II SA/Kr 1390/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie AWSA Dorota Dąbek WSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J. M. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści 1.uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 10 zł( słownie: dziesięć złotych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 28 marca 2003r. nr [...] wydanym po rozpatrzeniu zażalenia J. M. O. utrzymało w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] znajdującego się w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] . Wydanie powyższych postanowień poprzedzone zostało następującymi ustaleniami: W przedmiotowej sprawie pismem z dnia [...] października 2001 r. J. M. O. jako administrator budynku przy ul. [...] w [...] zwrócił się do Urzędu Miasta [...] o wydanie zaświadczeń potwierdzających samodzielność lokali mieszkalnych w tym budynku. Do wniosku załączył inwentaryzację budowlaną administrowanego budynku. W dniu [...] października 2001 r. organ I instancji wydał zaświadczenie potwierdzające samodzielność lokali mieszkalnych. Jedynie lokal nr [...] został zakwalifikowany w załączonej inwentaryzacji jako pomieszczenie gospodarcze, a nie lokal mieszkalny. Na tej podstawie organ I instancji wydał zaświadczenie potwierdzające ten fakt, natomiast postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002r. organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] , znajdującego się w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] . Na skutek zażalenia złożonego przez administratora budynku, Kolegium postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002r. uchyliło zaskarżone postanowienie i zleciło organowi I instancji przeprowadzenie oględzin w spornym lokalu. W dniu [...] grudnia 2002r. organ I instancji wydał kolejne postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści. Zdaniem organu i instancji przedmiotowy lokal ma inne przeznaczenie niż mieszkalne. Na postanowienie to zażalenie złożył J. M. O., podnosząc, że inwentaryzacja budynku zawiera błędne informacje, a wszystkie okoliczności wskazują, że jest to lokal mieszkalny. Z karty ewidencyjnej tego lokalu mieszkalnego wynika zdaniem odwołującego się, że przynajmniej od 1966r /rok pierwszego wpisu/ znane jest organowi przeznaczenie lokalu, zaś z przeprowadzonych oględzin fakt samodzielności lokalu. Zdaniem Kolegium Odwoławczego sama karta ewidencyjna lokalu, będąca w posiadaniu urzędu nie przesądza o tym, że jest to samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali. Karta ta może jedynie stanowić dowód na to, że lokal był wykorzystywany jako lokal mieszkalny. Jeżeli organ nie był w posiadaniu dokumentacji technicznej budynku to zgodnie z art. 2 ust. 6 cyt. ustawy obowiązek jej sporządzenia spoczywał na właścicielu nieruchomości. Jak podkreśla Kolegium w przedmiotowej sprawie stosowna ekspertyza została wykonana i ż niej właśnie wynika, że jest to pomieszczenie gospodarcze. Z przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin także jednoznacznie nie wynika, że przedmiotowy lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym. Zdaniem Kolegium wątpliwości budzi już sama powierzchnia lokalu, wynosząca niecałe 12 m2. Zgodnie bowiem z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich ustytuowanie /Dz.U. nr 75, poz. 690/, w rozdziale nr 7 zatytuowanym "szczególne wymagania dotyczące mieszkań w budynkach wielorodzinnych", § 94 ust. 2 stanowi, ze w mieszkaniu co najmniej jeden pokój powinien mieć powierzchnię nie mniejszą niż 16 m2. Tymczasem przedmiotowy lokal ma powierzchnię znacznie mniejszą, wynoszącą bowiem niecałe 12 m2. Przedmiotowe pomieszczenie nie ma także własnego, przynależnego wyłącznie do tego lokalu we. W ramach przeprowadzonej inwentaryzacji i wydzielenia samodzielnych lokali mieszkalnych i użytkowych, we zostało oznaczone jako część wspólna nieruchomości. Kolegium Odwoławcze wskazało również na art. 218 kpa, zgodnie z którym, organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zwrot " w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75-86 kpa. W niniejszej sprawie jak wynika to z akt postępowania, organ administracyjny nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi by lokal nr [...] znajdujący się w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] , stanowił samodzielny lokal mieszkalny. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę złożył J. M. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, które wydane zostało w rażącej sprzeczności ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu skargi podniósł, art. 2 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali zawiera definicje określającą kryteria samodzielności lokalu. Zgodnie z tą definicja lokalem samodzielnym jest "wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały". Skarżący podnosi, że tylko kryteria określone w powyższej definicji decydują o samodzielności danego lokalu, a sporządzona inwentaryzacja budynku, zawierająca m.in. rzuty odpowiednich kondygnacji stanowi załącznik do aktu ustanawiającego odrębną własność lokalu. Tym samym zdaniem skarżącego brak jest podstaw prawnych do powołania przez Kolegium rozporządzenia Ministra Infrastruktury szczególnie, że powołany przepis mówi o powierzchni największego pokoju w mieszkaniu wielopokojowym, a nie o mieszkaniu jednopokojowym. Rozporządzenie to zdaniem skarżącego dotyczy tylko nowo budowanych obiektów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji Natomiast odnosząc się do zarzutu skargi, iż powołane Rozporządzenie dotyczy tylko nowo budowanych obiektów, Kolegium stoi na stanowisku, że z uwagi na fakt, że to obecnie przedmiotowy lokal miałby być uznany za samodzielny lokal mieszkalny należy przynajmniej posiłkowo odnieść się do aktualnych wymogów przewidzianych dla samodzielnych lokali mieszkalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Słuszny jest zarzut skarżącego, że dla ustalenia czy dany lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym decydujące są kryteria zawarte w ustawie z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali / Dz. U. Z 2000r. Nr 80, poz. 903 z późn.zm./. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Należy wyraźnie zaznaczyć, że powyższa definicja ma zastosowanie dla potrzeb wynikających z tej ustawy, czyli dla regulacji problematyki wyodrębniania własności lokali, nie ma natomiast charakteru uniwersalnego, powszechnego. Ustawa o własności lokali definiując samodzielny lokal mieszkalny nie odsyła do innych przepisów, które określałyby dodatkowe kryteria uznania danego lokalu za samodzielny lokal mieszkalny. Ustawa o własności lokali nie tylko nie odsyła do bezpośredniego stosowania innych przepisów, ale nie zawiera nawet odesłania do odpowiedniego stosowania innych przepisów. Stąd też ustalając dla potrzeb wyodrębnienia własności lokalu, czy dany lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym należy brać pod uwagę wyłącznie kryteria zawarte w tej ustawie. Brak jest zatem podstaw prawnych do zastosowania Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich użytkowanie / Dz.U. z 2002r. nr 75, poz.690, z późn. zm./. Powyższe rozporządzenie wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, a określone w nim warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia mają zapewnić spełnienie wymagań określonych w art. 5 i 6 ustawy Prawo budowlane. Stąd też brak podstaw prawnych do stosowania powyższego rozporządzenia dla realizacji i spełnienia wymagań określonych w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Z art. 2 ust. 5 i 6 ustawy o własności lokali wynika obowiązek zaznaczenia lokali wraz pomieszczeniami do nich przynależnymi na rzucie odpowiednich kondygnacji budynku, w razie braku dokumentacji technicznej budynku powyższych zaznaczeń dokonuje się na koszt dotychczasowego właściciela nieruchomości. Jak stanowi ustawa w art. 2 ust. 5 powyższe dokumenty stanowią załącznik do aktu ustanawiającego odrębną własność lokalu, a nie załącznik do zaświadczenia o samodzielności lokalu. Ustawodawca nakładając na organ administracyjny obowiązek stwierdzenia spełnienia wymagań kryteriów lokalu samodzielnego w formie zaświadczenia, nie wskazał w oparciu o jakie informacje , dane, środki dowodowe organ ma ustalić spełnienie powyższych kryteriów. Niewątpliwie do powyższych ustaleń będą miały zastosowanie reguły dotyczące wydawania zaświadczeń określone w kpa., w tym art. 218 § 2 stanowiący, że przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w kpa. Zakres tego postępowania wyjaśniającego może różnie się kształtować w zależności od tego jaki jest przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia. Ustawa o własności lokali wprowadziła w art. 2 ust. 3 generalną zasadę zgodnie z którą spełnienie wymagań lokalu samodzielnego stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Zasada ta ma powszechne zastosowanie bez względu na osobę właściciela nieruchomości, a więc zarówno w przypadku gdy właścicielem nieruchomości jest gmina jak i osoby trzecie. W przypadku gdy właścicielem nieruchomości są osoby trzecie organ zobowiązany do wydania zaświadczenia z natury rzeczy nie posiada ewidencji, rejestrów czy też innych danych dotyczących tej nieruchomości, w takiej sytuacji wydanie zaświadczenia może nastąpić po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w oparciu o wszelkie możliwe środki dowodowe, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem. Dokument zawierający zaznaczenie lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi na rzucie odpowiednich kondygnacji budynku stanowi jeden z dowodów jaki może być powołany w postępowaniu wyjaśniającym o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali, dowód ten tak jak i inne dowody przeprowadzone w sprawie podlega ocenie przez organ administracyjny w oparciu o cały materiał dowodowy. Obowiązek wynikający z ustawy o własności lokali w postaci stwierdzania w formie zaświadczenia samodzielności lokali spowodował niewątpliwie rozszerzenie zakresu postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie zaświadczenia w stosunku do typowego postępowania w sprawie wydania zaświadczenia uregulowanego w dziale VII kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone postanowienie wraz poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji, albowiem wydane zostały z naruszeniem art. 145 parag. 1 pkt 1 a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono zgodnie z art.200 powołanej wyżej ustawy.