II SA/Kr 1368/10

WyrokWSA w Krakowie2011-03-21

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Krystyna Daniel, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny może umorzyć postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości z powodu tożsamości sprawy z uprzednio ostatecznie rozstrzygniętą decyzją?
Ratio decidendi
Organ administracyjny ma prawo umorzyć postępowanie, jeśli zachodzi tożsamość sprawy z uprzednio ostatecznie rozstrzygniętą decyzją dotyczącą tych samych podmiotów, tego samego przedmiotu oraz niezmienionego stanu prawnego i faktycznego. Wydanie ponownej decyzji bez uprzedniego pozbawienia mocy obowiązującej wcześniejszej decyzji narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnych i skutkuje wadą uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Wojewody z 23 września 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty z 16 marca 2010 r. o umorzeniu postępowania dotyczącego zwrotu działki na rzecz byłych właścicieli i ich spadkobierców. Wcześniej decyzją z 29 marca 2005 r. Starosta odmówił zwrotu działki, a decyzję tę utrzymał Wojewoda w 2006 r., co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 2008 r. Skarżący kwestionowali umorzenie postępowania i twierdzili, że sprawa nie jest tożsama z uprzednio rozstrzygniętą.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Krystyna Daniel Mariusz Kotulski / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2011 r. sprawy ze skarg J.B. , M.B., H.B. , E.S. oraz Z.K. na decyzję Wojewody z dnia 23 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala Decyzją z dnia 16 marca 2010r. nr [...] , Starosta K. orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek J.B. , i innych.... o zwrot działki nr [...] o pow. 0.0828 ha, obj. [...] 9, obr. [...] jedn. ewid. [...] , m. K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, organ administracyjny dokonał już uprzednio konkretyzacji normy prawnej w tej sprawie, czyli rozpatrzył wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w stosunku do tego samego podmiotu oraz w odniesieniu do tej samej nieruchomości. Wskazano, iż decyzją z dnia 29 marca 2005r. nr [...] Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , na rzecz poprzednich właścicieli i ich spadkobierców. organ I instancji uznał wówczas, iż w przedmiotowej sprawie działka nr [...] nie może zostać zwrócona bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany. W wyniku złożonego odwołania, decyzją z dnia 3 lutego 2006r. nr [...] , Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając powyższą argumentację i wskazując, iż zwrot nieruchomości wywłaszczonej na wniosek właściciela (z przyczyn opisanych powyżej) możliwy jest tylko wówczas, gdy zwrotowi podlegają również działki wywłaszczone na określony cel wywłaszczenia (w tym przypadku budowa magistrali EC Skawina). Podkreślono, iż w tej sprawie bezspornym jest, że elementy magistrali EC Skawina zostały zrealizowane na działce nr [...] , a tym samym został zrealizowany cel wywłaszczenia, a wobec tego nie jest możliwy zwrot działki nr [...] , która została "dowłaszczona" na wniosek byłych właścicieli w związku z powyższym wywłaszczeniem. Wskazana decyzja Wojewody [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 września 2008r. sygn. akt II SA/Kr 662/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 lutego 2006r. nr [...] . Decyzja Wojewody [...] z dnia 3 lutego 2006r. nr [...] była również przedmiotem kontroli Ministra Budownictwa, który decyzją z dnia 29 maja 2007r. nr [...] , utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia 4 lutego 2008r. nr [...] , odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Starosta K. uznał aktualnie rozpoznawaną sprawę z wniosku z dnia [...] października 2009r. za tożsamą ze sprawą ostatecznie rozstrzygniętą w w/w sposób i w której zapadł powyższy wyrok WSA w Krakowie. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż nie zmienił się stan prawny i faktyczny nieruchomości oraz strona podmiotowa sprawy. Odwołanie od w/w decyzji Starosty K. z dnia 16 marca 2010r. nr [...] , złożył w dniu [...] kwietnia 2010r. Z.K. , podnosząc m.in., iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji uznającym, że przedmiotowy wniosek z dnia [...] grudnia 2008r. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją Starosty K. z dnia 29 marca 2005r. nr [...] . Odwołujący zarzucił nieuwzględnienie sytuacji faktyczno - prawnej oraz błędne wskazanie, że sprawa była już ostatecznie rozstrzygnięta i nie może być przedmiotem postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia 23.09.2010r., nr [...] , na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. Nr 102, poz. 651 z dnia 11 czerwca 2010r. z poźn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, iż tożsamość sprawy administracyjnej zachodzi, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. W ocenie organu odwoławczego powyższe przesłanki zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Po pierwsze, organ administracyjny wskazał, że w obu sprawach występują te same podmioty. Jak wynika bowiem z treści ostatecznej decyzji Starosty K. z dnia 29 marca 2005r. nr [...] , rozstrzygała ona wniosek o zwrot złożony przez właścicieli i spadkobierców byłych właścicieli, nieruchomości tj. M.K. , J.B. i innych...., , a wniosek rozpatrywany aktualnie pochodzi od tj.J.B. i innych .., (spadkobierczyni M.K. ). Po drugie podniesiono, iż w/w decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Podkreślono, iż przepis w oparciu o który zapadło to rozstrzygnięcie Starosty K. (poddane zarówno weryfikacji instancyjnej przez Wojewodę [...] jak i pozytywnej kontroli pod względem zgodności z prawem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny), tzn. art. 136 ust. 3 ugn, nie uległ zasadniczej zmianie od momentu wydania decyzji z dnia 29 marca 2005r. do chwili obecnej. Ponadto, jak wynika z aktualnego odpisu księgi wieczystej [...] działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] , m. K. , nadal pozostaje własnością Gminy Miejskiej K. Tym samym organ odwoławczy uznał, iż w przedmiotowej sprawie, zarówno stan prawny jak i faktyczny, jest identyczny z tym, który istniał w chwili wydania decyzji z dnia 29 marca 2005r. nr [...] i. Mając również na uwadze fakt, iż oba postępowania odnoszą się również do tej samej nieruchomości, organ II instancji stwierdził, iż są one tożsame. W związku z powyższym Wojewoda [...] wskazał, iż wydana w tym postępowaniu ponowna decyzja merytoryczna naruszałaby w aktualnym stanie prawnym i faktycznym zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 Kodeksu postępowania. W skardze do Sądu skarżący: M.B. , H.B. i innych...., oraz J.B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 7, 139 kpa oraz art. 136 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z póź. zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę należało uznać za bezzasadną. Bezsporne w sprawie jest to, że zarówno w przedmiotowej sprawie jak i w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia 3 lutego 2006r. nr [...] , wniosek został złożony przez te same podmioty i dotyczy tej samej nieruchomości. Stan prawny i faktyczny sprawy od tamtej daty nie uległ zmianie. Pokreślenia wymaga, iż decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów, chyba że w prawa strony zbywalne i dziedziczne wejdą jej następcy prawni albo wprawdzie zmieni się struktura i nazwa organu, ale pozostanie niezmieniona właściwość rzeczowa czy nowy organ wejdzie w kompetencje drugiego, który przestał działać. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 2004, s. 732; por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1994r., II SA 1192/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 83). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, iż organy administracyjne słusznie uznały, że w sprawie istnieje tożsamość obu spraw administracyjnych i wydanie ponownej decyzji w przedmiocie zwrotu w/w nieruchomości, bez uprzedniego pozbawienia decyzji Starosty K. z dnia 29 marca 2005r. nr [...] oraz Wojewody [...] z dnia 3 lutego 2006r. nr [...] mocy obowiązującej oznaczałoby, iż byłaby ona obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 3 kpa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Pozbawienie zaś tychże decyzji mocy obowiązującej mogłoby nastąpić jedynie poprzez zastosowanie jednego z dopuszczonych przez kpa nadzwyczajnych trybów postępowania, a więc wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją bądź postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło