II SA/Kr 1359/17
WyrokWSA w Krakowie2017-12-22
Skład orzekający: Mirosław Bator, Jacek Bursa, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji w lokalu mieszkalnym, powinien prowadzić postępowanie w trybie art. 66 Prawa budowlanego, czy też w trybie art. 51 Prawa budowlanego, badając prawidłowość wykonania robót budowlanych zgodnie z zatwierdzonym projektem?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego powinien prowadzić postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, badając prawidłowość wykonania robót budowlanych zgodnie z zatwierdzonym projektem, a nie w trybie art. 66 Prawa budowlanego, który dotyczy jedynie stwierdzenia zagrożenia dla życia lub zdrowia. Nakazywanie działań, które nie usuwają przyczyn problemu, a jedynie skutki, jest nieadekwatne i zbyt restrykcyjne.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa została zobowiązana do wykonania robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji w mieszkaniu nr [...]. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz niewłaściwy tryb postępowania. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, zmieniając jedynie termin wykonania robót. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zarówno ustalenia faktyczne, jak i zastosowane przepisy prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. S. kwotę 500,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 21 sierpnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej A. S. kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją nr [...] z dnia 17.05.2017r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat Grodzki znak: [...], nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku nr [...] przy ul. [...] w K., wykonanie następujących robót w celu, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i przywrócenie bezpiecznego użytkowania budynku przy ul. [...] w zakresie mieszkania nr [...], poprzez:
1. Zapewnienie właściwego funkcjonowania systemu wentylacji grawitacyjnej w mieszkaniu nr [...] poprzez wymianę istniejących dwóch nawietrzaków na nawietrzaki o wydajności 120 m3/h i nieograniczanie ich przepływu.
2. Wykonanie podcięcia w drzwiach do małego pokoju o łącznej powierzchni 80 cm2
3. Demontaż kotła gazowego w kuchni służącego do przygotowania ciepłej wody użytkowej i zastąpienie go podgrzewaczem elektrycznym,
4. Wykonanie podłączenia okapu wywiewnego nad trzonem kuchennym do uwolnionego po zdemontowaniu kotła gazowego przewodu spalinowego.
W/w roboty nakazano na podstawie ekspertyzy technicznej p.n. "Projekt budowlany. Rewizja dotycząca doprowadzenia świeżego powietrza do mieszkania nr [...]" z lipca 2016r. sporządzonej przez arch. M. T., przedłożonej do dnia 21.07.2016r. Termin robót do dnia 21.07.2017r.
Odwołanie od tej decyzji wniosła A. S. zarzucając naruszenie:
- art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 77 i art. 80 k.p.a poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego na dzień wydania decyzji, a to poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i pominięcie słusznego interesu strony, gdy z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że w mieszkaniu skarżącej po dokonaniu przebudowy wentylacji grawitacyjnej, pojawił się problem w postaci tzw. ciągu wstecznego, który nie występował przed wskazaną przebudową, jednak Organ nie zbadał w sposób należyty przyczyn takiego stanu rzeczy, w szczególności nie ustalił czy projekt przebudowy został właściwie sporządzony bądź czy przebudowa została wykonana w sposób prawidłowy.
- art. 10 k.p.a. oraz art. 40 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie pełnomocnika skarżącej przy doręczeniu skarżonej decyzji, brak odniesienia się do wniosku pełnomocnika o wydłużenie terminu na ustosunkowanie się do materiału dowodowego i utrudnienie tym samym skarżącej czynnego udziału w postępowaniu.
- art. 12 k.p.a. oraz art. 35 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, z naruszeniem ustawowych terminów oraz obowiązków informacyjnych w tym zakresie.
- art. 70 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie oraz ocenę okoliczności sprawy w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, podczas gdy Organ powinien ustalić stan faktyczny sprawy w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzedstawienie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności części dowodów.
- błąd w ustaleniach faktycznych mający istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy, a to poprzez uznanie, że odpowiedzialność za niewłaściwe funkcjonowanie wentylacji w mieszkaniu nr [...] znajdującym się w budynku mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w K. odpowiada właściciel mieszkania, tj. skarżąca, podczas gdy z przedstawianych przez nią dowodów wynika, że nieprawidłowości zaczęły występować dopiero po przebudowie wentylacji, wcześniej problem ciągu wstecznego nie występował, co może wskazywać na nieprawidłowości po strome wykonawcy robót budowlanych.
