II SA/Kr 1340/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Grażyna Firek AWSA Beata Cieloch / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi I.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17 kwietnia 2002 r. Nr [....] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego - skargę oddala - Decyzją z dnia 19.02.2002r nr [....] wydaną na podstawie art. 104 kpa, art. 138 § 3 kpa, art. l ust. l, art. 2a ust. l pkt. 1,2, 3a, art. 4, art. 11 pkt. ł w zw. z art. 27 ust. l - 3 a i ust. 5, art. 43 ustawy o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r. / Dz.U. z 1998r. Nr 64 poz. 414 z późn. zrn.) w wyniku uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji nr [....] z dnia 10.10.2001r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O. postanowił odmówić przyznania zasiłku I.S. z tytułu wychowywania dziecka wymagającego stałej opieki. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził ,że w związku z wniesieniem przez I.S. odwołania od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji nr [....] z dnia 10.10.2001 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując jednocześnie uchybienia w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu wyjaśniającym. Na podstawie art. l ust. 5 lit.a w związku z art.6 ust.2 i art. 13 ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego / warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z mocą od l stycznia 2002r znowelizowano brzmienie art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej w ten sposób, że zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu / a nie jak to miało miejsce dotychczas dwukrotnego dochodu / określonego zgodnie z art. 4 cytowanej ustawy, w przypadku gdy dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt. 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997'r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych / ,a nie jak było dotychczas - uprawnionego do zasiłku pielęgnacyjnego. Organ wskazał ,iż wymienione w powyższym artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie. W myśl zaś art.6 ust.2 ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do zasiłku stałego przyznanego do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się dotychczasowe kryterium dochodowe, a aktualne zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia dziecka dla ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego obowiązują przez okres na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2002r. Przeprowadzony wywiad środowiskowy w sprawie ustalenia potwierdził, iż odwołująca sprawuje nad córką bezpośrednią, osobistą pielęgnację i systematycznie współdziała w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym i jednocześnie nie spełnia przesłanek z art.27ust.2a i 3a ustawy o pomocy społecznej wykluczających możliwość pobierania zasiłku stałego na dziecko niepełnosprawne. Ponadto organ ustalił, że uzyskiwany w rodzinie dochód na dzień wydania decyzji wynosił [....] zł miesięcznie i przekroczył określone w art. 4 ust. l ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe, które dla rodziny o takiej strukturze ,dla ustalenia uprawnień do zasiłku stałego z art. 27 ust. l cytowanej ustawy, kształtuje się w wysokości 1648, 50 zł. Zatem nie spełnienie tej jednej z przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem było podstawą odmowy przyznania I.S. świadczenia w tej formie. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła I.S. wnosząc o wyrównanie zasiłku stałego za miesiąc październik, listopad i grudzień 2001 roku z uwagi na to, że kryterium dochodowe jak i wysokość dochodu w jej rodzinie zmieniła się dopiero od 1 stycznia 2002r, natomiast za wyżej wymienione miesiące 2001 roku dochód jej rodziny był zgodny z wymaganym kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17.04.2002 roku [....] wydaną na podstawie art. 27 ust. l ustawy z dnia 29.11.1990 r o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 z poz. zm.) oraz art. 138 § l pkt. l k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło ,iż w myśl przepisu art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 cytowanej ustawy, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust.3 pkt. 