II SA/Kr 1395/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Krystyna Daniel Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. W. i J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania skargę oddala. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. [...] na podstawie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2 ust. 2 i ust. 3, art. 4 ust. 1, 2, 3, 4, 6 i 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2005 r., nr 175, póz. 1459 ze zm.), art. 67 ust. 1 i art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, póz. 2603 ze zm.) Prezydent Miasta K. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej domem mieszkalnym, oznaczonej jako działka nr 1 o pow. 274 m2 obręb [...], objętej KW nr [...] i położonej w K. przy ul. [...] w prawo własności na rzecz A. i J.W. . W odwołaniu od tej decyzji A. i J.W. wskazali, że nieruchomość, której dotyczy ich wniosek, jest znacznie większa od nieruchomości objętej decyzją, a ta niezgodność związana jest z nieprawidłowościami w dokumentach prawnych i geodezyjnych, w tym w księdze wieczystej. Działka nr 1 nie pokrywa się z pierwotnym planem realizacyjnym osiedla, ani z ustaleniami aktu notarialnego, bowiem skarżący mieli otrzymać działkę o powierzchni 4 a. Działka 1 nie może prawnie istnieć, bo jej granica kończy się na linii zabudowy pozbawiając skarżących części zagospodarowanego siedliska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2010 r. [...] na podstawie art. 1 ust. 1, 2, art. 4 ust. 1 i art. 5 i art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał m. in., że skoro z treści odwołania stron wynika, iż na dzień złożenia odwołania nie są oni zainteresowani takim przekształceniem prawa jakie dokonane zostało w decyzji organu l instancji, to organ ten winien ustalić jaka jest wola wnioskodawców: czy podtrzymują oni wniosek o przekształcenie prawa złożony w dniu 27 kwietnia 2009 r., czy też wniosek ten wycofują. W tym drugim przypadku koniecznym stanie się wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. W sytuacji zaś podtrzymania żądania, organ l instancji winien ustalić, czy wskazane przez wnioskodawców nieprawidłowości faktycznie występują. W przypadku stwierdzenia tychże nieprawidłowości powinien organ rozważyć możliwość zawieszenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego do czasu ich usunięcia. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. [...], na podstawie art. 97§1 pkt 4, art. 100§1, art. 101§2 oraz art. 123§1 kpa Prezydent Miasta K. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej domem mieszkalnym, oznaczonej jako działka nr 2 obręb [...] pow. 274 m2 jedn. ewid. [...], objętej księgą wieczystą nr [...] położonej w K. przy ul. [...] w prawo własności oraz wezwał A. i J.W. do wystąpienia w terminie do 30 września 2010 r. do Sądu Rejonowego [...] z wnioskiem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W uzasadnieniu postanowienia organ l instancji podał, że z informacji A. i J.W. wynika, iż w dokumentach prawnych i geodezyjnych dotyczących przedmiotowej sprawy istnieje szereg nieprawidłowości. Nadto w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego prowadzone jest postępowanie dotyczące spraw spornych pomiędzy A i J.W. i, a Spółdzielnią [...] . Organ l instancji dodał, że organy administracyjne nie są władne rozstrzygać sporów cywilnych w zakresie dotyczącym roszczeń wynikających z umowy członkostwa w Spółdzielni, dotyczących przekazania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i związanych z realizacją inwestycji roszczeń pieniężnych - a do takich należy spór A i J.W. ze Spółdzielnią [...] w K. obecnie w likwidacji. Organ administracji wskazał też, że dla rozpatrzenia niniejszej sprawy konieczne jest wystąpienie do sądu powszechnego o ujawnienie w treści księgi wieczystej wpisu dotyczącego prawidłowego oznaczenia obrębu, działki i jej powierzchni. Podał, że "ewentualne sprostowanie zapisów w księdze wieczystej" ma charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 kpa, dlatego też na podstawie tego przepisu należało zawiesić postępowanie administracyjne. Stosownie bowiem do art. 97§1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na powyższe postanowienie A. i J.W. złożyli zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Żalący się podali, że do dokonania uzgodnień treści księgi wieczystej nr [...] , księgi wieczystej nr [...] oraz aktu notarialnego nr [...] z dnia 3 października 1994 r. z rzeczywistym stanem prawnym działki nr [...] i wybudowanym na niej budynkiem wystarczające są dokumenty opracowane i zatwierdzone przez Wydziały Urzędu Miasta K. w 1983 r. t.j. 1) plan realizacyjny budowy domów jednorodzinnych Osiedla [...] z dnia 4 listopada 1983 r. (zatwierdzony decyzja z dnia 28 listopada 1983 r.), wyznaczający powierzchnię