- § 93 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez nieuwzględnienie w decyzji stwierdzonego w toku postępowania braku wymaganego prawem dodatkowego przewodu wentylacji grawitacyjnej i nienakazanie Wspólnocie wykonania tego przewodu.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 21.08.2017r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 kpa, art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r. poz. 1332) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia 31 października 2017r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że decyzja została prawidłowo wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.
Organ szczegółowo wskazał, iż decyzją z dnia 5.02.2013r. nr [...] znak: [...] Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych "dla: Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku nr [...] przy ul. [...]: przebudowa przewodów kominowych wentylacyjnych i spalinowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K.. Wspólnota Mieszkaniowa zgłosiła do PINB zakończenie robót budowlanych. Postanowieniem z dnia 3.03.2015r. znak: [...] [...], PINB wezwał w/w Wspólnotę do uzupełnienia braków w złożonym zawiadomieniu o zakończeniu robót budowlanych. Brakujące dokumenty zostały uzupełnione do dnia 30.03.2015r.. PINB w K. Powiat Grodzki "milczącą zgodą" przyjął zakończenie w/w robot budowlanych (vide: akta znak: [...] [...]).
Organ odwoławczy wskazał też, iż w wyniku zgłoszenia problemów z funkcjonowaniem wentylacji czynności kontrolne w sprawie stanu przewodów kominowych w mieszkaniu skarżącej tj. nr [...] przy ul. [...] w K. doprowadziły do stwierdzenia, że mieszkanie to w kuchni posiada piec gazowy z otwartą komorą spalania podłączony do przewodu spalinowego za pomocą rury spiro. Rura spiro posiada dwu zmiany kierunku osi (dwa zakręty), jeden przy wylocie spalin z piecyka gazowego, drugi przy wpuście do kanału spalinowego. Długość całkowita rury spiro wynosi 140 cm. Sprawdzono wszystkie mieszkania w danym pionie pod katem układu (rozkładu) pomieszczeń i urządzeń. Wszystkie mieszkania [...] posiadają taki sam układ pomieszczeń, piecyki gazowe są zamontowane w takich samych miejscach w aneksach kuchennych (poza mieszkaniem nr [...] gdzie gaz jest wyłączony). Różne są tylko długości przewodów spiro łączących piecyki gazowe z przewodem spalinowym z uwagi na układ kominów Montaż rury "spiro" i montaż nawietrzaków i wszystkie inne prace zostały wykonane przez firmę, która wykonywała remont przebudowy przewodów kominowych.
Wg organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy (w tym pozyskane szereg opracowań oraz akta dotyczące robót budowlanych znak: [...] [...]) nie wskazuje aby przyczyną nieprawidłowego działania wentylacji w mieszkaniu nr [...] były roboty budowlane prowadzone na przełomie 2014/2015r. związane z przebudową wentylacji grawitacyjnej. Strona skarżąca oprócz polemiki z ustaleniami dokonanymi przez PINB w K. wiat Grodzki nie przedstawiła dowodów na poparcie własnych tez. Każdy rodzaj wentylacji pomieszczeń, w tym również grawitacyjny polega na wymianie powietrza, czyli usuwaniu powietrza zużytego (wilgotnego z podniesioną zawartością CO2) i zastąpieniu go powietrzem z zewnątrz. Aby zapewnić prawidłowy kierunek przepływu gazów t.j. zużytego powietrza w przewodach wentylacyjnych, spalin w przewodzie spalinowym, musi być zapewniony dopływ nowego powietrza z zewnątrz. Zamknięcie zewnętrznego dopływu powietrza związane z zamontowaniem szczelnej stolarki okiennej PCV, ograniczaniu przepływu powietrza przez nawietrzaki może powodować, zakłócenie prawidłowego funkcjonowania w/w przewodów kominowych, w tym odwrócenia ciągów w kominach. Z analizy zebranego materiału dowodowego wynika, że nie zostało zapewnione właściwe funkcjonowanie systemu wentylacji grawitacyjnej w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w K. poprzez m.in. brak zapewnienia dopływu prawidłowej ilości powietrza z zewnątrz i uniemożliwianie prawidłowej cyrkulacji powietrza pomiędzy