II SA/Kr 1380/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody z dnia 2 sierpnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości skargę oddala. II SA/Kr 1380/18 UZASADNIENIE Starosta [...] decyzją z dnia 19 lutego 2018 r. znak [...] na podstawie art. 124b ust. 1, 2, 4, 6 i 7 w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. póz. 121, dalej: "u.g.n.") orzekł: 1. o zobowiązaniu właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] objętej księgą wieczystą [...] G. K. do udostępnienia części nieruchomości o pow. 686m2 celem wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii 400kV relacji [...], [...] wykonywanych w ramach inwestycji pod nazwą: "Rozbudowa i modernizacja stacji [...] wraz z wprowadzeniem linii 2*2*400kV" polegających na naprawie uziemienia słupa nr 407, 2. o udostępnieniu nieruchomości opisanej w pkt 1, według miejsca i lokalizacji oznaczonych na załączniku graficznym do niniejszej decyzji, w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie opisanych powyżej czynności, 3. o udostępnieniu nieruchomości na okres od 1 maja 2018 r. do 31 października 2018 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 29 września 2017 r. spółka [...] S.A. wystąpiła o wydanie decyzji w trybie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami umożliwiającej wejście na teren działki nr [...] obręb [...] i przeprowadzenie prac remontowych napowietrznej linii 400kV relacji [...], [...], jako decyzji niezbędnej z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego regionu. W dalszej kolejności organ przedstawił przyczyny uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Odwołanie od ww. decyzji w ustawowym terminie złożyła G. K. podnosząc, iż istnieje możliwość alternatywnego dostępu do słupa z sąsiedniej działki nr [...], na której usytuowane są trzy nogi słupa. Ponadto strona skarżąca oświadczyła, iż wszelkie dotychczasowe naprawy słupa były wykonywane poprzez dostęp z działki nr [...] bez uzyskania na takie prace zgody właścicielki ww. działki. Rozpoznając wniesione odwołanie, Wojewoda decyzją z dnia 2 sierpnia 2018 r., znak [...] na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. póz. 1257 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. póz. 935) uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z 19 lutego 2018 r., znak [...] w całości i orzekł o zobowiązaniu G. K., zam. ul. [...], [...], właścicielki nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] objętej księgą wieczystą [...] do udostępnienia spółce [...] S.A. z siedzibą w K. , ul. [...], części ww. nieruchomości o pow. 686m2 w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii 400kV relacji [...], [...] wykonywanych w ramach inwestycji pod nazwą: "Rozbudowa i modernizacja stacji [...] wraz z wprowadzeniem linii 2x2x400kV" polegających na naprawie uziemienia słupa nr 407, oraz w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie powyższych czynności – na okres trzech miesięcy od daty wydania niniejszej decyzji. Wojewoda wskazał, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, zgodnie z dyspozycją art. 124b ust. 1 u.g.n., to jest w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń w sytuacji braku zgody właściciela na wykonanie ww. prac, w drodze decyzji - zobowiązuje właściciela do udostępnienia nieruchomości. Decyzja o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki wydania przez Starostę ww. decyzji, bowiem G. K. nie wyraziła zgody na udostępnienie nieruchomości, której jest właścicielką m.in. wskazując na nieuregulowany stan prawny ww. linii elektroenergetycznej. Jednocześnie organ wskazał, iż linia napowietrznna 400kV relacji [...], [...] wchodząca w skład przedsiębiorstwa należącego do spółki [...] S.A. jest obiektem faktycznie istniejącym i funkcjonującym, który wymaga przeprowadzenia planowanego remontu, aby zapewnić jego prawidłowe funkcjonowanie. Wojewoda wyjaśnił przy tym, iż pomimo ustaleń co do prawidłowości rozstrzygnięcia Starosty [...] w omawianej części, decyzję organu I instancji należało uchylić w całości i orzec w sposób przedstawiony w sentencji decyzji, ze względu na stwierdzone rozbieżności w określeniu przez organ I instancji w stosunku do wynikającego z toczącego się postępowania odwoławczego okresu zajęcia przedmiotowej nieruchomości koniecznego dla przeprowadzenia planowanych prac remontowych. Dodatkowo w sentencji decyzji doprecyzowano podmiot, któremu właścicielka działki nr [...]. obr. [...] winna jest udostępnić część przedmiotowej nieruchomości celem dojazdu do stanowiska słupowego nr 407 i wykonania planowanych prac remontowych. We wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. K. (dalej: skarżąca), zaskarżyła ww. decyzję Wojewody [...] w całości, zarzucając jej naruszenie art. 7 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 124b u.g.n., wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że dostęp do słupa nr 407 możliwy jest także od strony sąsiednich działek, więc nie wyraża zgody na korzystanie z dostępu przez jej działkę, bowiem takie działanie jest dla niej krzywdzące – niszczone są znajdujące się na jej działce krzewy ozdobne i owocowe oraz drzewa, a co więcej cały czas niszczona jest tylko jej działka. G. K. wskazała na alternatywne możliwości dostępu do słupa – poprzez sąsiednie, niezagospodarowane roślinami wieloletnimi działki lub częściowo poprzez jej działkę i częściowo sąsiednie działki. W dalszej części skarżąca podniosła również, iż nie jest prawdą to, że były podejmowane próby uzyskania jej zgody, gdyż "jest to pierwszy od tylu lat kontakt w sprawie wejścia na teren w związku ze słupem". Końcowo skarżąca wskazała, że wejścia na teren jej działki były wielokrotne, niszczono krzewy i drzewa, a szkody nigdy nie były naprawiane. