II SA/Kr 1375/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. M. T. i L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 listopada 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących A. M. T. i L. S. kwotę 474 zł (czterysta siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta K. postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.1983 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów na terenie wsi M. i W. oraz części wsi K., K., B., C. i L., gmina M., w części dotyczącej działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], obr. W., jednostka ewidencyjna M. Po rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. sygn. [...] utrzymało je w mocy. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że wobec złożenia podania o wznowienie postępowania przez osoby, które nie były i nie mogły być jego stronami, zasadnym było podjęcie przez Starostę K. rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. II SA/Kr 1326/12 uchylił powyższe postanowienie SKO wraz z postanowieniem Prezydenta Miasta K. Sąd wskazał, że wobec powołania się we wniosku o wznowienie na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należało wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i dopiero wówczas badać, czy przesłanka ta został w niniejszej sprawie wypełniona. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta K. wydał w dniu [...] sierpnia 2013 r. postanowienie nr [...], którym odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.1983r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów na terenie wsi M. i W. oraz części wsi K., K., B., C. i L., gmina M., w części dotyczącej działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], obr. W., jednostka ewidencyjna M. Przyczyną odmowy wznowienia postępowania było niezachowanie przez strony terminu do złożenia wniosku o wznowienie, wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła A. M. T. i L. S . W zażaleniu podkreślono, że odmowa wznowienia postępowania sprzeczna jest ze wskazaniami WSA w Krakowie. Ponadto zarzucono, iż twierdzenie organu I instancji, że strony uchybiły terminowi ustalonemu w art. 148 § 2 k.p.a. nie jest poparte należytymi ustaleniami organu. Strony postępowania wiedzę na ten temat nabyły w grudniu 2010 r. Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., znak [...]- działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 148 § 1 i 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot, który nie jest stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Kolegium za niezasadny uznało zarzut, iż organ I instancji nie wykonał zaleceń sądu zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1326/12. Uzasadnienie sądu we wskazanym wyroku dotyczy tylko i wyłącznie istnienia przesłanki legitymacji procesowej osób składających wniosek o wznowienie postępowania, natomiast sąd nie porusza kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ I instancji, uznając legitymację wnioskodawców do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ustalał, czy wniosek ten został złożony w przewidzianym miesięcznym terminie liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w dniu [...] stycznia 2011 r. L. S., A. T. oraz J. P. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.1983r. nr [...]. Z treści pisma wynika, że strony dowiedziały się, że działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], obr. W., jednostka ewidencyjna M., nie stanowią własności S. T. i A. T. jak podnoszą powyższą informację uzyskali z Urzędu Gminy M. W związku z powyższym organ I instancji zwrócił się pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. do Urzędu Gminy M. o przesłanie pisma skierowanego do stron postępowania o udzieleniu informacji, że na terenie wsi W. zostało przeprowadzone scalenie gruntów zakończone decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.1983r. nr [...]. Odpowiadając na powyższe pismo Urząd Gminy M. w dniu [...] czerwca 2011 r. przesłał organowi I instancji kopię pisma z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] skierowanego do L. S., zawierającego informację, że na terenie wsi W. został zatwierdzony projekt scalania gruntów decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.1983 r. nr [...]. W piśmie tym wskazano, że działki wskazane we wniosku o zwrot objęte były postępowaniem scaleniowym i posiadają założone księgi wieczyste wraz z wpisem własności. Z pisma tego (kopia znajduje się w aktach sprawy k: [...]) wynika, że w sprawie została wydana decyzja, podano jej numer, organ wydający, datę. Wskazano również czego dotyczyła decyzja oraz wyjaśniono, że działki o których zwrot wnioskowano były również objęte postępowaniem scaleniowym, co więcej dokładnie wskazano obecnego właściciela przedmiotowych nieruchomości. Pismo to posiada datę [...] maja 2010 r. więc nie później niż pod koniec czerwca 2010 r. było już znane stronom. Natomiast ilość informacji w nim zawarta, zdaniem Kolegium, była wystarczająca do podjęcia działań w kierunku wznowienia postępowania. Zatem złożenie wniosku o wznowienie postępowania po ponad pół roku stanowi znaczne przekroczenie miesięcznego terminu. Kolegium w tym miejscu jeszcze raz podkreśla, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim - o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia, czy chociażby jej kopii. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Dlatego też należało uznać, za nieznajdujące uzasadnienia twierdzenie wnioskodawców, iż wiedzę o przesłankach wznowienia postępowania strony nabyły dopiero w grudniu 2010r. Jak podkreśliło wcześniej Kolegium pismo z dnia [...] maja 2010r zawierało wystarczające informacje dla podjęcia działań w kierunku wznowienia postępowania. Na marginesie Kolegium zaznaczyło, iż trudno w mniejszej sprawie mówić o celowym działaniu organów administracji publicznej poprzez ominięcie stron postępowania (spadkobierców zmarłej strony) w sytuacji gdy postępowanie spadkowe po zmarłym w dniu [...].07.1968 r. S. T. przeprowadzone zostało dopiero w 2009 r. Wobec zatem złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.1983 r. o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów z uchybieniem terminu, zasadnym było podjęcie przez Starostę K. rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania. Powyższe postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zaskarżyły A. T. i L. S., zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia sprzecznego z oceną prawną przyjętą przez sąd administracyjny uchylający poprzednie orzeczenie w sprawie, 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 77 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy polegające na bezpodstawnym przyjęciu, jakoby skarżące uzyskały wiadomość o podstawach wznowienia postępowania w czerwcu 2010 r., podczas gdy w istocie nastąpiło to dopiero z końcem grudnia tegoż roku, 3) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania wnioskodawczyń na okoliczność daty doręczenia im pisma z którego powzięły wiadomość o podstawach wznowienia postępowania, 4) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 148 § 1 Kpa poprzez orzeczenie o odmowie wznowienia postępowania mimo okoliczności, że zachodzą wszelkie podstawy do orzeczenia o wznowieniu postępowania. Na podstawie tych zarzutów skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Starosty K. z dnia [...].8.2013 r. nr [...] oraz o orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego poprzez zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia na podstawie tak określonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że jest ono nieprawidłowe, aczkolwiek częściowo z innych przyczyn niż podniesione w skardze. W pierwszej kolejności należy wskazać, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., który stanowi "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia". W wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. II SA/Kr 1326/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie wypowiedział się na temat zachowania bądź niezachowania przez strony terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Sąd wskazał jedynie, że badanie przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powinno odbywać się dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu. Taka ocena nie zwalnia jednak organu rozpoznającego wniosek o wznowienie od zbadania terminowości złożenia tego wniosku. W przypadku zaś, gdyby wniosek ten został złożony po terminie przewidzianym w art. 148 § 2 k.p.a. należałoby wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. W tym zakresie zaskarżone postanowienie nie było dotknięte wadą, o której mowa w skardze. Zasadne natomiast okazały się zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Organy obu instancji przyjęły, że wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji scaleniowej z pisma Urzędu Gminy M. z dnia [...] maja 2010 r., przy czym - wobec braku zwrotnych poświadczeń odbioru tego pisma - organ I instancji przyjął jako datę powzięcia decyzji o jego treści dzień jego wystawienia tj. [...] maja 2010 r., natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło: "Pismo to posiada datę [...] maja 2010 r. więc nie później niż pod koniec czerwca 2010 r. było już znane stronom". W pierwszej kolejności należy wskazać, że niejasne jest ustalenie, że strony zapoznały się z treścią pisma "nie później niż pod koniec czerwca 2010 r.". Kolegium W żaden sposób nie wyjaśniło dlaczego przyjęło taką właśnie - zupełnie nieskonkretyzowaną datą. Ponadto trzeba podkreślić, że adresatem tego pisma była jedynie L. S. Organ I instancji przyjął wprawdzie, że działała ona również jako pełnomocnik pozostałych wnioskodawców, jednak brak jest podstaw do takiego założenia. Wprawdzie w aktach administracyjnych znajdują się pełnomocnictwa udzielone L. S. przez J. P. oraz A. T., jednakże noszą one datę [...] czerwca 2013 r. (k. [...] i [...] akt administracyjnych). Tak więc również ustalenie Kolegium, że "strony" zapoznały się z treścią pisma jest przedwczesne, niepoparte żadnymi dowodami, ani też nie jest wynikiem logicznego rozumowania wynikającego z oceny materiału dowodowego. Biorąc pod uwagę, że data powzięcia przez wnioskodawców informacji co do decyzji scaleniowej jest istotna z punktu widzenia dopuszczalności wznowienia postępowania w tej sprawie, winna ona zostać ustalona w sposób jednoznaczny, a nie poprzez niepoparte dowodami domniemania. Należy również zwrócić uwagę na poważne uchybienie, nieobjęte zarzutami skargi. W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. - stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu do wskazania podstawy prawnej żądania wznowienia postępowania - wnioskodawcy powołali nie tylko przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ale również pkt 5 powołanego przepisu. Starosta prowadził postępowanie jedynie w kierunku przesłanki wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., całkowicie pomijając drugą ze wskazanych podstaw wznowienia. Stanowi to również naruszenie przepisów postępowania. Wszystkie wskazane wyżej uchybienia musiały doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia Starosty K. z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy obu instancji winny bardziej dokładnie ustalić datę, w której strony dowiedziały się o decyzji scaleniowej, a także rozpoznać wniosek również w zakresie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wobec powyższego orzeczono jak w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.