II SA/Kr 1372/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla (spr) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011r. sprawy ze skargi M.H. i M.H. na decyzję [....] o Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 marca 2001r, nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. , działając na podstawie art. 48 i art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, póz. 1126), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071) nakazał A. i H.H. rozbiórkę szopy drewnianej, dobudowanej na przełomie roku 1999 -2000 bez wymaganego pozwolenia na budowę na zabudowanej działce zagrodowej w miejscowości S. nr [...] Gmina P.. W uzasadnieniu wskazano, że na wniosek B.T. , organ nadzoru budowlanego w dniu 13 grudnia 2000 r. przeprowadził kontrolę wybudowanych i przebudowanych obiektów budowlanych, znajdujących się na sąsiedniej nieruchomości. W trakcie oględzin stwierdzono, że A. i H.H. w latach 1999 - 2000 dobudowali do istniejącej stodoły szopę drewnianą o wymiarach 8,60 x 7,0 m z usytuowaniem jej ściany zachodniej przy granicy działki B.T. . H.H. w oświadczeniu złożonym do protokołu podał że, zimą 1999/ 2000 roku przeprowadził remont istniejących w tym miejscu wiat krytych dachówką. Organ I instancji ustalił, że w dobudowanej wiacie postawiono cztery nowe słupy drewniane, całą nową konstrukcję dachu z pokryciem płytami azbestowo - cementowymi oraz nowe opierzenie deskami ściany zachodniej. Dobudowana szopa drewniana połączona została od strony południowej z budynkiem stodoły krokwiami opartymi na belce drewnianej, na przedłużeniu połaci dachowej ze spadkiem w kierunku północnym. Ściana północna szopy przylega do budynku inwentarskiego. Dach szopy nad wjazdem na klepisko stodoły połączono od strony wschodniej z dachem istniejącej szopy. Organ I instancji wskazał, że dobudowana szopa stanowi rozbudowę budynku stodoły i użytkowana jest jako zadaszenie na sprzęt rolniczy. Zgodnie z treścią art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Roboty budowlane, zgodnie z treścią art. 28 Prawa budowlanego można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, gdzie enumeratywnie wymieniono rodzaje robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, lecz wymagają zgłoszenia ich właściwemu organowi. Do robót budowlanych zalicza się każdą budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zdaniem organu I instancji przepis art. 48 prawa budowlanego stanowi podstawę do nakazania rozbiórki każdego obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia budowy lub nieuwzględnienia sprzeciwu administracji. Przepis ten wprowadza automatyzm orzekania o nakazie rozbiórki. Organ wskazał, że ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu w sytuacji rozpoczęcia budowy bez pozwolenia, niezależnie od okoliczności, jakimi kierował się inwestor przystępując do budowy. Odwołanie od tej decyzji wnieśli A.H. oraz H.H. . Podali, iż obiekt którego dotyczy kwestionowana decyzja został wybudowany ponad 30 lat temu i służy do przechowywania sprzętu rolniczego. Odwołujący się podkreślili, że przez wiele lat istnienia tego obiektu budowlanego sąsiad – B.T. - nie wnosił żadnych pretensji do lokalizacji tego budynku. Jego właściciele, nie chcąc dopuścić do zniszczenia tego obiektu dokonali drobnych jego napraw. Nadto podkreślili, że obiekt ten, ich zdaniem można zalegalizować, gdyż w najmniejszym stopniu nie stanowi zagrożenia dla zabudowań sąsiada, jak również nie utrudnia mu korzystania z jego nieruchomości. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , decyzją z dnia [...] marca 2001 r. (znak: [...]) działając na podstawie art. 138 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000r. Nr 98 póz. 1071) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że A. i H.H. dobudowali do stodoły szopę - wiatę drewnianą - o wymiarach 8,60 x 7,0 m z usytuowaniem ściany zachodniej przy granicy działki B.T. . Przedmiotowa szopa składa się z 4 nowych słupów drewnianych oraz nowej konstrukcji dachu z pokryciem płytami azbestowo-cementowymi oraz nowego opierzenia deskami ściany w granicy. Dobudowana szopa drewniana połączona została od strony południowej z budynkiem stodoły krokwiami opartymi na belce drewnianej, na przedłużeniu połaci dachowej ze spadkiem w kierunku północnym. Ściana północna szopy przylega do budynku inwentarskiego. Dach szopy nad wjazdem na klepisko stodoły połączono od strony wschodniej z dachem istniejącej szopy. Szopa użytkowana jest jako zadaszenie na sprzęt rolniczy. Organ odwoławczy podkreślił, że jakkolwiek inwestor wyjaśnił, że zimą 1999- 2000 r. wykonał jedynie remont istniejącej wiaty, to jednak organ I instancji stwierdził, że wiata wykonana została z nowych elementów (słupy, krokwie, deski pokrycia). Potwierdzają to również załączone do akt sprawy zdjęcia wiaty. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Zgodnie z treścią art.3 pkt 6 wymienionej wyżej ustawy ilekroć w niej jest mowa o budowie należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Przedmiotowa szopa stanowi, zdaniem organu, dobudowę do budynku stodoły i została wybudowana w miejscu wcześniej rozebranego takiego obiektu (szopy). Przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. stanowi, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też wybudowanego pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wobec powyższego, w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego może wydać jedynie decyzję o przymusowej rozbiórce. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podkreślił, że obowiązujące w dacie orzekania przepisy Prawa budowlanego nie przewidywały możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli A. i H.H. . W skardze tej podnieśli, że w toku postępowania administracyjnego w sposób jednoznaczny podali, że przeprowadzili jedynie remont istniejącego budynku gospodarczego, nie obejmujący wymiany jego elementów konstrukcyjnych. W tej sytuacji zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt l prawa budowlanego nie byli zobowiązani do uzyskania pozwolenia na budowę. Protokół sporządzony w toku oględzin ich nieruchomości nie zawiera szczegółowego opisu wykonanych robót. Decyzja o nakazaniu rozbiórki mogła zostać wydana dopiero po dokonaniu oceny technicznej budynku przeprowadzonej przez niezależnego od miejscowego organu biegłego z zakresu budownictwa. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na śmierć skarżącego H.H. . Wobec ustalenia następców prawnych zmarłego skarżącego (k. [...]), sąd postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2011 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, mając na uwadze stan prawny istniejący w dacie wydania tej decyzji. Uwaga ta ma istotne znaczenie dla sprawy, bowiem przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wydana w dniu 30 marca 2001 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2001 r. w przedmiocie rozbiórki drewnianej szopy w miejscowości S. nr [...]. Przepisy zaś dotyczące rozbiórek obiektów budowlanych kilkakrotnie ulegały zmianie. Miarodajnym jednak, co wyżej podkreślono, dla oceny niniejszej sprawy jest wyłącznie stan prawny istniejący w dniu 30 marca 2001 r. (data wydania decyzji organu II instancji). Zgodnie z treścią art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, póz. 1126), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestowanej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie zaś z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Ostatnie ze wskazanych przepisów (art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego) określają przypadki, w których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, lecz do wykonania obiektu budowlanego wystarczy zgłoszenie właściwemu organowi zamiaru jego budowy. W niniejszej sprawie, prowadzące postępowanie organy nadzoru budowlanego ustaliły, iż na działce stanowiącej własność skarżących A.H. i H.H. , położnej w miejscowości S. nr [...], do budynku istniejącej stodoły, dobudowano drewnianą szopę o wymiarach 8,6 x 7,0 