II SA/Kr 1370/04

WyrokWSA w Krakowie2007-04-11

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Krystyna Daniel, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka niepełnosprawnego ustala się od daty powstania niepełnosprawności określonej w orzeczeniu, czy od daty złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku o świadczenie?
Ratio decidendi
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek o świadczenie, a nie od daty powstania niepełnosprawności określonej w orzeczeniu. Samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie jest równoznaczne z automatycznym nabyciem prawa do świadczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od daty wskazanej jako początek niepełnosprawności dziecka, a od daty złożenia wniosku. Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej B. o przyznaniu zasiłku od daty złożenia wniosku w 2004 r., podczas gdy skarżąca twierdziła, że wniosek został złożony w 2003 r. i niepełnosprawność dziecka datuje się od tego roku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego skargę oddala. Decyzją z dnia [...] 2004 r., znak:[...], wydaną na podstawie art.3 pkt 10 i 11; art.16 ust.2-4; art.20 ust.3;art. 48 ust.3, art. 16 ust. 1 iust.2pkt.l, ust.4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych), §1 i §2 ust. 1, § 7 ust. 1, 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 45, poz. 433) Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej B. orzekł o przyznaniu D. S. zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 144,00 zł.. W uzasadnieniu tej decyzji Kierownik wskazał, że w świetle przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228 poz. 2255 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych), rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. na podstawie złożonego wniosku stwierdził, że D. S. spełnia warunki do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego. Wobec powyższego Kierownik orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od tej decyzji wniosła D. S. Zakwestionowała w nim datę początkową, od której przyznano jej na małoletnią córkę K. S. zasiłek pielęgnacyjny. Podniosła, że zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności, wydanym przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. w dniu [...] 2003 r., niepełnosprawność u jej córki datuje się od roku 2003. Wniosek o wypłatę przedmiotowego świadczenia odwołująca się złożyła już w 2003 r. i od daty wniosku powinien być wypłacony zasiłek pielęgnacyjny. Postępowanie w tej sprawie toczyło się zatem od 2003 r. Decyzją z dnia [...] 2004 r., znak: Kol. [...] w oparciu o art. 16 ust. 1, 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że D. S., zamieszkała wraz z mężem J. S. prowadzi 4-osobowe gospodarstwo domowe, w którym jest dwoje małoletnich dzieci, tj. K. S. i M. S. K. S. orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] 2004 r. została zaliczona do osób niepełnosprawnych. Niepełnosprawność datuje się od roku 2003, a przyczyna niepełnosprawności została określona symbolem "07-S" i orzeczenie wydane zostało na okres do [...] 2007 r. Z treści w/w orzeczenia wynika, że małoletnia K. S. wymaga "konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie" (pkt. 5 orzeczenia) i "konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji" (pkt. 8 orzeczenia). Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych "Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji". Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku w wysokości 144,00 zł miesięcznie. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 24 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy "Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego". Z akt sprawy wynika, że D. S. stosowny wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego złożyła w dniu [...] 2004 r. Zatem organ I instancji prawidłowo ustalił prawo do wypłaty zasiłku od dnia [...] 2004 r. Ponadto w aktach sprawy znajduje się pismo Kierownika Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w N. z dnia [...] 2004 r., znak: [...], z którego wynika, że J. S., zostało decyzją Nr [...] z dnia [...] 2004 r. przyznane świadczenie rentowe. W związku z tym wstrzymano dalszą wypłatę świadczeń rodzinnych, a ostatni zasiłek rodzinny i pielęgnacyjny wypłacony został za miesiąc czerwiec 2004 r. W aktach sprawy znajduje się również zaświadczenie nr [...] z dnia [...] 2004 r. wydane przez Kierownika Referatu Świadczeń Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w N., z którego wynika, że J. S. pobrał zasiłek rodzinny na dwoje dzieci w miesiącu czerwcu 2004 r. w kwocie 136,00 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny na jedno dziecko w wysokości 144,00 zł. Jednocześnie poinformowano o wstrzymaniu od miesiąca lipca 2004 r. wypłaty w/w zasiłków. W świetle powyższego J. S. przed dniem [...] 2004 r. pobierał zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 144 zł na jedno dziecko, tj. córkę K. S. Kolegium podniosło także, że ustalona w orzeczeniu o niepełnosprawności data powstania tej niepełnosprawności nie uprawnia automatycznie wnioskodawcy do otrzymania od tej daty konkretnego świadczenia rodzinnego. Nawet posiadanie już ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności nie daje, zdaniem Kolegium, automatycznie prawa do przyznania określonej w orzeczeniu osobie świadczenia rodzinnego, ale wymagany jest bezwzględnie wniosek (prawidłowo wypełniony i złożony) o wypłatę tego świadczenia. Zatem, czym innym jest prawo do świadczenia rodzinnego wynikające z posiadania orzeczenia o niepełnosprawności, a czym innym jest prawo do otrzymania konkretnego świadczenia rodzinnego opartego na orzeczeniu o niepełnosprawności. Organ I instancji na podstawie akt sprawy ustalił, że D. S. i Jej córka K. S. spełniają wyżej wymienione przesłanki, do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] 2004 r. Otóż, z treści orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] 2004 r. wynika, że małoletnia K. S. (lat 3) została zaliczona do osób niepełnosprawnych. Niepełnosprawność datuje się od roku 2003, a przyczyna niepełnosprawności została określona symbolem "07-S" i orzeczenie wydane zostało na okres do [...] 