pomieszczeniami. Zdemontowanie kotła gazowego i zastąpienie go elektrycznym podgrzewaczem wody likwiduje nie tylko stan zagrożenia związany z możliwością cofania się spalin w wyniku zakłócenia funkcjonowania przewodów kominowych, ale także nieprawidłowość związaną z podnoszoną przez stronę kwestią zastosowania "niewłaściwej rury aluminiowej spiro", oraz udostępnia do wykorzystania jako przewód wentylacyjny przewód pełniący funkcję przewodu spalinowego. Rozwiązanie powyższe jest więc najbardziej racjonalne pod względem technicznym, gdyż spełnione zostaną warunki określone w § 93 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Spaliny wytworzone przez kuchnię gazową poprzez okap kuchenny będą odprowadzane przewodem kominowym pełniącym dotychczas funkcję przewodu spalinowego, a dotychczasowy przewód wentylacyjny będzie pełnił funkcję dodatkowego otworu wywiewnego. Organ wskazał także na kwestię wyburzenia ścianki działowej między kuchnią a pokojem, lecz ustalenie kto i kiedy dokonał przebudowy lokalu mieszkalnego nr [...] może być trudne lub wręcz niemożliwe do ustalenia.
Organ podał też, iż osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku wynikającego z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest właściciel lub zarządca. Poprawne działanie wentylacji wpływa na zapobieganie negatywnym skutkom zawilgacania ścian - t.j części wspólnych budynku przy ul. [...] w K. co wypełnia normę art. 66 ust. 1 pkt 2, a nadto przepis odnosi się do obiektów budowlanych, a nie do lokali znajdujących się w tych obiektach. Skoro więc nieprawidłowości dotyczą części wspólnych obiektu - funkcjonowania przewodów kominowych wentylacji w budynku przy ul. [...] w K., organ I instancji prawidłowo nałożył obowiązek na wspólnotę mieszkaniową w/w budynku.
Skoro ustalenia wskazują, iż ujawniono w mieszkaniu nieprawidłowości w postaci: 1) zastosowania niewłaściwej rury aluminiowej "spiro" służącej do podłączenia kuchennego kotła z otwartą komorą spalania z przewodem spalinowym, 2) brak dodatkowego przewodu wentylacji grawitacyjnej i tym samym naruszenie warunków technicznych określonych a art. 93 ust. 3 rozporządzenia. Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r.. 3) brak nawietrzaków o wymaganej wydajności. Prowadzenie postępowania w szerszym zakresie co od innych lokali mieszkalnych mogłoby prowadzić do wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia osób zamieszkujących lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] w K.. W sytuacji stwierdzenia stanu zagrożenia istotnym jest w pierwszej kolejności wyeliminowanie stanu zagrożenia, poprzez nałożenie obowiązków wymienionych w sentencji zaskarżonej decyzji.
Nie doszło też do naruszenia art. 10 kpa, gdyż pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami sprawy 27.04.2017r. a decyzje wydano 17.05. 2017r., nadto pomimo braku doręczenia decyzji pełnomocnikowi odwołanie skarżącej wniesiono w terminie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła A. S. zarzucając naruszenie:
a) art. 7 w zw. z art. 8 kpa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej oraz niepodejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a to poprzez:
- zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie połączenia kuchni z pokojem w mieszkaniu Skarżącej, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że Skarżąca doprowadziła do "wyburzenia ścianki działowej",
- nieodniesienie się do wątpliwości Skarżącej dotyczących prawidłowości/zgodności z prawem rozwiązania polegającego na podłączeniu okapu wywiewnego do przewodu spalinowego w kuchni Skarżącej,
- zaniechanie rozszerzenia kontroli w zakresie nieprawidłowego działania wentylacji również na inne lokale znajdujące się w budynku nr [...] przy ul. [...] w K., co było uzasadnione w świetle twierdzeń i wniosków Skarżącej nt występowania problemu również w innych mieszkaniach, jak równie mając na uwadze konieczność zapewnienia bezpieczeństwa/odwrócenia stanu zagrożenia w całym bloku,
- nakazanie demontażu piecyka gazowego w kuchni Skarżącej i zastąpienie go elektrycznym podgrzewaczem wody bez należytego wykazania, że rozwiązanie takie jest uzasadnione, konieczne i proporcjonalne w stanie faktycznym występującym w niniejszej sprawie,
- niezbadanie kwestii zamontowania w kuchni Skarżącej, w związku z przebudową wentylacji, niewłaściwej rury aluminiowej spiro, mimo podnoszenia wniosków i zarzutów Skarżącej w tym zakresie w toku postępowania,
b) art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 kpa, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, przyznanie mocy dowodowej i oparcie rozstrzygnięcia na projektach budowlanych zawierających sprzeczności i nieścisłości, bez uprzedniego wyjaśnienia niezgodności dotyczących istotnych kwestii (m.in. w zakresie istnienia ścianki działowej pomiędzy kuchnią a pokojem w mieszkaniu Skarżącej, parametrów nawietrzaków) tj. z pominięciem przeprowadzenia dodatkowego dowodu z opinii innego specjalisty, co doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji,
c) art. 136 § 1 w zw. z art., 84 § 1 kpa, a to poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie w zakresie opinii innego specjalisty a to, by wyjaśnić rozbieżności istniejących w sprawie oraz poprzez odstąpienie od rozszerzenia zakresu kontroli również na inne lokale, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji,
e) art. 138 § 2 kpa, a to poprzez utrzymanie w mocy w znacznej części decyzji opartej na szeregu błędnie poczynionych ustaleniach faktycznych, prowadzących do błędnego przyjęcia, że:
- nieprawidłowe działanie wentylacji w mieszkaniu Skarżącej jest skutkiem jej działań bądź zaniechań, w szczególności uznanie, że Skarżąca ogranicza sprawne działanie wentylacji m.in. poprzez zamykanie nawiewników,
- za zamontowanie nawiewników o niewłaściwych parametrach odpowiada Skarżąca,
- w mieszkaniu Skarżącej doszło do "wyburzenia ścianki działowej", co spowodowało konieczność zastosowania okapu wywiewnego oraz dodatkowego przewodu wentylacyjnego,
f) art. 11 w zw. z art. 107 § 3 Kpa, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej wywodów, które nie uzasadniają racji decyzji Organu, w szczególności nieodniesienie się do treści odwołania, w sposób pozwalający na sądowoadministracyjną kontrolę skarżonej decyzji w zakresie zarzutów Skarżącej dotyczących podłączenia okapu wywiewnego do przewodu spalinowego oraz w zakresie zasadności, konieczności i proporcjonalności rozwiązania polegającego na demontażu piecyka gazowego i zastąpieniu go elektronicznym podgrzewaczem wody,
g) § 141 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nakazanie podłączenia okapu wywiewnego do przewodu spalinowego, podczas gdy przepis powyższy zabrania stosowania indywidualnych wentylatorów wyciągowych w pomieszczeniach, w których znajdują się wloty do przewodów spalinowych,
h) § 93 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowiącym, iż w mieszkaniu wielopokojowym kuchnia może stanowić część pokoju przeznaczonego na pobyt dzienny, pod warunkiem zastosowania w tym pomieszczeniu wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej z podłączeniem do niej okapu wywiewnego nad trzonem kuchennym, a także z zapewnieniem odprowadzenia powietrza z pomieszczenia dodatkowym otworem wywiewnym, usytuowanym nie więcej niż 0,15 m poniżej płaszczyzny sufitu - poprzez niezastosowanie tego przepisu, mimo występujących w stanie faktycznym niniejszej sprawy, przesłanek ku temu.
W uzasadnieniu podkreślono, iż do połączenia kuchni z pokojem (poprzez demontaż drzwi kuchennych oraz usunięcie szyby z okna kuchennego) doszło kilka lat przed przebudową wentylacji, wobec czego podmioty odpowiedzialne za tę inwestycję powinny być świadome parametrów mieszkania i wynikających stąd wymogów dotyczących przebudowy. Niezrozumiałym jest dlaczego w związku z przebudową wentylacji nie ustalono prawidłowego sposobu zapewnienia działania wentylacji grawitacyjnej, mimo iż parametry mieszkania nie uległy zmianom od dnia przebudowy do chwili obecnej.
Skarżąca wskazała też na rozbieżności pomiędzy projektem budowlanym sporządzonym przez arch. M. T. z listopada 2012 roku, gdzie kuchnia w mieszkaniu skarżącej zaznaczona jest na planie jako osobne pomieszczenie a projektem budowlanym z lipca 2015 roku, gdzie kuchnia zaznaczona jest jako pomieszczenie otwarte (na projekcie tym widnieje data jego sporządzenia: listopad 2012 rok). Powyższa rozbieżność w ocenie skarżącej nie została w sposób należyty wyjaśniona przez organy obu instancji. Skoro projektant posługiwał się tym samym opisem graficznym mieszkania skarżącej z 2012 roku, niezrozumiałe jest, dlaczego w późniejszej wersji projektu nastąpiła zmiana w graficznym oznaczeniu pomieszczenia kuchni. W swojej decyzji Organ II instancji pominął w istocie kwestię braku dodatkowego przewodu wentylacji grawitacyjnej w kuchni, co również w ocenie Skarżącej świadczy o nieodniesieniu się do wniosków i zarzutów Skarżącej, jak również o naruszeniu przepisów kpa nakazujących wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a następnie dokonywanie ocen na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W odwołaniu z Skarżąca wskazała na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 29 grudnia 2016 roku, zgodnie z którym "brak dodatkowego przewodu wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu pokoju połączonym z aneksem kuchennym może wskazywać na prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, co może wypełniać normę art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud".
Według Skarżącej przyjęte przez Organ rozwiązanie, polegające na podłączeniu okapu wywiewnego do przewodu spalinowego narusza przepisy prawa, zaś zastosowanie się do wskazań Organu nie tylko nie usunie zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców, ale wręcz je pogłębi. Wszakże nawet po demontażu kotła gazowego w kuchni i zastąpieniu go podgrzewaczem elektrycznym, w kuchni Skarżącej pozostanie inne urządzenie gazowe - kuchenka gazowa. Skarżąca zgłaszała organom uwagę na tę okoliczność, co pozostało bez odpowiedzi czy odniesienia się organów. Skarżąca wielokrotnie wskazywała, że w związku z przebudową wentylacji udostępniała mieszkanie podmiotom przeprowadzającym roboty i stosowała się do wskazówek wykonawcy. Za montaż nawietrzaków o określonej wydajności odpowiada wykonawca przebudowy. Skoro obecnie Organ (za wskazaniem projektanta) twierdzi, że konieczne jest zamontowanie nawietrzaków o określonej wydajności to niewątpliwie konieczność ta występowała również w okresie dokonywania przebudowy i niezastosowanie prawidłowych rozwiązań w tym zakresie obciąża wykonawcę robót (oraz wskazuje na kolejne uchybienia w ich przeprowadzeniu). Dodatkowo Skarżąca wskazuje, że wedle jej wiedzy w innych mieszkaniach objętych przebudową, nawietrzaków nie są zamontowane - co również potwierdza twierdzenie, że wykonawca nie uznał ich montażu za niezbędny na etapie realizacji robót. Podobny zarzut należy postawić nakazanemu przez Organ rozwiązaniu w postaci wykonania podcięcia w drzwiach do małego pokoju. Skoro obecnie Organ wskazuje, że rozwiązanie to jest wymagane prawem - niezrozumiałym jest odstąpienie od jego wykonania na etapie przebudowy wentylacji. Powyższe również świadczy o błędach, uchybieniach i niedokładnościach w zakresie przeprowadzonych robót i uzasadnia wniosek Skarżącej o zbadanie czy przebudowa została wykonana w sposób prawidłowy, zgodny z prawem i należytą starannością.
Mieszkanie Skarżącej jest wyposażone w okna PCV co było znane podmiotom dokonującym przebudowy wentylacji oraz montującym nawiewniki w lokalu. Wymiany okien w mieszkaniu dokonano jeszcze przed wprowadzeniem się Skarżącej do lokalu na oknach widnieje data ich produkcji - 2004 rok, poza tym okoliczność tę potwierdza również protokół objęcia lokalu z 2009 r. Ponadto w innych mieszkaniach znajdujących się w bloku przy ul. [...] również zamontowane są szczelne okna, jednak w wielu z tych mieszkań nie zainstalowano, wedle wiedzy Skarżącej, nawiewników. Wskazane powyżej okoliczności świadczą w ocenie Skarżącej o nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego niniejszej sprawy i naruszeniu tym samym zasady określonej w art. 7 kpa.
Ponadto w ocenie Skarżącej organy prowadzące postępowanie nie odniosły się w sposób należyty do stwierdzonej w toku postępowania administracyjnego nieprawidłowości, polegającej na zastosowaniu w mieszkaniu Skarżącej niewłaściwej rury aluminiowej spiro. Organ II instancji lakonicznie odpowiedział na zarzut Skarżącej dotyczący tej kwestii, wskazując, że zdemontowanie kotła gazowego i zastąpienie go elektrycznym podgrzewaczem wody rozwiąże ten problem. W ocenie Skarżącej organy administracyjne niezasadnie odstąpiły od ustalenia przyczyn zastosowania niewłaściwej rury spiro w trakcie wykonywania robót budowlanych. Jak wskazywała Skarżąca w odwołaniu, zastosowanie niewłaściwych elementów konstrukcyjnych [nieodpowiednich, niskiej jakości itp.) może być źródłem nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji, wobec czego zasadnym było ustalenie dlaczego w mieszkaniu Skarżącej zastosowano rozwiązania niezgodne z wymaganiami technicznymi oraz kto za taki stan rzeczy odpowiada. Skarżąca wskazuje, że jest to kolejne uchybienie związane z pracami dotyczącymi przebudowy wentylacji, które czyni prawdopodobnym wniosek, że prace te zostały wykonane z naruszeniem prawa.
Powyższe uchybienia, w ocenie Skarżącej, świadczą o nieprawidłowościach związanych z przebudową wentylacji grawitacyjnej, dokonaną w budynku mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w K.. Podmioty odpowiedzialne za przebudowę były świadome parametrów mieszkania Skarżącej [faktu zamontowania w mieszkaniu szczelnych okien, połączenia kuchni z pokojem], bowiem w okrasie przebudowy wentylacji ani później Skarżąca nie dokonywała żadnych remontów mieszkania, związanych z wymianą okien/drzwi bądź wyburzaniem ścianek działowych. Pomimo powyższych okoliczności, podmioty dokonujące przebudowy błędnie ustaliły zakres niezbędnych do przeprowadzenia prac [pominęły kwestię dodatkowej kratki wentylacyjnej] oraz parametry zastosowanych materiałów konstrukcyjnych i urządzeń (użyto nawiewników o nieodpowiadających wymogom prawnym wymiarach oraz niewłaściwej rury spiro].
Z uwagi na to wniesiono o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Zaskarżona decyzja jest wadliwa, zarówno z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postepowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż kontrolowana sprawa oraz wydana w jej wyniku decyzja administracyjna nie mogą być oceniane bez uwzględnienia, iż istota sporu oraz główna kwestia do oceny prawnej dotyczy przeprowadzonych robót budowlanych w wyniku wykonania decyzji z dnia 5.02.2013r. nr [...] znak: [...], którą Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych dla Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku nr [...] przy ul. [...]: pn. przebudowa przewodów kominowych wentylacyjnych i spalinowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K., a w efekcie zgłoszenia po zrealizowaniu tych robót problemów z funkcjonowaniem wentylacji w mieszkaniu skarżącej. Z uwagi na to przyjęty i zastosowany przez organy tryb z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane odnoszący się jedynie do stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, jest nieprawidłowy, gdyż pomija istotę sprawy. Wobec wyżej opisanych okoliczności tj. sporządzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych oraz braku podstaw do stwierdzenia, iż skarżąca dokonała zmian w sposobie użytkowania obiektu, prawidłowym trybem postępowania powinny być przepisy odnoszące się do konieczności zbadania prawidłowości wykonania robót budowlanych w oparciu o art. 51 ustawy prawo budowlane i w efekcie nałożenia obowiązków i sprawdzenia ich wykonania, bądź zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Wskazany tryb art. 51 ust. 1-7 ustawy prawo budowlane będzie zatem oznaczał w kontrolowanej sprawie obowiązek sprawdzenia czy roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z zatwierdzonym decyzją z dnia 5.02.2013r. nr [...] znak: [...] projektem budowlanym.
