II SA/Kr 1386/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek ( spr.) Sędziowie: AWSA Beata Cieloch AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi J.E. i M.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z przyłączem oraz na budowę garażu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J.E. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1386/02 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] marca 2002r. znak: [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy w B. na podstawie art. 28, art. 33 ust1,art. 34 ust, 4 i art. 36 z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo Budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz.1126/ oraz porozumienia z dnia 21 czerwca 1999r. zawartego pomiędzy Starostą B., a Zarządem Gminy B. w sprawie przekazania niektórych spraw z zakresu prawa budowlanego w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071/ zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wg projektu "K." firmy A. wraz z przyłączem kanalizacyjnym i wodociągowym, przełożeniem istniejącego przyłącza wody, budynku garażu na działce nr "1" w L. dla A.R. i B.R., polecając w zakresie warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych zachowanie warunków podanych przez ZUP w B. przy piśmie z dnia 4 lipca 2001r. znak: [...], MPWiK w B. z dnia 12 lipca 2001r. i 7 września 2001r., GZWiK w B. z dnia 12 lipca 2001r., ZE T. Rejon Dystrybucji w B. z dnia 11 lipca 2001r., z podkreśleniem, iż fundamenty budynków mają być zbrojone, izolowane oraz wskazując, że roboty należy prowadzić pod nadzorem uprawnionego kierownika budowy oraz, że inwestor nie jest zobowiązany uzyskać pozwolenia na użytkowanie obiektu. W jej uzasadnieniu wskazano, że przedłożony projekt budowlany nie jest sprzeczny z ustaleniami MPO zatwierdzonego uchwałą nr [... ]Rady Gminy B. z dnia [...] kwietnia 1992r. oraz spełnił wymogi decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu znak: [...] z dnia 21 maja 2001r., a przedmiotowy obiekt nie wymaga prowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W odwołaniach od powyższej decyzji J.E. i M.M. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania względnie z ostrożności procesowej o zawieszenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Odwołujące się wniosły o przeprowadzenie dowodu z księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w B., akt sprawy cywilnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. sygn. akt [...], akt sprawy administracyjnej Urzędu Gminy w B. znak: [...] na okoliczność wykazania, że na działce nr "1" przebiega służebność przechodu, przejazdu i przegonu bydła ustanowiona dla odwołujących się, że służebność ta nie została zniesiona i nadal obowiązuje oraz, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie nieważnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr "1" znak: [...] a także z wypisu z rejestru gruntów jedn. rej. [...] stan na dzień 05.04.2002r. na okoliczność wykazania, że działka "1" o pow. 0,0900 ha podzieliła się na dwie działki: nr "2" o pow.0.0500 ha i działkę nr "3" o pow. 0.0400 ha. Odwołujące się podkreśliły, że Wójt Gminy B. nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia, a w szczególności nie wyjaśnił, że przez działkę nr "1" w L. objętej KW nr [...] a dotyczącej przedmiotowej sprawy przebiega służebność ustanowiona dla M. M. i J. E. Zarzuciły także, iż nie wyjaśnienie sprawy istnienia służebności przechodu, przejazdu i przegonu bydła spowoduje uniemożliwienie korzystania z tej służebności całkowicie, bowiem na nieruchomości na, której ustanowiona jest służebność powstaną dwa budynki, a zanim to nastąpi powstaną wykopy i utrudnienia, które prowadzić mogą do utrudnienia korzystania z przysługującego prawa. Odwołujące się podkreśliły także, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].05.2001r. znak: [...] była ona ważna do dnia 31.12.2001r., a zatem w czasie jej obowiązywania winna być wydana zaskarżona decyzja a nie po utracie jej ważności czyli w dniu 2002.03.18 i ta okoliczność powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. znak: [...] na podstawie art. 81 ust. l pkt 2, art.83 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane /Dz.U nr 106 z 2000r. poz. 1126 z późn.zm. /oraz