II SA/Kr 135/05

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska NSA Joanna Tuszyńska Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2005r. sprawy ze skargi L.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2001r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o ustalenie linii brzegowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego L.M. 260 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].07.2001r. znak:[...] Starosta Powiatowy w W., działając na podstawie art. 145 §1 i art. 149 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku L.M. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego o ustalenie linii brzegu rzeki R. na parceli "1" w miejscowości W. gmina G. oraz o przyznanie odszkodowania za trwałe zajęcie w sposób naturalny gruntu przez wody płynące rzeki R. W uzasadnieniu, wywiedziono, że ostateczną decyzją Starosty W. nr [...] z dnia [...].10.2000r., stwierdzono, że dz. ewid. "1" (wchodząca obecnie w skład dz. ewid. "2") z mocy prawa stała się własnością Skarbu Państwa wskutek trwałego zajęcia przez wody płynące rzeki R. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że zajęcie przedmiotowego gruntu przez rzekę R. nastąpiło przed rokiem 1960, a zatem w świetle art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. ustawy Prawo Wodne ( Dz. U. nr 38 , poz. 230 z późn. zm.) roszczenia L.M. są przedawnione, co zostało stwierdzone w decyzji Starosty W. z dnia [...].07.1999r. nr [...]. Odwołanie L.M., nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...].10.2001r. znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje, podnosząc w uzasadnieniu, że art. 145 § l kpa taksatywnie wymienia podstawy wznowienia postępowania, które w sprawie nie zachodzą. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył L.M. i zarzucając jej naruszenie przepisów art. 145 § l p. 4 - przez pozbawienie skarżącego możliwości udziału w postępowaniu o wyznaczenie linii brzegowej oraz art. 145 § l p. 5 z uwagi na nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania przez Starostę W. decyzji z dn. [...] lipca 1999 r. nr[...], nie znane temu organowi - a dotyczące ujawnienia szkody w postaci zajęcia gruntu przez wody rzeki R. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to art. 37 p. 2 i 6 pr. wodnego - przez zaniechanie zarządzenia rozprawy wodno-prawnej przez organ I i II instancji, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania. Wniósł , tak że "aby NSA w oparciu o art. 8 ust. 2 i art. 178 ust. l Konstytucji uznał, iż przepis art. 40 p. l prawa wodnego z 1974 r. jest sprzeczny z art. 2 i 21 ust. 2 Konstytucji oraz art. l Protokolu Dodatkowego nr l do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka". W uzasadnieniu skargi, podniósł, że decyzją z dnia [...].07.2001r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie o ustalenie linii brzegowej, zakończonego ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...].10.2000r. Tymczasem ta ostatnia decyzja orzekała o przejęciu na własność Państwa nieruchomości skarżącego w trybie art. 9 prawa wodnego. Nie była więc decyzją o ustaleniu linii brzegowej, o jakiej mowa w art. 8 prawa wodnego. Decyzją z dnia [...].07.1999r. organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania odszkodowania za grunt, zajęty przez rzekę R., z uwagi na przedawnienie o którym mowa w art. 40. Tymczasem przepis art. 40 prawa wodnego początek biegu przedawnienia wiąże z ujawnieniem się szkody, a nie z chwilą jej wyrządzenia. O tym, że grunt, będący własnością skarżącego został trwale zajęty przez rzekę i stał się własnością Państwa - powziął wiadomość dopiero w 2000r. w trakcie postępowania wieczysto-księgowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło ojej odrzucenie lub oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Zaczynając od wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę a zmierzającego do odrzucenia skargi podnieść należy, że kwesta ta została już rozstrzygnięta w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.03.2003r.(k.ló) i 23.11.2004r.(k.55). Postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte na wniosek skarżącego zawarty w piśmie z dnia 27.06.2000r. w którym domagał się on "wznowienia postępowania w sprawie ustalenia linii brzegu rzeki R., działka "1" w W." Wyraźnie we wniosku skarżący wskazał, że chodzi mu o wznowienie postępowania. Na skutek powyższego pisma organ I instancji wszczął postępowanie "w sprawie ustalenia linii brzegu rzeki R....". Postępowanie to zakończyło się wydaniem w dniu [...].10.2000r. decyzji znak:[...] Starosty W. orzekającej o tym, że dz. ewid. "1" o powierzchni 0.9620 ha z mocy prawa stała się własnością Skarbu Państwa. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 26.10.2000r., wskazujące niezadowolenie skarżącego ze sposobu załatwienia sprawy. Starosta Powiatowy pisma tego -jako można sądzić nie potraktował jako odwołania od decyzji z dnia [...].10.2000 r., gdyż udzielił na nie w dniu 16.11.2000r., pisemnej odpowiedzi stwierdzając m.in., że decyzja z dnia [...].10.2000r., jest ostateczna. Dalsze pisma skarżącego spowodowały w końcu wydanie decyzji z dnia [...].07.2001r. znak:[...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzja z dnia [...].10.2000r. Rozpatrując odwołanie skarżącego od decyzji z dnia [...].07.2001r., (na marginesie zwrócić należy uwagę, że Kolegium we wstępnej części swej decyzji określa, że rozpoznaje odwołanie od decyzji z dnia 26.07.2001r., co jest oczywistą omyłką pisarską) Kolegium, wyżej podniesionej okoliczności nie dostrzegło. Być może, rozpatrywano sprawę o wznowienie postępowania w sprawie nie zakończonej ostateczną decyzją. Nie dostrzegło Kolegium także innej kwestii a związanej już tylko z postępowaniem o wznowienie postępowania. Organ I instancji swoje rozstrzygnięcie opiera na podstawie art.145 §1 i art. 149 § 3 kpa. Wydanie decyzji w oparciu o art. 149 § 3 kpa odmawiającej wznowienia postępowania możliwe jest tylko w razie, gdy wznowienie postępowania jest z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych niedopuszczalne. Jako przykład takiej niedopuszczalności wskazuję się np. stwierdzenie okoliczności iż organ działał nie w formie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją a np. cywilnego (np. organ zawarł umowę cywilno-prawną) lub gdy wprawdzie postępowanie zakończyło się decyzją ale nie ostateczną, co może mieć miejsce w sprawie a o czym powiedziano wyżej. Przyczyna podmiotowa odmowy wznowienia postępowania będzie miała miejsce wtedy gdy np. żądanie wznowienia będzie pochodziło od osoby nie mającej zdolności do czynności prawnych za którą nie działa przedstawiciel ustawowy. Właściwa wykładnia art. 149 § 2 kpa musi prowadzić do wniosku, że nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw do wznowienia. Badanie istnienie podstaw do wznowienia może wyłącznie nastąpić w toku postępowania wznowionego. Tak więc organ I instancji naruszył przepisy o wznowieniu opierając swoje rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) na ustaleniu, jak można domniemać braku przyczyn wznowienia wymienionych w art. 145 § l kpa. a organ odwoławczy tego naruszenia prawa nie dostrzegł. Jeżeli wniosek skarżącego z dnia 27.06.2000r., był niejasny dla organów to ich obowiązkiem, wynikającym z art. 7 kpa w związku z art. 64 § 2 kpa było wezwanie skarżącego do takiego sprecyzowania żądania wniosku aby postępowanie mogło toczyć się w sprawie którą strona chce zainicjować. Było to tym bardziej uzasadnione, że organowi I instancji znany był fakt wydania decyzji z dnia [...].07.1999r. odmawiającej skarżącemu odszkodowania za grunt zajęty przez rzekę R. W związku z żądaniem skargi, Sąd wyjaśnia iż nie posiada kompetencji w zakresie stwierdzania niezgodności przepisów ustawy z Konstytucją. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "c" oraz art. 135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.