Istotne jest przy tym w sprawie, iż nałożone skarżoną decyzją obowiązki w zakresie nawietrzaków i otworów pod drzwiami lokalu skarżącej były jako roboty budowlane przewidziane w w/w zatwierdzonym projekcie (k. 14 projektu), a dodatkowo wszystkie te urządzenia miały mieć wg projektu znacznie wyższe parametry niż nakazane w zaskarżonej decyzji. Z uwagi na to zachodzi istotna wadliwość w postaci braku stwierdzenia, czy projekt został prawidłowo wykonany m.in. w zakresie tych urządzeń.
Podobnie rzecz ma się co do nakazu z pkt 4 decyzji w zakresie wykonania podłączenia okapu wywiewnego nad trzonem kuchennym do uwolnionego po zdemontowaniu kotła gazowego przewodu spalinowego. Nałożony obowiązek jest niezgodny z projektem (k. 14 projektu), oraz § 148 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten wprost wskazuje, iż w pomieszczeniu, w którym jest zastosowana wentylacja mechaniczna lub klimatyzacja, nie można stosować wentylacji grawitacyjnej ani wentylacji hybrydowej. Natomiast jak wynika z akt sprawy i nie kwestionowanych ustaleń organów w kuchni skarżącej została zastosowana wg projektu wentylacja grawitacyjna.
Dodatkowo nakaz ten (pkt 4) jak i wskazany w pkt 3 demontaż kotła gazowego w kuchni służącego do przygotowania ciepłej wody użytkowej i zastąpienie go podgrzewaczem elektrycznym, jest zbyt restrykcyjny i nie proporcjonalny. Zgodnie bowiem z przepisami dotyczącymi warunków technicznych, jak i zatwierdzonym decyzją z dnia 5.02.2013r. projektem budowlanym, lokal skarżącej może posiadać kuchnię gazową i nie jest to sprzeczne z żadnymi przepisami oraz obowiązującym projektem. Wprowadzenie zatem tego obowiązku powodującego znaczne ograniczenie sposobu użytkowania lokalu oraz generującego koszty takiego przekształcenia (przebudowy) pomija istotę problemu jaki wynika, nie z działania kuchenki gazowej, lecz wiąże się tylko z prawidłowym napowietrzeniem. Powyższe wprost wynika z analizy wyników wizji lokalnej z dnia 14 stycznia 2015r. (k. 43 akt I instancji), gdzie przeprowadzone pomiary wskazały iż przewód wentylacji kuchni miał wyciąg powietrza znacznie poniżej normy, oraz także okresowy zerowy wynik, a przewód wentylacji łazienki ciąg wsteczny. Jak wynika z tej wizji przywrócenie prawidłowości wentylacji spowodowane zostało wyłącznie rozszczelnieniem okna poprzez mikrouchył i uchyleniem drzwi od pokoju. Zatem nieprawidłowe jest w powyższej sytuacji nakazywanie instalowania urządzeń (specjalnych podgrzewaczy) bądź nakazywanie czynności, które to nakazy nie mają uzasadnienia w przepisach i nie są w efekcie żadnym rozwiązaniem pierwotnego i przyczynowego problemu z wentylacją (napowietrzeniem z zewnątrz), lecz mają jedynie usuwać pewne skutki i objawy wadliwości wentylacji bez zbadania zgodności jej wykonania z projektem w trybie art. 51 ust. 1-7 ustawy prawo budowlane. Wydanie decyzji w kierunku sposobu stwierdzania nieprawidłowego użytkowania lokalu, a nie usunięcia przyczyn problemu jest zatem nie prawidłowe jako nieadekwatne i w okolicznościach niniejszej sprawy zbyt restrykcyjne, bez uzasadnienia tego typu nakazów przepisami prawa.
Okoliczności te winny prowadzić do zbadania, czy prace budowlane wynikające z realizacji w/w projektu były prawidłowe, w tym także w zakresie niezbędnych urządzeń adekwatnych do usunięcia przyczyn problemu w tym zastosowanych nawietrzaków, podcięcia drzwi oraz odpowiednich parametrów zastosowanych materiałów konstrukcyjnych i urządzeń (m.in. rury spiro) w trybie art. 51 ustawy prawo budowlane.
Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach w zakresie przyznanego od organu wpisu orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło