II SA/Kr 1369/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 5 września 2024 r. znak: SKO.UW/4163/715/2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. II SA/Kr 1369/24 UZASADNIENIE 31 grudnia 2018 r. Prezydent Miasta Krakowa doręczył B. W. pismo z 17 grudnia 2018 r., znak: GS-09.31270.3.0523.2000.KD, którym na podstawie art. 67 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 3, art. 78 i art. 79 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204) wypowiedział dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości (134,15 zł) i zaoferował nową opłatę roczną w wysokości 1% wartości gruntu (314,56 zł) dla działki nr [...] o pow. 136 mkw. objętej KW nr [...] (udział 1/1). 14 stycznia 2019 r. użytkownik wieczysty wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 31 października 2019 r., znak: SKO.UW/4163/1883/2019, wydaną na podstawie art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.) w zw. z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) w zw. z art. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy z dnia 20 lipca 2018r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r. poz. 270), umorzyło postępowanie ze względu na brak podstawy prawnej do orzekania w związku z nowelizacją przepisów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 5 września 2024 r., znak: SKO.UW/4163/715/2021, stwierdziło z urzędu nieważność decyzji własnej jako wydanej bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), wskazując, że działka nie podlegała ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, skoro w operacie szacunkowym z listopada 2018 r. napisano: "Przedmiotowa działka jest niezabudowana stanowi otoczenie budynku gospodarczego: dojścia, zieleń". W skardze na powyższą decyzję B. W. podniósł w szczególności, że: 1) po wejściu ustawy przekształceniowej Gmina trzykrotnie podniosła opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości; 2) operat szacunkowy jest nierzetelny, bo sporna działka (mała powierzchnia na osuwisku niepozwalającym na zabudowę) została porównana z samodzielnymi działkami budowlanymi (duża powierzchnia na płaskim i bezpiecznym terenie); 3) sporna działka jest niezabudowana, lecz stanowi nierozłączną całość z działką zabudowaną budynkiem gospodarczym, bo pełni funkcję bufora pozwalającego na bezkonfliktowe i legalne użytkowanie budynku (ochrona ppoż., przepisy budowlane, odległość od granic, odprowadzenie wód opadowych itp.). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. Przedmiotem kontroli, jak to wskazano na wstępie, jest decyzja SKO w Krakowie, z 5 września 2024 r., znak: SKO.UW/4163/715/2021, którą SKO stwierdziło z urzędu nieważność wcześniejszej decyzji własnej jako wydanej bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Skarżona decyzja ma za przedmiot ściśle określone zagadnienie; mianowicie wskazuje, że poprzednia decyzja SKO z 31.10.2019r. umarzająca postępowanie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów – uczyniła to z rażącym naruszeniem prawa. Albowiem decyzja umarzająca dotyczyła działki nr [...], która nie podlega regulacjom tej ustawy, a zatem zastosowanie tego aktu prawnego było wadliwe. Odnosząc się do treści skargi – z uwagi na wyżej opisany przedmiot decyzji, obowiązkiem Sądu było ocenić, czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji umarzającej, w tak określonym zakresie – jest prawidłowa. Tym samym Sąd nie zajmował się kwestią podnoszenia opłat za użytkowanie wieczyste przez Gminę, ani też kwestią rzetelności operatu szacunkowego, gdyż te zagadnienia nie były tematem skarżonej decyzji. Natomiast w kwestii, którą porusza decyzja SKO, a więc zastosowania wcześniej niewłaściwych przepisów, należy podnieść, co następuje: ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (DZ.U. 2024.386 t.j.) wskazywała w art. 1 jak niżej: 1. Z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. 2. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 kwietnia 2024 r. I OSK 199/21 LEX nr 3726719: "Na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów przekształceniu podlegają również grunty niezabudowane budynkami mieszkalnymi, wyodrębnione geodezyjnie, posiadające urządzoną księgę wieczystą, jeżeli umożliwiają one prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków (nieruchomości zabudowanych mieszkaniowo), a tytuł użytkowania wieczystego do gruntów (nieruchomości) zabudowanych budynkami mieszkalnymi jak i niezabudowanych przysługuje temu samemu podmiotowi (podmiotom). Cechy takiego gruntu może spełniać droga dojazdowa niebędąca drogą publiczną. Nieruchomością podlegającą przekształceniu będzie zatem nie tylko nieruchomość zabudowana domem (domami) mieszkalnymi czy budynkami mieszkalnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, ale także grunt niezabudowany mieszkaniowo, jeżeli jest on związany funkcjonalnie z gruntem zabudowanym mieszkaniowo, będącym również w użytkowaniu wieczystym" ( podobnie wyrok NSA z dnia 29 lutego 2024 r. I OSK 2381/20, LEX nr 3700479, z dnia 10 stycznia 2024 r. I OSK 1791/20, LEX nr 3655756 oraz z dnia 25 stycznia 2023 r. I OSK 3270/19, LEX nr 3504134). Z treści przepisów i przytoczonych judykatów wynika bezspornie, że działka, aby mogła podlegać działaniu cytowanej wyżej ustawy, musi być zabudowana budynkiem mieszkalnym bądź jako działka niezabudowana - musi być funkcjonalnie związana z działką zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Tymczasem działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] obj. [...] jest niezabudowana i stanowi otoczenie budynku gospodarczego. Wynika to z operatu szacunkowego /k.17 akt adm./, mapy ewidencyjnej /k.43 akt adm/, jak i z twierdzeń skarżącego /k.53 akt adm. oraz na rozprawie k. 18 akt sądowych/. Wobec tego bezdyskusyjnie nie podlega przepisom ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Skoro tak, to rzeczywiście oparcie umorzenia postępowania o przepisy tej ustawy nie miało podstawy prawnej, a zatem stanowiło rażące naruszenie prawa wskazane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W efekcie SKO w Krakowie prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji umarzającej, a wobec tego skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Wobec powyższego na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.