II SA/Kr 1389/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Ewa Rynczak WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K z dnia [...] 2004 roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Decyzją z dnia [...] 2004 r., (znak:[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku żart. 49 ust.3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2006 r. nr.156 póz. 1118 - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał Inwestorom M. i J. (po sprostowaniu J.) K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w Ł. Na skutek odwołania M. i J. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2004 r., (znak:[...]) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i w to miejsce orzekł, że podstawą decyzji są przepisy art.48 ust.1 w związku z art.49 ust.3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. oraz art.2 ust.1 ustawy o zmianie ustawy prawo budowlane z dnia 16.04.2004r (Dz.U. z 2004r Nr 93 poz.888) utrzymując w pozostałej części zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniesiono co następuje. 1/ organ l instancji wszczął z urzędu w dniu [...] 2003 r., postępowanie w sprawie samowolnej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w Ł., stanowiącej własność M. i J. K. Budowa obiektu zakończona została w 1997 r. Po upływie 5 lat Inwestorzy wnieśli w dniu [...] 2003r do Wójta Gminy B. wniosek o legalizację obiektu dołączając inwentaryzację powykonawczą i ocenę stanu technicznego, sporządzoną przez A. P. legitymującego się uprawnieniami nr BPP.Upr.[...], do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Urząd Gminy B. w związku ze zmiana przepisów przesłał wniosek do załatwienia wg kompetencji do PINB w W., 2/ organ l instancji wszczął postępowanie i w dniu [...] 2003 r., wydał na podstawie art. 48 ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane 1994 r., postanowienie w którym nakazał Inwestorom przedłożenie dokumentów umożliwiających legalizację przedmiotowego obiektu. Następnie w dniu [...] 2004 r., wydał postanowienie którym po stwierdzeniu, że obowiązki nałożone na inwestorów M. i J. K. zostały spełnione-nałożył na M. i J. K. obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej, którą ustalono w wysokości 30.000 zł., które utrzymane zostało w mocy postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...] 2004 r. Postanowienie powyższe zostało przez strony postępowania zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. 3/ po stwierdzeniu niewykonania obowiązku wniesienia opłaty legalizacyjnej przez Inwestorów, PINB w W. wydał w dniu [...] 2004 r., opisaną na wstępie decyzję. 4/ organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W dniu [...] 2004 r., organ l instancji wydał postanowienie, określające wysokość opłaty legalizacyjnej na kwotę 30.000. zł. Wprawdzie zostało ono zaskarżone do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. który postanowieniem z dnia [...] 2004 r., ale tenże po stwierdzeniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami, utrzymał go mocy. Wspomniane postanowienie organu l instancji z dnia [...] 2004 r., zawierało w swej treści zapis "Jednocześnie wzywam w.w Inwestorów co uiszczenia powyższej opłaty w terminie do 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia." Zgodnie z przepisem art. 143 kpa wniesienie zażalenie na postanowienie, nie wstrzymywało jego wykonalności, co oznacza, iż w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia, Inwestorzy winni byli uiścić nałożoną opłatę bez względu na rozstrzygnięcie postępowania zażaleniowego, 5/ Art.49 ust.3 Prawa Budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nierozerwalnie związany z procesem legalizacji stanowi, iż "w przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 (organ przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany bada jego kompletność i zgodność z wymogami prawa), właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję te wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej. W dniu 30 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16.04.2004 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93 poz.888). W związku z powyższym organ odwoławczy zobligowany był do orzekania w trybie znowelizowanej ustawy, dlatego też skarżoną decyzję opartą na przepisach sprzed nowelizacji zreformował zgodnie z kompetencjami, na podstawie art. 138§1 pkt2kpa. 6/ w związku z wniesieniem wniosku o pozwolenie na użytkowanie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. prawidłowo rozpoczął proces legalizacji obiektu w oparciu o obowiązujące przepisy Prawa budowlanego. Zbadał przesłanki do jego zastosowania i uznał, że obiekt w związku ze zgodnością z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i spełnieniem przez inwestorów obowiązku dostarczenia dokumentów, można zalegalizować zgodnie ze znowelizowaną ustawą Prawo budowlane. Nałożył opłatą legalizacyjną zgodnie z dyspozycją art.49 Prawa Budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji. Strony były powiadomione zgodnie z art. 10 KPA o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie przedłożenie dowodu wpłaty opłaty legalizacyjnej musiało doprowadzić do wydania skarżonej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli M. i J. K. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podnieśli, że : - decyzja o rozbiórce budynku mieszkalnego została wydana bez pełnej analizy przyczyn zaistniałej sytuacji. "MWINB w K. jako instytucja nadrzędna w stosunku do Organów Arch.-Budowlanych Gminy nie wziął pod uwagę sytuacji, że urzędnik Urzędu Gminy w B. dopuścił się rażącego naruszenia prawa w skutek czego my jako obywatele jesteśmy narażeni na straty materialne/, Decyzja o naliczeniu opłaty legalizacyjnej, rozbiórka budynku itp./jak również ograniczono nam prawo do właściwego zgodnego z prawem i niezwłocznego załatwienia sprawy, zgodnie z ustawą Prawo Budowlane obowiązującą przed 11 lipca 2003 roku". - w dniu [...] 2003 roku złożyli do Urzędu Gminy pismo o wydanie zgody na użytkowanie budynku mieszkalnego wybudowanego w 1997 roku. Urząd Gminy nie załatwił sprawy niezwłocznie i skutkiem czego nie zastosowano przepisów obowiązujących do dnia [...] 2003 roku co spowodowało znaczne pogorszenie ich sytuacji, W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł ojej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1- p.o.p.s.a), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego, jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Faktem jest, że w dniu orzekania przez organy obowiązywały przepisy powołane w zaskarżonej decyzji. Nie mniej jednak wyrokiem z dnia [...] 2006 r., sygn.akt P [...] Trybunał Konstytucyjny odpowiadając na pytanie sądu administracyjnego, czy art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zakresie, w jakim wyłączają stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r, są zgodne z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, orzekł, że: 1. Art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, póz. 718) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 42, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229, Nr 129, poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 74, póz. 676), w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. 2. Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Zgodnie zaś z art. 145 "a" kpa podstawą wznowienia postępowania jest także przypadek, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Właśnie w niniejszym przypadku zachodzi taka sytuacja. Z ustaleń organów wynika, że przedmiotowa budowa zakończona została w 1997 r., a w dniu [...] 2003 r., inwestorzy zgłosili do Wójta Gminy B. wniosek o legalizację obiektu dołączając inwentaryzację powykonawczą i ocenę stanu technicznego a więc decyzję swoją organ oparł na niekonstytucyjnym przepisie. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "b" oraz art.135 oraz 152 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.