II SA/Kr 1354/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak (spr.) NSA Jan Zimmermann Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi I.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej I.K. kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r., znak: [...] ustalił jednorazową opłatę planistyczną w wysokości 15.828,60 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w obrębie W. , gmina W. , oznaczonej jako działka nr 1, o pow. 0,31 ha, wynikającej z wprowadzenia na terenie gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zobowiązał I.K. do uiszczenia tej opłaty, jednorazowo, na rachunek bankowy urzędu gminy W. w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji z zastrzeżeniem naliczenia odsetek ustawowych w przypadku opóźnienia lub zwłoki w zapłacie. Ww. decyzja została doręczona skarżącej dwukrotnie: w drodze doręczenia zastępczego tj. przez tzw. awizo oraz ponownie w dniu 25.09.2009 r. Odwołanie od powyższej decyzji I.K. wniosła 7.10.2009r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. SKO w K. stwierdziło uchybienie 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania liczonego od dnia pierwszego skutecznego doręczenia decyzji. Pismem z dnia 6 stycznia 2010r. I.K. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji wójta gminy W. , składając ponownie, wraz z wnioskiem, odwołanie od decyzji. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazała, iż po raz pierwszy dowiedziała się o wydaniu opisanej decyzji w dniu 25 września 2009r., kiedy to odebrała przesyłkę pocztową z urzędu gminy W. Zdaniem wnioskodawczyni z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością przyjąć należy, iż pozostawione przez listonosza awiza pierwszej przesyłki z dnia 28 sierpnia 2009r. i 4 września 2009r. zostały skradzione ze skrzynki pocztowej wnioskodawczyni. Podniosła, iż skrzynki oddawcze typu tzw. "europejskiego" znajdują się na parterze przy wejściu do klatki schodowej budynku, przez otwór tych skrzynek łatwo można wyciągnąć korespondencję, która ginie, wyjmowane są przesyłki, gazety. Nadto niejednokrotnie zdarzało się, iż na klatce schodowej w sąsiedztwie skrzynek przebywały osoby trzecie spożywające tam alkohol, które - według twierdzeń wnioskodawczyni - "majstrowały" przy skrzynkach pocztowych. Wcześniej zdarzało się, że do niej, bądź do innych mieszkańców budynku wielorodzinnego przy ul. [...] nie dochodziła korespondencja, która najprawdopodobniej była wyciągana ze skrzynek przez osoby spożywające na klatce alkohol. Wskazała, iż domofon do drzwi wejściowych jest często zepsuty. O fakcie niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania dowiedziała się w dniu 31 grudnia 2009r., kiedy to pełnomocnik poinformował wnioskodawczynię o odebraniu postanowienia SKO w K. z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...], stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 i § 2 w zw. z art. 134 oraz w zw. z art. 123 § 1 i 2 kpa, stwierdziło niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w sprawie o sygn.akt [...], przesyłka pocztowa zawierająca decyzję została awizowana pod adresem wnioskodawczyni 28 sierpnia 2009r., a następnie 4 września 2009r. Z uwagi na jej nieodebranie w ustawowym terminie, Urząd Gminy W. ponownie nadał ją na adres wnioskodawczyni, która odebrała przesyłkę w dniu 25 września 2009r. Przyjmując skuteczne doręczenie decyzji w trybie art. 44 kpa z dniem 11 września 2009r., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r., sygn. akt [...], Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Kolegium wyłącznie wyeliminowanie tego postanowienia z obrotu prawnego otwierałoby możliwość rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od opisanej powyżej decyzji. Ponieważ zaś na postanowienie z dnia [...] grudnia 2009r. nie została złożona skarga, to niezaskarżone postanowienie, rozstrzygając ostatecznie kwestię uchybienia terminu do wniesienia odwołania i pozostając w obrocie prawnym, czyni niedopuszczalnym rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto w ocenie Kolegium okoliczności, do których odwołuje się wnioskodawczyni, a mające przemawiać za prawdopodobieństwem uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez jej winy, były niewiarygodne. Kolegium ustaliło, że do właściwego Urzędu Oddawczego Poczty Polskiej UP K. [...], ani UP K. [...], nie były zgłaszane kradzieże przesyłek, gazet oraz awiz ze skrzynki oddawczej dla lokalu przy ul. [...] w K, brak było zgłoszeń dotyczących uszkodzenia skrzynki oddawczej dla tego lokalu, a listonosz doręczał powierzone przesyłki zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nadto do Komisariatu Policji w K. nie były zgłaszane kradzieże przesyłek pocztowych, uszkodzeń skrzynek na listy przy ul. [...] w K. , nie jest prowadzone żadne postępowanie w tej sprawie, a do Dzielnicowego tego Rejonu Służbowego nie wpływały skargi od mieszkańców budynku przy ul. [...] w K. dotyczące zakłóceń porządku prawnego, jak również spożywania alkoholu przez osoby przebywające na klatkach schodowych tego budynku. Kolegium wskazało, że konstrukcja skrzynek oddawczych typu tzw. "europejskiego" jest tego rodzaju, iż umożliwia wyłącznie złożenie przesyłek we właściwej przegródce różnym doręczycielom, zaś uniemożliwia pobieranie przesyłek z tej skrzynki osobom nieuprawnionym, nieposiadającym klucza do przegródki, co szczególnie