art. 138 § 1 pkt l KPA po rozpatrzeniu powyższych odwołań Wojewoda zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W jej uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż projekt zagospodarowania działki zgodny jest z ustaleniami planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego Gminy B., zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Rady Gminy B. z dnia 10 kwietnia 1992r., zgodnie z treścią którego działka nr "1" położona jest w terenach zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej /M 12 M/. Organ II instancji wskazał także, iż projekt zagospodarowania zgodny jest również z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].05.01 r. znak [...] wydaną przez Wójta Gminy B., że wniosek o pozwoleniu na budowę złożony został w terminie ważności decyzji o WZiZT, że przedmiotowy projekt zagospodarowania zgodny jest z przepisami techniczno - budowlanymi w tym zgodny jest z § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /tekst jednolity Dz. nr 15 z 1999r. poz.140/ oraz, że projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie i uzgodnienia oraz został, że został opracowany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Odpowiadając na pozostałe zarzuty odwołań organ II instancji stwierdził, że budowa budynków mieszkalnego oraz garażu nie ogranicza w żaden sposób ustanowionej na gruncie służebności, a przełożenie wodociągu znajdującego się częściowo w drodze służebnej winno być prowadzone w ramach porozumienia się stron w taki sposób, aby nie utrudniać prawa do korzystania z drogi. Podkreślił nadto, że toczące się postępowanie cywilno-prawne w sprawie zniesienia służebności nie ma wpływu na postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego –Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie J.E. i M.M. wniosły o uchylenie powyższej decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, powołując raz jeszcze zarzuty zgłoszone w odwołaniach, a nadto zarzuciły, że ustalenia organu II instancji są wzajemnie sprzeczne, bowiem z jednej strony organ ten stwierdził, że projektowana inwestycja w żaden sposób nie ogranicza ustanowionej służebności, a z drugiej stwierdził, że inwestycja ta narusza tę służebność, bowiem przełożenie wodociągu dotyczyć będzie tej właśnie służebności. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, wskazując, że decyzja o wz i zt z dnia [...] maja 2001 r. do chwili wydania zaskarżonej decyzji nie została wzruszona, a zatem istniała w obrocie prawnym i nie mogła być kwestionowana. W odniesieniu do zarzutu, że decyzja objęła działkę nr "1" , która nie istniej bowiem uległa podziałowi organ II instancji podkreślił, że podział działki nr "1" został ujawniony w księgach wieczystych dopiero w dniu 9 lipca 2002 r. , a zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji okoliczność ta nie była znana. Także, zd. organu, przejściowe utrudnienia dotyczące wykonywania służebności wskutek wykonywania robót budowlanych nie mógł uzasadniać odmowy wydania pozwolenia, o ile wydanie pozwolenia było zgodne z prawem. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153 poz.1270 ze zm./. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Skarga jest uzasadniona. Treść art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane /t.j. z 2000 r. nr 106 poz.1126 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji była następująca : " Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, 2) wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane." Z kolei przepis art. art.35 tej ustawy stanowił, że "1. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3)wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. 2. Właściwy organ może badać zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5. 3. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 i 2, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. 4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 i 2 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę." Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ budowlany zobowiązany był zatem sprawdzić czy spełnione zostały wymogi zawarte w cyt. wyżej przepisach i dopiero w sytuacji spełnienia wskazanych wymagań organ zobowiązany był do udzielenia pozwolenia na budowę. W nin. sprawie organy obu instancji odniosły się bardzo lakonicznie co do spełnienia określonych wyżej warunków, poprzestając jedynie na podkreśleniu, że zostały spełnione , a w żaden sposób nie przytaczając fragmentów czy elementów projektu pozwalających stwierdzić na podstawie jakich danych organy dokonały należnej oceny. I tak w decyzji o wz i zt z dnia [...] maja 2001 r. znak: [...] ustalone zostały m.in. warunki dotyczące pokrycia dachu o spadku 35˚ do 45˚ oraz dotyczące obowiązywania zabudowy parterowej z poddaszami o nieprzekraczalnej wysokości do 2,5 kondygnacji i nie więcej niż 12 m mierzonej od najniższego poziomu terenu do najwyższego poziomu dachu. Organy obu instancji nie wskazały w ogóle jakie są faktyczne dane zawarte w przedmiotowym projekcie w odniesieniu do przytoczonych warunków. Organy obu instancji stwierdziły nadto, że projekt został opracowany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane podczas gdy w aktach sprawy brak jest odpisu bądź kserokopii dokumentu potwierdzającego fakt posiadania takich uprawnień przez osoby , które opracowały przedmiotowy projekt. Nie wiadomo zatem co stanowiło podstawę stwierdzenia przez organy obu instancji, że warunek z art. 35 ust. 3 cyt. wyżej został spełniony. Słuszny jest nadto zarzut obu skarżących, że organy obu instancji nie rozważyły w należyty sposób spełnienia przez przedstawiony przez inwestorów projekt warunku wskazanego decyzji o wz i zt w zakresie ochrony interesów osób trzecich /art.5 ust. 2 ustawy prawo budowlane wg. treści z daty wydania zaskarżonej decyzji/. Organ I instancji w ogóle do tej kwestii się nie odniósł / mimo, że miał taki obowiązek/, zaś dokonana przez organ II instancji ocena w tym zakresie, jak słusznie wskazały skarżące, jest wzajemnie sprzeczna. Z jednej strony organ stwierdził bowiem, że budowa budynku mieszkalnego i budynku garażu nie ogranicza w żaden sposób ustanowionej na gruncie służebności, a z drugiej strony stwierdził, że przełożenie wodociągu znajdującego się częściowo w drodze służebnej winno być prowadzone w ramach porozumienia się stron w taki sposób aby nie utrudniać prawa do korzystania z tej drogi, co równocześnie wskazuje, że projektowana inwestycja w zakresie planowanej instalacji wodociągowej koliduje z prawem służebności drogi koniecznej przysługującym skarżącym. Aby dokonać należytej oceny w zakresie ochrony prawa osób trzecich w pierwszym rzędzie należało ustalić i wskazać przebieg szlaku drogi koniecznej po działce , której dotyczy przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne, a następnie dopiero konfrontując treść przysługującego i wykonywanego prawa z treścią projektu dokonać stosownej oceny, stwierdzając, czy projektowana inwestycja spełnia wymogi w zakresie ochrony prawa osób trzecich czy też nie. Dopiero dokonanie prawidłowej oceny w tym zakresie winno było stanowić podstawę wydania stosownej decyzji. Kolejna kwestia, która nie została prawidłowo rozważona i oceniona przez organ II instancji to sygnalizowana przez skarżące już w odwołaniu kwestia dotycząca podziału działki nr "1" - której dotyczył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę- na działki nr "2" o pow. 0,0500 ha i działkę nr "3" o pow. 0,0400 ha. Wprawdzie, jak wskazał organ II instancji w odpowiedzi na skargi, podział ten ujawniony został w księgach wieczystych dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji nie mniej skoro skarżące w odwołaniu wskazały, że działka której dotyczy wniosek już nie istnieje organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji był zobowiązany wyjaśnić czy przedmiotowa działka uległa podziałowi zobowiązując inwestorów do przedłożenia dokumentów o podziale działki i do stosownej korekty planu objętego wnioskiem oraz do wykazania praw do nieruchomości objętej inwestycją. Wówczas też należało dokonać wyżej wskazanej oceny co do przebiegu służebności skarżących i oceny ochrony ich praw. Okoliczność, że podział działki nie został ujawniony w księdze wieczystej nie stał temu na przeszkodzie. Mając na uwadze przytoczone wyżej względy na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 a/ i c/ cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, a o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 tej ustawy.