II SA/Kr 1352/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody [ ] z dnia 16 września 2010 r. Nr: [ ] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W.D. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych sprawie skargi na decyzję Wojewody [.....] z dnia 16 września 2010 r. Nr: [.....] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M.D. oraz 19-letnim synem M.D. Ich miesięczny dochód wynosi 2.567 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę żony skarżącego. Wnioskodawca oraz jego syn są osobami bezrobotnymi. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 64 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 4,95 ara. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Pozostaje na utrzymaniu żony, która utrzymuje także bezrobotnego syna. Po opłaceniu mediów, podatków i wykupieniu leków pozostaje rodzinie niewiele środków. Żona skarżącego jest chora, cierpi na chorobę nowotworową. Jej leczenie jest kosztowne. W obecnej chwili rodzina skarżącego ma duże wydatki na ogrzewanie domu. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych zainicjowanego postępowania. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Pozostaje na utrzymaniu żony, której miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosi 2.567 zł. Dochody te przypadają na trzy osoby, gdyż 19-letni syn skarżącego jest również osobą bezrobotną. Żona skarżącego cierpi na chorobę nowotworową, rodzina ma zatem zwiększone wydatki na konieczne leczenie. Ponadto w okresie zimowym wzrastają koszty utrzymania domu ze względu na wydatki na ogrzewanie. Przedstawiona sytuacja materialna i zdrowotna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).