odnosi się do awiz - pojedynczych kartek papieru, o niewielkich rozmiarach. Dlatego zdaniem Kolegium, nawet w sytuacji dopuszczalności wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie jest prawdopodobne, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Kolegium wskazało, że awiza zostały pozostawione w pocztowej skrzynce oddawczej dwukrotnie i nie jest prawdopodobnym, by mogły przedstawiać dla osób trzecich jakąkolwiek wartość uzasadniającą ich kradzież. Mając również na uwadze okres urlopowy, w którym nastąpiło awizowanie przesyłki zawierającej kwestionowaną decyzję ([...] sierpnia 2009r. i [...] września 2009r.) oraz niepotwierdzenie żadnej okoliczności wskazywanej przez wnioskodawczynię, Kolegium uznało za prawdopodobne, iż niepodjęcie korespondencji wynikać mogło z wyjazdu. Skargę na powyższe postanowienie SKO w K. wniosła I.K. , domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W skardze zarzucono naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: - art. 58 § 2 kpa poprzez przyjęcie, iż rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu skarżącej do wniesienia odwołania nie jest dopuszczalne w sytuacji, gdy w realiach niniejszej sprawy zachodzą wszelkie przesłanki formalne do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, z uwagi na fakt, iż skarżąca o uchybieniu terminu, bez swojej winy, dowiedziała się dopiero z postanowienia SKO w K. z dnia [...] grudnia 2009r. doręczonego 30 grudnia 2009r., zatem przyjąć należało, iż skoro strona nie wiedziała o istnieniu decyzji, a więc i o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczyć się powinien od uzyskania przez skarżącą wiadomości o tym, że odwołanie złożone zostało z uchybieniem terminu; - art. 7 kpa i 77 kpa poprzez niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy, oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego w minimalnym, zdaniem skarżącej niewystarczającym stopniu, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez organ, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przywrócenia skarżącej terminu. W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle powołanego przepisu ww. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wyniku dokonanej przez Sąd oceny zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona w części zarzucającej naruszenie art. 58 § 2 kpa. SKO w K. niezasadnie przyjęło, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu skarżącej do wniesienia odwołania nie jest dopuszczalne w sytuacji, gdy w nie zaskarżyła ona postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania i postanowienie to nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd nie podzielił tego stanowiska, uważając, że strona ma prawo wyboru pomiędzy złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej a złożeniem środka odwoławczego od orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania takiej czynności (gdy zarzuca jego wadliwość). Zdaniem Sądu, nie ma żadnych przeszkód, aby strona, która dowiedziała się o uchybieniu przez nią terminu do złożenia odwołania dopiero z treści postanowienia stwierdzającego uchybienie tego terminu, nie mogła wnieść o jego przywrócenie na zasadach i w trybie określonych w art.58 i 59 kpa. Już w wyroku z dnia 24 marca 1999 r. NSA w Gdańsku I S.A./Gd 1664/98 stwierdził, że "we wszystkich obowiązujących w Polsce procedurach obowiązuje zasada, iż bezskuteczność czynności procesowej dokonanej przez stronę postępowania, wobec uchybienia terminu do jej dokonania, strona może zwalczać dwoma środkami. Albo podważając akt stwierdzający uchybienie terminu jako wadliwy, albo też wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania czynności." Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania złożony przez skarżącą był zatem dopuszczany, a ponieważ został złożony w terminie siedmiu dni od dnia, kiedy skarżąca powzięła wiadomość o uchybieniu terminu (z postanowienia SKO z [...].12.2009 r.) organ winien go rozpoznać. W tym miejscu należy podnieść dwie kwestię: po pierwsze przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstawy (jak np. w art.134 kpa) do "stwierdzenia niedopuszczalności" wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a po drugie ocena okoliczności podniesionych we wniosku winna zakończyć się wydaniem postanowienia o przywróceniu bądź odmowie przywrócenia terminu, dlatego podniesione przez organ "z ostrożności procesowej" stanowisko w tej mierze nie mogło być przedmiotem kontroli Sądu na tym etapie postępowania. Rację więc należy przyznać skarżącej, że w realiach niniejszej sprawy zachodzą wszelkie przesłanki formalne do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy, mając powyższe na uwadze, rozważy wskazane przez skarżącą okoliczności i oceni, czy uprawdopodobniła ona brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wobec stwierdzenia w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy orzeczono jak w pkt I sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1c) ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 357 złotych, na którą składają się kwota uiszczonego wpisu (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) ustalone stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09. 2002r. w sprawie opłat adwokackich oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwota 17 zł opłaty za pełnomocnictwo (Dz. U. Nr 163 poz.1348).