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota kontroli administracyjnej publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 124b ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługuje inne prawo rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. W ust. 2 wskazano, iż decyzję o której mowa w ust. 1 wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania ww. czynności. W ust. 3 zastrzeżono natomiast, że obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. W art. 124b ust. 1 u.g.n. ustawodawca określił warunki dopuszczalności wydania decyzji, którymi są: wykazanie braku zgody właściciela na udostępnienie nieruchomości oraz wykazanie celu jej zajęcia. Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego bezsprzecznie wynika, iż G. K. jest właścicielką działki, na której posadowiony jest słup nr 407, stanowiący element napowietrznej linii 400kV relacji [...], [...]. W przedmiotowej sprawie, spełnienie przesłanki wykazania celu zajęcia nieruchomości (jakim było wykonywanie w ramach inwestycji pod nazwą: "Rozbudowa i modernizacja stacji [...] wraz z wprowadzeniem linii 2x2x400kV" prac związanych z naprawą uziemienia słupa nr 407 ) nie jest kwestionowane przez skarżącą, natomiast jeden z podniesionych przez nią zarzutów dotyczy przesłanki wykazania braku zgody właściciela. W swoim środku odwoławczym G. K. podniosła bowiem, iż od dawna nikt nie kontaktował się z nią w sprawie wejścia na teren należącej do niej działki, w związku ze znajdującym się na niej słupem. W tym kontekście zwrócić należy uwagę na fakt, iż w aktach postępowania przed organem I instancji znajdują się dokumenty w postaci: odpisu pisma skierowanego do skarżącej o wyrażenie zgody z dnia 28 września 2017 r. (k. 11), kserokopia pisma skarżącej z dnia 24 października 2017 r., w którym nie wyraża zgody na "planowaną inwestycję" na jej działce nr [...] w [...] (k. 56) oraz pisma skarżącej z dnia 9 lutego 2018 r., w którym przyznaje, iż odbyła spotkanie z przedstawicielem podmiotu, który miał dokonać remontu znajdującego się na jej działce słupa (k. 74). Dokumenty te w ocenie Sądu jednoznacznie wskazują, iż inwestor podejmował próby uzyskania zgody G. K. na wykonanie prac objętych dyspozycją przepisu art. 124b u.g.n. skutkujących koniecznością naruszenia prawa własności przysługującego ww., a G. K. nie wyraziła zgody na udostępnienie należącej do niej nieruchomości. Wydanie decyzji było zatem poprzedzone próbą uzyskania zgody G. K., a tym samym spełnione zostały obie materialnoprawne przesłanki wskazane w treści art. 124b u.g.n. Kolejny zarzut skarżącej dotyczy zaniechania skorzystania przez organ z alternatywnego dostępu do słupa, co nie tylko umożliwiłoby przeprowadzenie prac, ale przede wszystkim byłoby mniej uciążliwe dla skarżącej i nie doprowadziłoby do zniszczenia znajdującej się na jej działce roślinności. Sąd administracyjny podziela stanowisko Wojewody, iż w prowadzonym postępowaniu o wydanie decyzji w trybie art. 124b u.g.n., organy administracji nie mają możliwości oceny tego, czy planowane prace mogą być prowadzone z terenu innej nieruchomości, a jedynie rozpatrują wniosek właściciela przedmiotowego urządzenia, będącego elementem energetycznej sieci przesyłowej przez prymat zaistnienia przesłanek wskazanych w treści art. 124b ust. 1 u.g.n. Irrelewantne z punktu widzenia prowadzonego postępowania jest zatem zarówno to, na której nieruchomości znajduje się większa część danego urządzenia (w tym przypadku słupa nr 407), jak i to, czy istnieje możliwość wyznaczenia alternatywnej drogi dostępu do ww. urządzenia. W swojej skardze G. K. eksponowała poniesione straty materialne w związku z wcześniejszymi pracami podejmowanymi na terenie należącej do niej działki. Nie jest to przedmiot niniejszej sprawy, lecz w nawiązaniu do kwestii szkód należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 124b ust. 4 u.g.n. za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe wskutek czynności, o których nowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Obowiązek wypłaty ewentualnego odszkodowania w wysokości ustalonej przez starostę w osobnej decyzji administracyjnej obciąża podmiot, któremu nieruchomość została udostępniona. Zatem w niniejszej sprawie skarżąca, w sytuacji poniesienia szkód związanych z wykonaniem czynności o których mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n., ma możliwość dochodzenia ewentualnego odszkodowania od spółki [...] S.A. Sąd nie dostrzega także naruszenia przepisów proceduralnych, a to art. 7 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu organy oceniły w pełnym zakresie zebrany materiał dowodowy, wzięły pod uwagę prezentowane przez obie strony argumenty i dokonały prawidłowej subsumpcji. Decyzja Wojewody z dnia 2 sierpnia 2018 r., znak [...], korygująca decyzję Starosty [...] ściśle określa w sposób precyzyjny zakres ograniczenia prawa własności, które to ograniczenie jest niezbędne do wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii 400kV relacji [...], [...] wykonywanych w ramach inwestycji pod nazwą: "Rozbudowa i modernizacja stacji [...] wraz z wprowadzeniem linii 2x2x400kV". Końcowo należy dodać, że kwestia braku tytułu prawnego wnioskodawcy do przedmiotowej nieruchomości, co podnosi skarżąca, nie ma znaczenia w warunkach działania w oparciu o art. 124 b u.g.n. Natomiast o ile tak rzeczywiście jest, skarżąca może odrębnie wystąpić do sądu powszechnego o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem, w oparciu o art. 3052§ 2 kodeksu cywilnego. Z powyższych względów na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.