m. Inwestorami przedmiotowego obiektu byli A.H. oraz H.H. , zaś prace przy przedmiotowym obiekcie prowadzone były na przełomie 1999/2000 r. Okoliczności te ustalone zostały na podstawie oględzin przedmiotowej nieruchomości dokonanych w dniu 13 grudnia 2000 r. oraz złożonych do protokołu oświadczeń stron postępowania. Niekwestionowaną. w sprawie okolicznością było, iż prace przy przedmiotowym obiekcie prowadzone były bez uzyskania pozwolenia na budowę. Okolicznością sporną zaś był zakres wykonanych prac. Inwestor w niniejszej sprawie podawał, iż przeprowadził jedynie remont spornej szopy, nie chcąc dopuścić do zawalenia się tej konstrukcji. Organy nadzoru budowlanego natomiast ustaliły, że przedmiotowa szopa stanowi dobudowę do budynku stodoły i została wzniesiona w miejscu wcześniej rozebranej starej szopy. Ustalenia powyższe są trafne. Zakres stwierdzonych w protokole z dnia 13.12.2000 r. przez organ nadzoru budowlanego robót wykonanych przez inwestora przy spornym obiekcie, znajduje dodatkowe potwierdzenie w zalegającej w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej. Nadto rodzaj i charakter stwierdzonych w obiekcie prac (wstawienie nowych słupów, nowej konstrukcji dachu z pokryciem azbestowo-cementowym oraz nowymi deskami stanowiącymi ścianę zachodnią obiektu) jednoznacznie świadczy o tym, iż wykonane przez inwestorów w niniejszej sprawie roboty budowlane nie stanowią remontu istniejącej szopy. Zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Jak wynika z przedstawionych powyżej ustaleń organu, zakres i charakter wykonanych w niniejszej sprawie prac remontu nie stanowi, bowiem obejmował on wstawienie nowych słupów, nowej konstrukcji dachu z pokryciem azbestowo-cementowym oraz nowych desek stanowiących ścianę zachodnią obiektu, a prace te nie były wykonane w istniejącym już obiekcie budowlanym. Powyżej wskazany zakres prac jednoznacznie świadczy o tym, iż inwestor dokonał dobudowy do istniejącego obiektu stodoły nowej części obiektu, wykonując jego elementy konstrukcyjne. Należy nadto podkreślić, iż zawarte w skardze twierdzenie, iż zakres wykonanych przez inwestora prac przy spornym obiekcie wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt l Prawa budowlanego, jest sprzeczne z wskazanymi już wyżej okolicznościami. Również, gdyby ten pogląd podzielić, w żaden sposób nie mogłoby to wpływać na trafność przyjętego przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z powołanym art. 29 ust. 2 pkt l Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na: remoncie istniejących obiektów budowlanych (...), jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. l pkt l powołanej ustawy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. l pkt l, 2, 4, 5a, 9 i 10, oraz wykonywanie robót budowlanych wymienionych w art. 29 w ust. 2 pkt 1-7 i 10. Tymczasem skarżący nie podnosili, iż wykonanie robót budowlanych przy spornym obiekcie zgłosili właściwemu organowi. Mając więc na uwadze art. 48 Prawa budowlanego, który przewiduje, iż przymusowej rozbiórce podlegają także obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie albo wybudowane bez wymaganego (...) zgłoszenia - należało uznać, iż powoływany przez skarżących art. 29 ust. 2 pkt l Prawa budowlanego nie stanowiłby w niniejszej sprawie skutecznej obrony przed orzeczonym nakazem rozbiórki. Nie są trafne także te zarzuty skargi, które podnoszą, iż sporządzony przez organy nadzoru budowlanego protokół nie zawiera szczegółowego opisu wykonanych robót lub znajdują się tam sformułowania nie pozwalające na dokonanie jednoznacznej oceny zakresu wykonanych robót. Podkreślić należy, iż protokół ten jasno wskazuje jakie elementy konstrukcji spornego obiektu zostały wykonane przez inwestora. Nadto należy wskazać, iż kwestionowany obecnie w skardze protokół, został bez zastrzeżeń przyjęty przez skarżącego H.H. w czasie oględzin obiektu. Mając zatem powyższe na uwadze, sąd orzekł jak w pkt l sentencji na podstawie art. 151 ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.).