II SA/Kr 1366/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej A. B. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn..akt II SA/Kr 1366/17 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem -z dnia 28 lipca 2017 r., działając podstawie art. 141 § 2 w związku z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. póz. 935, dalej: "k.p.a.") stwierdziło uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. B. - dalej skarżąca, rozstrzygniętej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 maja 2017 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2017 r. Nr [...] Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika następujący stan faktyczny: Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 24 maja 2017 r. znak: [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w K. z dnia 25 kwietnia 2014 r. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 27 lutego 2014 r. [...] wymierzającej T. B. karę pieniężną za usunięcie bez zezwolenia l drzewa, gatunek sosna zwyczajna, z działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...], w wysokości [...] zł oraz stwierdzającej, iż powyższą karę należy przekazać na rachunek UMK wskazany w treści decyzji. Przedmiotowe postanowienie zawierające prawidłowe pouczenie o terminie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało doręczone skarżącej w dniu 7 czerwca 2017 r. Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 19 czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdzając uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazało, że termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 16 czerwca 2017 r. Sygn.,akt II SA/Kr 1366/17 W związku z powyższym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który złożyła skarżąca w dniu 19 czerwca 2017 r. został wniesiony z uchybienie ww. terminu. Następnie organ powołując się na orzecznictwo sądowe wyjaśnił, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, a każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Z kolei stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Doręczenie decyzji w sposób skuteczny stanowi nadto warunek rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia od niej odwołania, co oznacza, iż niezbędne jest stwierdzenie w sposób niewątpliwy daty doręczenia decyzji. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło zająć się merytorycznie wniesionym odwołaniem. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: * naruszenie art 141 § 1 w zw. art. 134 k.p.a. poprzez przedwczesne orzeczenie o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przed prawomocnym rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku; * naruszenie art 58 § 1 w zw. art. 59 § 1 k.p.a. poprzez brak merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i merytoryczne rozpoznanie złożonego wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że złożyła wniosek zatytułowany "Wnoszę o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnoszę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy". Fakt ten został również potwierdzany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym - zdaniem skarżącej - wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy winien być rozpoznany przed wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie spray. 2 Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle nie rozpoznało wniosku o przywrócenie terminu. Nawet gdyby organ odmówił przywrócenia terminu, to brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia w zaskarżonym postanowieniu. Na poparcie swojego stanowiska, skarżąca powołała orzecznictwo sądowe. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. póz. 2188 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. póz. 1302 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie tak nakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 28 lipca 2017 r. stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie żart. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do 3 Sygn. akt II SA/Kr 1366/17 tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z kolei wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składa się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 w związku z art. 127 § 3 in fine k.p.a.). Natomiast jeśli chodzi o możliwość zaskarżenia postanowienia, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W przypadku postanowień wydanych w pierwszej instancji przez samorządowe kolegia odwoławcze, stronie przysługuje nie zażalenie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia (art. 127 § 3 w związku z art. 144 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 134 w związku żart. 127 § 3 in fine k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podkreślić należy, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinno być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy w zakresie przekroczenia siedmiodniowego terminu wskazanego wart. 141 § 2 w związku żart. 127 § 3 in fine k.p.a., jak również wyjaśnieniem czy strona wnosiła o przywrócenie terminu do dokonania czynności, o którym mowa w art. 58 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W niniejszej sprawie organ przedstawił dokładne ustalenia odnośnie uchybienia przez skarżącą w terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym kontekście rację należy przyznać organowi, który stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru, przesyłki wynika, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 4 dnia 24 maja 2017 r. doręczono skarżącej w dniu 7 czerwca 2017 r., natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożono dopiero w dniu 19 czerwca 2017 r., a zatem po upływie ustawowego siedmiodniowego terminu do jego wniesienia. Niemniej jednak zwrócić należy uwagę, że organ w ogóle nie odniósł się do ww. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła A. B.. W tej sytuacji, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organ miał obowiązek rozpoznać prośbę strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i powinien był to uczynić w pierwszej kolejności. Nie ulega bowiem wątpliwości, że od rozstrzygnięcia tej kwestii zależą dalsze losy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżącej, a w szczególności to, czy przedmiotowy wniosek będzie rozpatrywany merytorycznie, czy też postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zostanie zakończone postanowieniem, o którym mowa w art. 13Ł k.p.a., tj. stwierdzeniem, że wniesione zostało z uchybieniem terminu. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, który Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, że zamieszczenie przez stronę w odwołaniu prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia zobowiązuje organ odwoławczy do rozpatrzenia w pierwszej kolejności tej prośby w trybie i na zasadach określonych w art. 58 i 59 k.p.a. (zob. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1344/13, a także wyrok NSA z 9 listopada 1994 r., sygn. akt SA/Gd 312/94, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Nadto jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt: II GSK 473/09, w sytuacji, gdy strona złoży wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jednocześnie z odwołaniem lub wprawdzie później, lecz jeszcze przed wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., organ ten jest zobligowany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu i wydać w tej sprawie stosowne postanowienie. Dopiero ostateczne orzeczenie organu 5 odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania umożliwi wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania ma charakter ostateczny, gdyż nie przysługuje od niego zażalenie. Tym samym zamyka postępowanie administracyjne w sprawie i powoduje ostateczność decyzji administracyjnej wydanej przez organ l instancji. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt: l OSK 884/11, z dnia 29 września 2010 r, sygn. akt: l OSK 478/10, z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt: l OSK 129/08, z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. akt: SA/Sz 306/98. Oznacza to zatem, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania będzie wadliwe wówczas, gdy zostanie wydane przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Sąd pragnie przy tym zauważyć, że również w literaturze przedmiotu podnosi się, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi wniesienia odwołania nie może nastąpić przed rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku strony o przywrócenie tego terminu. Dopiero kiedy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, opublikowany w LEX/el.( 2014 i cyt. tam W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 153). Natomiast postanowienie przywracające termin wyłącza możliwość wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Reasumując, w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania powinno poprzedzać postępowanie dotyczące rozpoznania odwołania, a właściwie jego wstępne badanie zmierzające do ustalenia zachowania terminu do złożenia tego środka zaskarżenia w trybie i na zasadach określonych w art. 58 i art. 59 k.p.a. W związku z powyższym w niniejszej sprawie przedwczesne było wydanie przez organ postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ zastosuje się do powyższej oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku i rozpatrzy w pierwszej kolejności 6 zawartą w odwołaniu prośbę strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z zachowaniem trybu i zasad określonych w art. 58 i 59 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.