących na decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] , z dnia 8.05.2003 r. (znak: [...] ) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dnia [...] .02.2003r. (znak: [...]) nakazującą właścicielom i inwestorom G. i R. P. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej komórki drewnianej "na posesji położonej w [...] przy ul. [...] (sygn. akt II SaKr 1338/03). Wyrokiem z dnia 13.12.2003 r. obie decyzje zostały uchylone. Z uwagi na to, że obie sprawy są niemal identyczne (nie bardzo wiadomo, dlaczego zostały zarejestrowane jako oddzielne sprawy) uwagi zawarte w uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. akt II Sa/Kr 1338/03 odnoszą się także do sprawy niniejszej. Uzasadnienia decyzji w obu sprawach są niemal identyczne. Trzeba więc powtórzyć, że decyzja organu l instancji w sposób rażący narusza przepis art. 107 kpa a zaskarżona decyzja organu odwoławczego tego naruszenia nie dostrzega - utrzymując jaw mocy. Otóż decyzja organu l instancji nakazuje właścicielom i inwestorom G. i R. P. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej komórki drewnianej z garażem na samochód osobowy na posesji położonej w [...] przy ul. [...] wraz z tymczasowym przyłączem energetycznym napowietrznym. Z uzasadnienia organu odwoławczego wynika, że przedmiotowa komórka znajduje się na działce na której wybudowany został kompleks komórek drewnianych, prowizorycznych z dachami jednospadowymi o pokryciu eternitem falistym, ze spadkiem w kierunku posesji sąsiedniej. Można więc wywnioskować, że obie komórki stanowią ten "kompleks komórek drewnianych" o której wspominają uzasadnienia decyzji. Obowiązkiem organów było takie rozstrzygnięcie sprawy aby nie budziło najmniejszej wątpliwości jakiego obiektu dotyczy nałożony obowiązek rozbiórki. A więc do rozstrzygnięcia należało wprowadzić nie tylko gabaryty obiektu ale także jego usytuowanie na nieruchomości i to w taki sposób aby przy ewentualnym przymusowym wykonaniu nie było żadnych wątpliwości o jaki obiekt chodzi. W uzasadnieniu, podnosi się, że komórka ta "oddalona jest od ogrodzenia między posesjami od strony zachodniej na odległość 2,30 m i około 7,55 m od budynku mieszkalnego piętrowego właścicieli" i to jest cały opis usytuowania przedmiotowego obiektu "na posesji położonej w [...] przy ul. [...]. W decyzji Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 8.05.2003 r. (znak: [...] ) którego dotyczy sprawa tut. Sądu sygn. akt II SaKr 1338/03, opis ten ograniczony jest tylko do parametru 2,30 m od strony zachodniej. Tak sformułowana decyzja narusza art. 107 § 1 kpa i to w sposób prowadzący do jej uchylenia. Ale nie tylko wyżej opisana wada decyzji stanowi podstawę do jej uchylenia. Art. 77 kpa nakłada na organ obowiązek rozpatrzenia całego materiału sprawy a analiza zebranego materiału dowodowego winna znaleźć się w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 kpa). Orzekające organy decydujące znacznie przypisują przedłożonym mapom sytuacyjno-wysokościowym. Mapy te sporządzane są na podstawie mapy zasadniczej. Wprawdzie przepisy o ewidencji gruntów zakładają stałą aktualizację map to nie mniej jednak, jak uczy doświadczenie życiowe tak nie jest. Ale trzeba także pamiętać a może przede wszystkim, że nie wszystkie budynki ujmowane są w ewidencji gruntów ( w tym zakresie zob. § 17 ust. 3 Instrukcji Technicznej G-5 Ewidencja Gruntów i budynków). Można zwrócić uwagę, że w ocenie map znajdujących się w aktach sprawy organ II instancji nie jest konsekwentny. Otóż organ odwoławczy analizując przedłożone do akt sprawy mapy stwierdza: "Na mapach tych, od strony zachodniej działki, nie są uwidocznione żadne obiekty budowlane. Natomiast drewniany budynek gospodarczy przylega od strony południowej do budynku Pana R. P. wykorzystywanego obecnie jako mieszkalny, usytuowanego od strony wschodniej działki. Obiekt ten jednak, jak wynika, z załącznika do protokołu kontroli z dnia [...] .12.2002r., obecnie nie istnieje". Jeżeli tak jest jak pisze organ, to na tych mapach jest budynek gospodarczy, który w dniu kontroli nie istniał. Czyli, że mapy nie odzwierciedlały istniejącego w dniu kontroli tj. w dniu [...] .12.2002 r., stanu rzeczy bowiem wskazywały istnienie budynku, który nie istniał. Nie można też przyjąć, że organy uwzględniły cały materiał dowodowy. Na K.II- 2 jest oświadczenie A. M. z dnia 6.03.2003 r., że komórki P. "stoją na tym samym miejscu odkąd oni tu zamieszkuj". Nad tym dowodem nie mogą orzekające organy przejść do porządku dziennego, a w ogóle tego oświadczenia się nie analizuje. Jest to oczywiste uchybienie art. 107 § 3 kpa, który nakazuje organom wskazania przyczyn dla których ten dowód uznały za niewiarygodny. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz art.135 oraz 152 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.