II SA/Kr 1361/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprzeciw M. G. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 listopada 2015 r. o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w dniu 4 grudnia 2015 r. w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie przejęcia na własność nieruchomości ziemskich postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W dniu 23 września 2015 r. skarżący M. G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.689 zł. Z oświadczenia skarżącego wynika także, że posiada on dom o powierzchni 110 m2, nieruchomości rolne o powierzchni 22,70 ha o klasie gruntów V i VI z zabudowaniami. Skarżący podał, że posiada 1.612 zł oszczędności, a także samochód osobowy. Ponadto M. G. wskazał, że miesięczne koszty utrzymania jego domu to 700 zł, koszty utrzymania własnego - 500 zł, zaś koszty dojazdu do gospodarstwa rolnego to około 200 zł. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 6 listopada 2015 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że w stosunku do skarżącego nie zachodzą podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. M. G. wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza i ponownie opisał swoją sytuację majątkową w sposób przedstawiony powyżej. Podkreślił, że pozostaje pod stałą opieką lekarską, a gospodarstwo rolne nie przynosi żadnych dochodów, lecz generuje koszty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć trzeba, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Dlatego strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Z art. 246 ppsa wynika, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący, ubiegając się o udzielenie prawa pomocy, winien przekonać sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. Po wniesieniu sprzeciwu Sąd dokonał ponownej oceny wniosku M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i przeanalizował informacje podane przez skarżącego. W ocenie Sądu skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Podkreślić trzeba, że koszty te na obecnym etapie sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi. Ponieważ zaś przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO w [...] wydana w trybie stwierdzenia nieważności, to wpis od skargi na taką decyzję wynosi 200 zł (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawach wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skoro zaś skarżący posiada miesięczny dochód w wysokości 1.689 zł, a, jak sam podaje, jego wydatki miesięczne to kwota około 1.400 zł, zatem nawet ze swojego jednomiesięcznego dochodu skarżący jest w stanie wygospodarować kwotę 200 zł potrzebną na opłacenie wpisu w niniejszej sprawie. Ponadto skarżący w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że posiada oszczędności w kwocie 1.612 zł, nieruchomości rolne o powierzchni 22,20 ha, dom oraz samochód. Zatem skarżący posiada dochody oraz majątek, z których jest w stanie pokryć koszty sądowe niezbędne na obecnym etapie tego postępowania. W związku z powyższym należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych. W konsekwencji zaskarżone postanowienie referendarza WSA w Krakowie z 6 listopada 2015 r. było prawidłowe i należało utrzymać je w mocy. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 ppsa.