i granice 121 działek oraz granice posadowienia budynków; 2) decyzja Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami [...] z dnia 21 grudnia 1983 r. ([...]) stanowiąca podstawę zawartej umowy notarialnej Nr [...] z dnia 30 grudnia 1983 r.; 3) akt notarialny nr [...] z dnia 30 grudnia 1983 r. zawarty na podstawie w/w decyzji pomiędzy Skarbem Państwa i Spółdzielnia [...]; 4) podstawowa Księga Wieczysta nr [...], założona na podstawie w/w dokumentów. A. i J.W. załączyli kopie w/w dokumentów (w teczkach nr 1 i 2) stanowiących ich zdaniem dowód nabycia przez nich prawa do działki nr [...] i budynku oraz podali, że to przedstawiciele organów administracji publicznej zobowiązani są do skorygowania w/w dokumentów. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. ([...]) na podstawie art. 138§2 w zw. z art. 97§1pkt 4 i art. 144 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. .uchyliło zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że pod pojęciem "zagadnienia wstępnego", na które powołał się organ l instancji należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, które należy do kompetencji innego organu administracyjnego czy sądu. Bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie nie jest możliwe. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka do zawieszenia postępowania. Organ orzekający w pierwszej instancji powtórzył jedynie za żalącymi się argumenty o nieprawidłowościach występujących w dokumentach, jednak nie dokonał - wbrew zaleceniom organu odwoławczego - ustaleń, czy podane nieprawidłowości faktycznie występują i czy rzeczywiście zachodzi konieczność sprostowania zapisów w księdze wieczystej - co miałoby charakter zagadnienia wstępnego przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Stwierdzenie, że "ewentualne" sprostowanie zapisów w księdze wieczystej ma charakter zagadnienia wstępnego nie może być traktowane jako zagadnienie wstępne stanowiące podstawę zawieszenia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło też, że A. i J.W. nabyli (akt notarialny z dnia 3 października 1994 r. Rep. nr [...] r.) od Spółdzielni [...]" prawo użytkowania wieczystego działki nr 1 o pow. 274 m2, położonej przy ul. [...] w K. oraz własność domu jednorodzinnego wybudowanego na tej działce. Na podstawie w/w umowy odłączono na wiosek stron z księgi wieczystej nr [...] działkę nr 1 i urządzono dla niej nową księgę wieczystą nr [...]. Działka nr 1 powstała z podziału działki 3 , objętej KW [...] będącej w użytkowaniu wieczystym w/w Spółdzielni. Podział tej działki został zatwierdzony decyzją Urzędu Rejonowego w K. z dnia 1 lipca 1993 r. [....], z której z kolei wynika, że działka nr 3 o pow. 5.2860 ha uległa podziałowi na działki nr 4 do nr 5 Z powyższych dokumentów wynika również, że dla odwołujących się przewidziana była działka większa niż przekazana im w użytkowanie wieczyste działka nr 1 , jednak z porównania mapy ewidencyjnej z projektem realizacyjnym wynika, że część z tego obszaru (tzn. od granicy północnej budynku nr [...] znajdowała się poza granicą będącej w posiadaniu Spółdzielni, .a podlegającej podziałowi działki nr 3 (obecnie działka nr 6 ). Oznacza to, że w wyniku podziału tej działki nie można było wydzielić działki nr 1 o innym niż jest obecnie kształcie i powierzchni, (tj. według wskazań na planie realizacyjnym osiedla) z terenu nie należącego do Spółdzielni. Przydzielając odwołującym się działkę pod budowę domu według oznaczenia na planie realizacyjnym Spółdzielnia nie była użytkownikiem wieczystym tego terenu. Pismem z dnia 19 marca 1997 r. ([...]) i z dnia 21 kwietnia 1997 r. ([...]) zwracała się do Urzędu Miasta K. o nabycie działki uzupełniającej do działki nr 1 z terenu pomiędzy ul. [...], a posesją A. i J.W. , określonego w planie zagospodarowania osiedla. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy wskazał, że nie można przyjąć, że zachodzi konieczność prostowania zapisów w księgach wieczystych. Przyczyną nie może być bowiem fakt, iż plan realizacyjny obejmował teren (obecnie działka nr 6 ) nie będący w posiadaniu Spółdzielnia, a o który odwołujący się mogą w każdej chwili ubiegać się w ramach roszczeń Spółdzielni, bądź od Gminy jako działki dopełniającej. Organ l instancji winien więc jedynie ustalić, czy wnioskodawcy podtrzymują wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, czy też go wycofują. Na powyższe postanowienie A. i J.W. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podnieśli, że zaskarżone rozstrzygnięcie "podjęte zostało w sprzeczności z istotnymi faktami formalnymi i rzeczowymi" opisanymi w załączonych do sprawy pismach z dnia 21 września 2009 r., 18 września 2009 r., 20 października 2009 r. oraz w piśmie z dnia 21 czerwca 2010 r. skierowanym do Wydziału Skarbu Miasta. Skarżący zarzucili rozstrzygnięciu organu odwoławczego pozbawienie ich nabytych praw własności wynikających z obowiązującego Planu Osiedla [...] z dnia 4 listopada 1983 r. poprzez nieuwzględnienie pierwotnie przydzielonej im działki nr [...] z budynkiem, a także poprzez błędne ustalenie, że przedmiotem użytkowania wieczystego jest działka 1 o pow. 274 m2 wydzielona z działki nr 3 - ponieważ działki takie w sensie prawnym nie istnieją. Wskazali, że opisane dokumenty zostały dołączone do sprawy w teczce oznaczonej nr 1 i w oparciu o te dokumenty ustalono stan prawny użytkowania wieczystego 121 działek o łącznej powierzchni 5 4928 m2 licząc po ustalonej cenie 210 zł za 1 m2 gruntu. Zgodnie z załączoną do aktu notarialnego decyzją należność za cały ten teren została wpłacona na konto Urzędu Miasta K. , w tym i należność w kwocie 174 000 zł za 824 m2 za działkę nr [...]. Wskazali nadto, że organ odwoławczy błędnie ustalił, iż od strony północnej budynku nr 12, cześć obszaru znajduje się poza granicą działki będącej w posiadaniu Spółdzielni. Podali, że na mapie uzupełniającej podział działek nie ma wyznaczonych granic działek 3 i 7 , a są wyznaczone granice Osiedla [...] i w tych granicach są dzielone grunty o pow. 5 4928 m2 na poszczególne działki. W ocenie skarżących błędnie też ustalono, że w granicach Osiedla [...] brakuje od ściany północnej budynku przy ul. [...] obszaru 900 m 2 w tym 300 m 2 działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 3-5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. Zaskarżone postanowienie poddane więc zostało kontroli nie tylko pod kątem zarzutów skargi, ale w ogóle pod kątem zgodności z prawem. W wyniku tej kontroli nie stwierdzono naruszenia prawa mogącego powodować konieczność uchylenia postanowienia. Dokonane przez organ odwoławczy ustalenia dotyczące przyczyn powstałego pomiędzy skarżącymi a Spółdzielnią Mieszkaniową sporu znajdują oparcie w zgromadzonym materiale, a także w twierdzeniach samych skarżących. Niewątpliwe jest, że skarżący realizowali inwestycję na działce większej niż obecna działka nr 1 . Przekazanie jednak członkowi spółdzielni (w ramach stosunków wewnątrzspółdzielczych) działki w celu realizacji inwestycji nie jest równoznaczne z przekazaniem prawa wieczystego użytkowania tej działki. Takie przekazanie działki następuje w ramach realizacji uprawnień wynikających z członkostwa spółdzielni i jako takie może mieć tylko obligacyjny skutek. Skutek rzeczowy w postaci nabycia prawa wieczystego użytkowania działki następuje dopiero w drodze umowy sporządzanej w formie aktu notarialnego. Taka umowa została pomiędzy Spółdzielnią a skarżącymi zwarta, a jej przedmiotem była tylko działka 1 . Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przekształceniu w prawo własności może podlegać tylko prawo wieczystego użytkowania nieruchomości. Skarżący są zaś wieczystymi użytkownikami tylko działki nabytej w/w aktem notarialnym, a nie tej, która została im przekazana we władanie przez Spółdzielnię. Powyższy stan prawny nieruchomości jest niewątpliwy, wynika bowiem z umowy przeniesienia użytkowania wieczystego z dnia 3 października 1994 r. sporządzanej w formie aktu notarialnego Rep. [...]i stosownych wpisów w księdze wieczystej [...]. . Zgodnie z art. 94 § 1 pkt 4 kpa postępowanie administracyjne podlega zawieszeniu gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na tle powyżej wskazanych okoliczności w całości podzielić należy spostrzeżenie organu odwoławczego co do braku podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Nie ma bowiem zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia którego miałby zależeć wynik sprawy. Przedmiot prawa użytkowania wieczystego, które może być przekształcone jest określony i udokumentowany. Zagadnieniem zupełnie odrębnym, a niemającym w rozpoznawanej sprawie znaczenia jest to, czy i w jakim zakresie starania skarżących o pozyskanie prawa do dalszej części pozostającej w ich władaniu posesji zakończą się powodzeniem. Z przedłożonych dokumentów wynika, że takie starania podejmowała sama Spółdzielnia po stwierdzeniu, że przekazała skarżącym (dla celów realizacji budowy) działkę wykraczającą granicami poza tę, do której jej samej przysługiwało prawo wieczystego użytkowania. Skoro wskazywana przez organ l instancji przeszkoda w kontynuowaniu postępowania w postaci zagadnienia wstępnego nie istnieje, to uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania ocenić należy jako zgodne z prawem. Zaznaczyć przy tym należy, że stwierdzenie braku w/w przeszkody nie jest równoznaczne z załatwieniem sprawy administracyjnej o przekształcenie prawa. Postępowanie w tej sprawie będzie toczyć się nadal i winno zakończyć się stosowną decyzją administracyjną. Wyrok wydano na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.