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Wymienione przesłanki muszą być spełnione łącznie. Zdaniem Kolegium Odwoławczego organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego ustalił sytuację finansową, zawodową i zdrowotną osoby ubiegającej się o pomoc. Ustalił, między innymi, że odwołująca się I.S. wraz z mężem wychowuje troje dzieci. W rodzinie tylko mąż pracuje zarobkowo. Wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad dziećmi, w tym szczególnie nad córką K. Dziecko ma astmę oskrzelową, atopowe zapalenie skóry i alergię pokarmową. Wymaga stałej opieki i pielęgnacji. Jednakże warunkiem przyznania zasiłku stałego jest nie tylko to, aby dziecko wymagało ze strony innej osoby stałej opieki, ponieważ nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować w społeczeństwie. Aby mogła być przyznana pomoc rodzina musi jeszcze spełniać kryterium dochodowe jakie jest przewidziane ustawą o pomocy społecznej. Jak wynika z obliczeń dochód rodziny Smolarków przekroczył półtorakrotne kryterium dochodowe z art. 4 ust.1 ustawy o pomocy społecznej. W chwili wydania decyzji kryterium dochodowe dla tego rodzaju rodziny wynosiło 1648,50 zł, natomiast dochód jaki otrzymywała rodzina skarżącej wynosił [....] zł. Dlatego też organ stwierdził, iż kryterium zostało znacznie przekroczone. Według przepisów prawa, aby zasiłek stały mógł być przyznany dochód faktyczny rodziny nie może przekraczać półtorakrotnego kryterium dochodowego wynikającego z ustawy. W przedmiotowej sprawie kryterium to zostało przekroczone, w związku z powyższym zasiłek nie mógł być przyznany. Co do zarzutów podniesionych przez odwołującą się, Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art. 6 k.p.a.(zasada praworządności) organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Pierwszym etapem stosowania prawa jest ustalenie przez organ jaka norma obowiązuje. Organy administracji muszą orzekać na podstawie przepisów aktualnie obowiązujących. Nie jest zatem możliwe przyznanie zasiłku na podstawie obecnie obowiązujących przepisów wstecz za miesiące wrzesień, październik i grudzień 2001 roku. Organ nie mógł stosować starych przepisów, gdyż stanowiło by to podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156§ Ipkt2k.p.a. Skargę od powyższej decyzji złożyła skarżąca I.S. wnosząc o wyrównanie zasiłku stałego za miesiąc październik, listopad i grudzień 2001 r. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż we wrześniu 2001 roku wypłacono jej ostatni zasiłek na chore dziecko. Kryterium zaś dochodowe będące podstawą wypłaty zasiłku stałego uległo zmianie od stycznia 2002 roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271 oznaczoną dalej p.p.s.a.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ł przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a.) Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17.04.2002roku jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia 19.02.2002r. zostały wydane w oparciu o obowiązujące , w dacie ich wydania, przepisy prawa materialnego — ustawę z dnia ustawy z dnia 29.11.1990 r o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 z póz. zm.). Szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jak słusznie podkreślił organ II instancji ma zastosowanie obowiązującej w dacie wydania zaskarżonych decyzji normy prawnej. Podkreślenia wymaga fakt , iż podstawą wypłacenia skarżącej I.S. ostatniego zasiłku stałego na córkę K.S. w miesiącu wrześniu 2001 roku była decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 23.03.2001r przyznająca ten zasiłek jednak, nie dłużej niż do września 2001roku.( dowód: decyzja MOPS nr ......k.84 akt. adm.). Z ponownym wnioskiem o przyznanie zasiłku skarżąca wystąpiła w dniu [....] .09.2001 roku. I po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu [....] .02.2002 r Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej odmówił przyznania zasiłku stałego z uwagi na niespełnienie przez skarżącą kryterium dochodowego określonego art.27 ust. l ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym od dnia l stycznia 2002roku. Przepis ten miał zastosowanie do decyzji wydanej 19.02.2002r. Przepisy bowiem wprowadzające powyższą zmianę — art.6 ust.2 ustawy z dnia 17.12.2001 r.( Dz.U.01 .154.poz.1792) o zmianie ustawy o pomocy społecznej ,ustawy o planowaniu rodziny , ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowił ,iż do zasiłku stałego przyznanego do dnia wejścia w życie ustawy (tj.l.01.2002r) stosuje się dotychczasowe kryterium dochodowe. Tak więc w niniejszej sprawie z uwagi jż poprzednia decyzja o przyznaniu zasiłku stałego obowiązywała do września 2001roku,a nie do 1.01.2002 roku , art.6 ust.2 cytowanej wyżej ustawy nie mógł mieć zastosowania. Dlatego ,też prawidłowo organ I instancji jak i II instancji za podstawę swojego rozstrzygnięcia zastosował art.27 ust l ustawy o pomocy społecznej z dnia 29.11.1990r w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.2002rokii-,który stanowił ,iż zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji t systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu. Jak ustalono kryterium dochodowe dla rodziny skarżącej wynosiło 1648,50zł natomiast dochód jaki otrzymywała wyniósł [....] zł ,a wiec znacznie przekroczył określone kryterium. Dlatego też nie została spełniona powyższa obligatoryjna przesłanka do przyznania zasiłku stałego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał ,iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.