2007 r. Z treści w/w orzeczenia wynika, że małoletnia K. S. wymaga "konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie" (pkt. 5 orzeczenia) i "konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji" (pkt. 8 orzeczenia). Z treści w/w orzeczenia wynika, że małoletnia K. S. nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencja (pkt. 7). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podkreśliło, że nie ma, podobnie jak i organ I instancji, możliwości rozpoznawania sprawy o przyznanie omawianego zasiłku pielęgnacyjnego w inny sposób, aniżeli w sposób wynikający z treści w/w przepisów, a te jak wykazano, określają nie tylko jego wysokość, ale i datę początkową, od której przedmiotowy zasiłek może być wnioskującej wypłacony. W świetle powyższych wyjaśnień Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest prawidłowa, co skutkować musiało jej utrzymaniem w mocy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wniosła D. S. Podniosła w niej, że nie może zgodzić się ze stanowiskiem organów, iż zasiłek należny jest od [...] 2004 r.. Jej zdaniem wniosek o wypłatę złożony był już w 2003 r. we właściwym organie. Był on wypełniony przez lekarza i złożony w ośrodku pomocy społecznej. Ponieważ wydano orzeczenie lekarskie niezgodne ze stanem faktycznym, było ono zaskarżone. Orzeczenie to nie było wydane w [...] 2004 r, jak to organ przyjął w uzasadnieniu, lecz [...] 2003 r. jako następstwo złożonego przez skarżącą wniosku w 2003 r. Od tego czasu datuje się ,w jej ocenie, niepełnosprawność dziecka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Sąd sprawując kontrolę wedle kryterium zgodności wydanych w niniejszej sprawie decyzji z przepisami obowiązującymi w dacie wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji obarczone były wadami skutkującymi stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania. Nie stwierdził także naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak i naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nie budzą, w ocenie Sądu, żadnej wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane przez organy orzekające w niniejszej sprawie z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje dla pokrycia częściowego wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Stosownie natomiast do treści art. 16 ust. pkt 1 i ust. 4 ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku w wysokości 144, 00 zł. Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., powtórnie rozstrzygającego w niniejszej sprawie, w granicach jednakże zakreślonych przez organ I instancji, że prawidłowo organ I instancji ustalił, iż zostały spełnione przesłanki do przyznania tego rodzaju zasiłku. Podzielić należy również stanowisko organów, że wysokość tego zasiłku jest ściśle określona w wyżej przywołanym przepisie i wynosi 144 zł, a co za tym idzie, nie ma miejsca w tym zakresie do jakąkolwiek uznaniowość. W żadnej mierze nie można zaaprobować argumentów skarżącej, co do czasookresu przyznawania tego zasiłku. W sposób prawidłowy organy obu instancji odczytały treść i znaczenie przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z przepisu tego wynika w sposób jednoznaczny, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Skoro wniosek w niniejszej sprawie prawidłowo wypełniony wpłynął dopiero w dniu [...] 2004 r., to w sposób poprawny i zgodny z przepisem art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organy obu instancji ustaliły prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dla córki skarżącej od dnia [...] 2004 r. Słusznie argumentuje organ II instancji, że określenie w orzeczeniu o niepełnosprawności jako daty powstania niepełnosprawności roku 2003, nie oznacza jeszcze iż od tego roku świadczenie z art. 16 ustawy przysługuje niepełnosprawnej osobie. Nie ma miejsca tu swego rodzaju automatyzm. Wyraźnie, jak to słusznie podnosi organ, wymagany jest przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, wniosek określonego podmiotu i to prawidłowo wypełniony. Dopiero od miesiąca w którym został złożony prawidłowo wypełniony wniosek określonego podmiotu przyznawane jest prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Trafnie podnosi organ II instancji, że czym innym jest prawo do świadczenia rodzinnego wynikające z tytułu posiadanego orzeczenia o niepełnosprawności, a czym innym jest prawo do uzyskania konkretnego świadczenia, w tym wypadku z art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca natomiast zdaje się utożsamiać datę powstania niepełnosprawności jako datę uzyskania równocześnie świadczenia pielęgnacyjnego z art. 16 ustawy. Taki pogląd jest poglądem błędnym. W takim stanie rzeczy skoro zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, to skarga, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) musiała ulec oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło