II SA/Kr 1355/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA - del. Renata Detka ( spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005r. sprawy ze skargi E. K., E. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2001r., Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego I. skargę oddala, II. oddala wniosek pełnomocnika W. P. i J. P. o zasądzenie kosztów postępowania. II SA/Kr 1355/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2001 r. Prezydent Miasta K. na podstawie art. 151 § l pkt 2 kpa uchylił w całości swoją ostateczną decyzję z [...] 1996r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia dla W. P. pozwolenia na budowę, obejmującą budowę pawilonu handlowego branży kosmetycznej wraz z instalacjami przy ulicy [...] w K. i jednocześnie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę tego obiektu. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że na podstawie udzielonego ostateczną decyzją pozwolenia na budowę, W. P. wybudował przedmiotowy budynek. Na wniosek współwłaścicielek działki sąsiedniej M. K., E. K. i E. T. postępowanie w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę zostało wznowione, zaś postanowieniem z dnia [...] 2000 r. nałożono na W. P. obowiązek przedłożenia w terminie do [...] 2000 r. aktualnej mapy sytuacyjno-wysokościowej, inwentaryzacji wykonanych fundamentów oraz projektu zamiennego pawilonu uwzględniającego przebudowę ściany-i dachu. Ponieważ inwestor nałożonych obowiązków nie wykonał, organ orzekł jak w sentencji decyzji. Rozpoznając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożone przez J. P. i W. P., Wojewoda Ś. decyzją z [...] 2001 r. uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i umorzył postępowanie wznowieniowe organu I-szej instancji. Powołując się w uzasadnieniu na brzmienie art. 145 § l kpa, organ odwoławczy podniósł, że argumenty zawarte we wniosku o wznowienie postępowania nie mieszczą się w żadnej przesłance wymienionej w tym przepisie, dlatego nie było podstaw do wznowienia, a postępowanie wywołane tym wnioskiem należało umorzyć. Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. Ośrodka Zamiejscowego w K. złożyły M. K., E. K. i E. T. Zarzuciły w niej szereg wad, jakie zawiera decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca W. P. pozwolenia na budowę, w tym naruszenie prawa własności skarżących oraz przepisów prawa budowlanego. Budynek został tak zrealizowany, że przekracza granicę sąsiedniej nieruchomości, przez co ogranicza możliwość jej zagospodarowania, ponadto narusza aktualny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Podnosząc powyższe skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] 1996 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Rację ma bowiem organ odwoławczy przyjmując, że w sprawie nie było podstaw do wznowienia postępowania, albowiem nie spełniona została żadna z przesłanek określonych w art. 145 kpa. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego przewidziana w rozdziale 12 kpa jest szczególną i wyjątkową formą wzruszenia ostatecznych decyzji. Dlatego kodeks w powołanym wyżej art. 145 oraz art. 145a wyszczególnia w sposób wyczerpujący następujące podstawy wznowienia: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Wznowienia postępowania można również żądać w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja ( art. 145a § l kpa). Ponieważ wznowienie postępowania ma charakter nadzwyczajny i stanowi wyłom od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 kpa, reguły rządzące tym trybem muszą być interpretowane ściśle i nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Oznacza to, że uchylenie ostatecznej decyzji na podstawie art. 151 kpa może nastąpić jedynie po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia "i stwierdzeniu przez organ, że zachodzi przesłanka z art. 145 czy też 145a kpa. Jej brak powoduje zaś odmowę wznowienia postępowania ( art. 149 § 3 kpa ), a tym samym wyłącza możliwość kontrolowania prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej w ramach postępowania wznowieniowego. Akta sprawy wskazują zaś wyraźnie na to, że organ I-szej instancji wznawiając postępowanie w sprawie uczynił to w sposób automatyczny, nie badając, czy spełnione zostały ustawowe podstawy wymienione w art. 145 kpa. Z treści postanowienia z 31 maja 1999 r. wznawiającego postępowanie nie wynika nawet, którą przesłankę z powołanego wyżej przepisu organ uznał za wyczerpaną i upoważniającą do wznowienia. Tymczasem ani we wniosku skarżących ani też w okolicznościach sprawy o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę pawilonu handlowego dla W. P., nie występuje żadna z ustawowych podstaw wznowienia, przytoczonych na wstępie. We wniosku z dnia 1999 r. skarżące powołują się naruszenie przepisów prawa budowlanego, których najpierw dopuścił się organ w trakcie wydawania decyzji pozwalającej na budowę, a później sam inwestor, realizując przedmiotowy obiekt. Nie jest to jednak w żadnym razie przesłanka, o jakiej mowa w art. 145 § l pkt 5, nie odpowiada też jakiejkolwiek innej tam wymienionej. Nie było zatem podstaw do wznowienia postępowania - ani na wniosek ani też z urzędu. Uchybienia popełnione przez organ I-szej instancji - tak przepisowi art. 145 § l kpa jak i art. 149 kpa - zauważył natomiast Wojewoda Ś. rozpoznając odwołanie wniesione przez J. i W. P. i słusznie stosując art. 138 § l pkt 2 kpa uchylając decyzję pierwszej instancji ( która w ogóle nie powinna była zapaść z uwagi na brak podstaw do wznowienia postępowania ), umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe ( por. także wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 października 2000 r. w sprawie I SA 855/99, LEXnr54136). Zaskarżona decyzja odpowiada prawu także z innych powodów, przy czym nie były one znane organowi wojewódzkiemu w dacie wydawania spornego rozstrzygnięcia. Jak wynika bowiem z ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2001 r., której kserokopię złożyła do akt sprawy E. K. (k. 17), decyzja Prezydenta Miasta K. z [...] 1996r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca W. P. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego przy ulicy [...] w K. wycofana została z obrotu prawnego, gdyż organ centralny stwierdził jej nieważność. Oświadczenia stron i uczestników postępowania sądowego złożone na rozprawie dnia [...] 2005 r. wskazują także na to, że decyzja GINB nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Na datę zamknięcia rozprawy w sprawie niniejszej mamy zatem do czynienia z sytuacją, w której decyzja Prezydenta Miasta K. z [...] 1996r. - którą chciały we wniosku o wznowienie postępowania wzruszyć skarżące i którą uchylił organ I-szej instancji - nie istnieje w obrocie prawnym, gdyż ostatecznie stwierdzona została jej nieważność. Stwierdzenie nieważności ma przy tym moc wsteczną, a więc obowiązuje od daty wydania nieważnego aktu, eliminując wszelkie skutki prawne, jakie wywołał. Cel, jaki postawiły sobie skarżące składając w tym samym czasie wnioski o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i o stwierdzenie nieważności decyzji, jaka w jego wyniku zapadła, został zatem faktycznie zrealizowany przez wycofanie kwestionowanego przez nie rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Oznacza to jednak, że skoro przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] 1996r. w znaczeniu prawnym nie ma - to brak jest także przedmiotu w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego tą właśnie decyzją. Dlatego i z tych względów zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody Ś. jest zasadne. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § l ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Jednocześnie Sąd oddalił wniosek pełnomocnika uczestników postępowania J. i W. P. o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, jako nie znajdujący uzasadnienia w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasady dotyczące zwrotu kosztów postępowania przed sądem administracyjnym regulują przepisy działu V rozdziału l powołanej ustawy (art. 199 i nast.). Zasadą jest, że koszty te ponoszą strony ( a zatem na podstawie art. 12 także i uczestnicy postępowania ) we własnym zakresie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tymi szczególnymi unormowaniami są zaś art. 200 i 201 ustawy, które dotyczą jednak rozliczenia pomiędzy skarżącym a organem i nie mają zastosowania do uczestników, których obowiązuje ogólna reguła żart. 199. Z tych względów złożony wniosek podlegać musiał oddaleniu.