II SA/Kr 1380/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant Agata Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J. S., H. K. i D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2001 r. Nr Kol. [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II SA/Kr 1380/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2000r , wydaną na podstawie art.95 pkt 6 , art.96 i art.97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. Nr 115 poz.741/ Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obr.86 j.ew. [...] kw [...] składającej się z działki Nr 272 o pow. 0,1275 ha na działki : 272/1 o powierzchni 0,0369 ha /pod inwestycję/ oraz 272/2 o powierzchni 0,0906 ha. W uzasadnieniu decyzji wskazano , że projekt podziału został sporządzony przez uprawnionego geodetę i przyjęty został do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] 2000r. Projekt podziału jest zgodny z decyzją Wojewody K. Nr 3 z dnia [...] 1998r o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej A-4 na odcinka [...] i zgodny z decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] 1999r. Dzielona nieruchomość stanowi własność po 1/3 części każdoczesnego właściciela lokalu mieszkalnego nr l , którym obecnie jest H. K., każdoczesnego lokalu mieszkalnego nr 2 - obecnie J. S. i każdoczesnego właściciela lokalu mieszkalnego nr 3 będącego własnością D. G. Podział działki nastawił z urzędu, niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , na podstawie art. 95 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami. W odwołaniu od tej decyzji J. S. zarzucił , że decyzja narusza jego prawa zabezpieczając jedynie interes inwestora. Z przedmiotowej działki wydzielono jedynie część niezbędną na budowę autostrady , w wyniku czego i tak niewielka działka uległa znacznemu zmniejszeniu , a w niedalekiej przyszłości znajdzie się w bezpośrednim sąsiedztwie autostrady. Odwołujący się wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i żądał wykupienia całej jego działki wraz z budynkami , tak jak to uczyniono z nieruchomościami sąsiadów. Identycznie odwołania zostały wniesione przez H. K. , i D. G. Decyzją z dnia [...] 2001 r znak: Kol. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art.138 § l pkt l kpa , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Przedmiotowa sprawa dotyczy wyłącznie podziału nieruchomości. Jego celem jest wyłącznie dokonanie w sposób przez prawo przewidziany podziału działki geodezyjnej, zaznaczenie przebiegu linii podziału /granic/ w terenie, kontrola prawidłowości dokonanych czynności geodezyjnych oraz po zatwierdzeniu dokonanego podziału w drodze decyzji uwidocznienie tego w zasobie geodezyjnym. O wszczęciu postępowania , przeprowadzonych czynnościach geodezyjnych /ich terminie/ oraz o wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt podziału strony zostały powiadomione. Również, jak wynika z protokołu czynności przyjęcia granic nieruchomości oraz okazania linii rozgraniczających autostrady A-4 , sporządzonego przez geodetę , czynności geodezyjne w terenie wykonane zostały prawidłowo , a protokół podpisany przez uczestniczące w tych czynnościach strony. Kwestie dotyczące wykupienia całości lub części nieruchomości nie są przedmiotem tego postępowania i tym samym nie mają żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję J.S. , H. K. i D. G. podtrzymali zarzuty przedstawione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie , powtarzając argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. Jak wynika z przepisu art. 1 ustawy z dnia 27 października 1994r o autostradach płatnych /Dz.U. z 1994r Nr 127 poz.627/, ustawa określa warunki przygotowania budowy, zasady koncesjonowania i umów o budowę oraz eksploatację autostrad płatnych, zwanych dalej "autostradami". W rozdziale 4 tej ustawy uregulowano kwestie związane z lokalizacją autostrady. Z przepisu art.22 ustawy , zawartego w rozdziale piątym "Lokalizacja autostrad , wynika , że decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady, wydana zgodnie ze wskazaniami lokalizacyjnymi, powinna zawierać w szczególności linie rozgraniczające teren. W myśl art.37 ustawy w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 5 , poświęconym nabywaniu nieruchomości pod autostrady stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie oznacza to jednak, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami mogą być stosowane jedynie w sprawach dotyczących nabywania nieruchomości pod autostrady. Jak wynika bowiem z przepisu art. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jednolity Dz.U.00.46.5437 , ustawa ta określa m.in. zasady podziału nieruchomości. Skoro w jej art.2 stwierdzono , że ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, w tym w szczególności ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych , a w ustawie o autostradach płatnych nie zawarto odmiennych uregulowań co do podziału nieruchomości na cele związane z budową autostrady , to skonstatować należy , że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące podziału nieruchomości stosuje się również do podziału nieruchomości na cele związane z budową autostrady. Sprawy związane z zatwierdzeniem podziału nieruchomości zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998r w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzenia i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu /Dz.U. z 1998rNr25poz.l30/. W myśl generalnej zasady zawartej w przepisie art.93 ust. l cytowanej ustawy , podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu Stosownie do ustępu 3 tego przepisu, podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Z projektu podziału działki nr 272 ewidentnie wynika , że działki 272/1 i 272/2 powstałe w wyniku podziału nie mają dostępu do drogi publicznej. Z wypisu z księgi wieczystej 43742 , znajdującego się w przedłożonych aktach administracyjnych, wynika że działki katastralne 772/3 i 772/5 zmieniły oznaczenie na dz.272. W księdze odnotowana została służebność przejazdu pasem szerokości 3 m przez działkę 773 północnym jej krańcem na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki 772/3 i 772/5. Nie wiadomo jednakże jaki jest przebieg tej służebności , gdyż w mapie projektu podziału nieruchomości zaznaczono jedynie działki ewidencyjne. Logiczny jest jednakże wniosek , że działka nr 272/2 , powstała w wyniku podziału , nie ma dostępu do drogi publicznej. Sformułowanie użyte w przepisie art.93 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami : "dostęp do drogi publicznej " nie jest synonimem "położenia działki bezpośrednio przy drodze publicznej". Dostęp do drogi oznacza gwarantowaną możliwość korzystania z tej drogi. Tymczasem położenie działki bezpośrednio przy projektowanej autostradzie wcale możliwości takiej nie stwarza. Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 maja 1997r w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych wprowadzają bowiem istotne ograniczenia dostępności do autostrady. Z kolei w przepisie art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami statuowano zasadę , że jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Jak się powszechnie przyjmuje , w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości organ jest związany liniami rozgraniczającymi teren określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady. Oznacza to , że linia rozgraniczająca teren jest jednocześnie granicą nowo utworzonych działek , wydzielonych pod budowę autostrady Jak wynika z § 6 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998r w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzenia i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu , do opracowania projektu podziału granice nieruchomości podlegającej podziałowi przyjmuje się według istniejącego stanu prawnego, a jeżeli stanu takiego nie można stwierdzić - według stanu uwidocznionego w katastrze nieruchomości. O przyjęciu granic, o którym mowa w ust. l, osoba sporządzająca projekt podziału nieruchomości zawiadamia zainteresowane strony oraz sporządza protokół z czynności przyjęcia przebiegu granic. Do zawiadomień stosuje się odpowiednio przepisy art. 32 ust. 1-4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ten ostatni przepis stanowi z kolei , że wezwanie do stawienia się na gruncie doręcza się stronom za zwrotnym poświadczeniem odbioru. W przedłożonych aktach administracyjnych brak jest powyższych dokumentów, nie wiadomo zatem , co było podstawą ustalenia przez organ odwoławczy, że tryb wynikający z przepisu § 6 cytowanego rozporządzenia został zachowany. Z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się protokół graniczny lub akt ugody. Przepis § 7 rozporządzenia wymienia jakie dane powinien zawierać projekt podziału , o którym mowa w art. 96 ust. l, w tym propozycję ustanowienia służebności drogowych. W przypadku konieczności ustanowienia służebności drogowych, w decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości zamieszcza się warunek, o którym mowa w art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami /§8/. Projekt podziału nieruchomości winien określać przebieg niezbędnej , dla zapewnienia nowo powstałym działkom dostępu do drogi publicznej , służebności drogowej , a w decyzji zatwierdzającej podział geodezyjny należy zamieścić warunek , że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione odpowiednie służebności drogowe , zapewniające dostęp wydzielonych działek do drogi publicznej. Nadto podnieść należy , że zgodnie z treścią art. 93 ust.4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami , zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, z zastrzeżeniem art. 94 i art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Opinię, o której mowa w ust. 4, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Skoro , w myśl art. 95 pkt 6 omawianej ustawy , niezależnie od ustaleń planu miejscowego podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady, to przepis art.93 ust.4 nie zwalnia od obowiązku wydania opinii co do zgodności proponowanego podziału nieruchomości z przepisami szczególnymi. Podnieść przy tym należy , że § 4 ust.2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu , stanowiący , że w przypadku dokonywania podziału nieruchomości z urzędu, do opracowania projektu podziału nie jest wymagana opinia, o której mowa w ust. l , został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego , określonego w art. 100 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego uznać należy , że przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały przepisy prawa materialnego , a to art.93 ust.3 i art.99 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści art. 145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .