II SA/Kr 1395/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Sędzia WSA Piotr Fronc Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. K. i B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 września 2025 r. znak: SKO.OŚ/4170/319/2025 w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie solidarnie na rzecz J. K. i B. K. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy M. decyzją z dnia 18 lipca 2025 r. nr OS.6324.1.5.2025.PZ działając na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 5 ust. 7, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z § 4 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia nr 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 17 września 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki D. w km 10+960 w miejscowości R. na potrzeby Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K. nakazał B. K. oraz J. K. niezwłoczne przyłączenie nieruchomości przy ul. [...] w miejscowości M. (działka o numerze ewidencyjnym [...]) do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie informacji z dnia 10 marca 2025 r. uzyskanej od spółki Wodociągi M. Sp. z o.o. o istnieniu technicznej możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej wskazanej nieruchomości, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wykonania obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegającego na przyłączeniu nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Organ I instancji ustalił, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie zaświadczeniem z dnia 18 sierpnia 2015 r. potwierdził przyjęcie sieci kanalizacyjnej na dz. nr [...] i [...] do użytkowania, stąd też Wójt uznał, że sieć kanalizacyjna zapewnia techniczną możliwość podłączenia do niej wskazanej nieruchomości. W aktach sprawy znajduje się mapa zasadnicza w skali 1:500 wydana przez Starostę Krakowskiego z dnia 21 maja 2025 r., na której kolorem brązowym oraz symbolami ks160 oraz ks250, wraz z zaznaczonymi studzienkami kanalizacyjnymi, oznaczony jest przebieg sieci kanalizacji sanitarnej na działce nr [...]. Spółka Wodociągi M. Sp. z o.o., zarządzająca siecią wodociągową i kanalizacyjną w gminie M., pismem z dnia 20 czerwca 2025 r., poinformowała, że budowa przyłącza kanalizacyjnego do nieruchomości zlokalizowanej pod adresem ul. B. (dz. nr [...]) nie wymaga rozbudowy sieci kanalizacyjnej. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art.5 ust.1 pkt 2) ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2025.733 t.j.) właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Wskazał, że przepisami odrębnymi w rozumieniu t ego przepisu są regulacje ustawowe dotyczące możliwości odprowadzania ścieków wraz z ich konkretyzacją w formie przepisów prawa miejscowego. W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wskazał, że analiza rejestru zgłoszeń oczyszczalni ścieków prowadzonego przez Wójta Gminy M. wykazała, że nie odnotowano zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków pod adresem M. ul. [...] Nadto ustalił, że nieruchomość zlokalizowana przy ul. [...] w miejscowości M. położona jest w strefie ochronnej na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody powierzchniowej z rzeki D. wyznaczonej rozporządzeniem nr 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 17 września 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki D. w km 10+960 w miejscowości R. na potrzeby Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K. (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2012 r. poz. 4639) oraz na terenie aglomeracji K. wyznaczonej uchwałą nr XLVIII/1318/20 Rady Miasta K. z dnia 18 listopada 2020 roku w sprawie wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji K. (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2020 r., poz. 7326) zmienioną uchwałą nr CXXIII/3353/23 Rady Miasta K. z dnia 22 listopada 2023 r. zmieniającą uchwałę nr XLVIII/ 1318/20 w sprawie wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji K. (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2023 r., poz. 7741). Organ I instancji ustalił, że nieruchomość wyposażona jest w przydomową oczyszczalnię ścieków (protokół z dnia 10 lutego 2025 r. - karta nr 24) oraz, że została ona wykonana w ramach pozwolenia na budowę udzielonego przez Starostę Krakowskiego z dnia 23 lipca 2010 r., a odebrana wraz z budynkiem mieszkalnym przez PINB w Krakowie w dniu 6 grudnia 2012 r. Dlatego też Wójt przyjął, że wskazany budynek został wybudowany po wejściu w życie (9 października 2012 r.) w/w rozporządzenia nr 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 17 września 2012 r. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli J. K. i B. K..Zarzucili, że nie ma przesłanek do likwidacji przydomowej oczyszczalni ścieków, gdyż działa ona prawidłowo i posiada wymagane pozwolenia. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obowiązek przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej nie dotyczy właścicieli nieruchomości wyposażonych w przydomowe oczyszczalnie ścieków spełniające odpowiednie normy. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 15 września 2025 r. nr SKO.OŚ/4170/319/2025 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Zatem, co do zasady, ustawodawca w przepisie tym wprowadził alternatywę: albo istnieje sieć kanalizacyjna - wówczas zasadą jest, że nieruchomość ma być podłączona do tej sieci, a jedyny wyjątek dotyczy nieruchomości wyposażonej w przydomową oczyszczalnię ścieków albo sieć kanalizacyjna nie istnieje i jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona - wówczas właścicielowi nieruchomości przysługuje wybór między wyposażeniem nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków. Organ odwoławczy ustalił, że w aktach sprawy znajduje się informacja o istnieniu technicznej możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej przedmiotowej nieruchomości oraz że budowa przyłącza kanalizacyjnego do tej nieruchomości nie wymaga rozbudowy sieci kanalizacyjnej. Na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu 10 lutego 2025 r. ustalił, że nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, jednakże oczyszczalnia ta nie została zgłoszona w trybie art. 152 ustawy Prawo ochrony środowiska do Wójta Gminy M.. W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie z dnia 28 listopada 2012 r. o zakończeniu budowy budynku jednorodzinnego na działce nr [...] (prezentata na piśmie z dnia 6 grudnia 2012 r.). Powyższa inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 27 lipca 2010 r. wydanego przez Starostę Krakowskiego. SKO wyjaśniło, że regulacja dotycząca zgłoszenia instalacji niewymagającej uzyskania zezwolenia została zawarta w art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Przedmiotowa nieruchomość znajduje się w strefie ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki D. wyznaczonej rozporządzeniem nr 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 17 września 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki D. w km 10+960 w miejscowości R. na potrzeby Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K., a także na terenie aglomeracji K. wyznaczonej uchwałą nr XLVIII/1318/20 Rady Miasta K. z dnia 18 listopada 2020 roku w sprawie wyznaczenia obszaru i granic aglomeracji K.. Zakazy obowiązujące na terenie ochrony pośredniej strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki D. wprowadzone rozporządzeniem nr 8/2012 Dyrektora RZGW w K. oraz warunki wprowadzania ścieków do ziemi poza aglomeracją, o których mowa § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych wyznaczają dla przedmiotowej instalacji standard emisyjny oraz standard jakości środowiska, o których mowa w art. 152 ust. 4a pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z § 4 ust.1 pkt 1) rozporządzenia nr 8/2012 Dyrektora RZGW w K. na terenie ochrony pośredniej zabrania się wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, poza oczyszczonymi wodami opadowymi i roztopowymi, o których mowa w art. 9 pkt 14 lit. c ustawy Prawo wodne, oczyszczonymi ściekami z oczyszczalni komunalnych, przydomowych i przemysłowych oraz poza ściekami pochodzącymi z obiektów chowu lub hodowli ryb łososiowatych lub ryb innych niż łososiowate, jeżeli wzrost zawartości poszczególnych substancji w wykorzystanych wodach przekracza: pięciodobowe biochemiczne zapotrzebowanie tlenu (BZT5) 3 md 02 /l, chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZTCr) 7 mg O2 /l, zawiesiny ogólne 6 mg/l, azot ogólny l mg N/l, fosfor ogólny 0,1 mg P/l. Jak stanowi § 4 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia nr 8/2012, na terenie ochrony pośredniej zabrania się realizowania budownictwa mieszkalnego oraz urządzania kempingów bez przyłączenia do kanalizacji zbiorczej, lub w przypadku braku takiej kanalizacji, bez wyposażenia w szczelny zbiornik do gromadzenia ścieków lub przydomową oczyszczalnię ścieków. Po zrealizowaniu systemu kanalizacji zbiorczej wprowadza się obowiązek przyłączenia do niej istniejących obiektów budownictwa mieszkalnego oraz kempingów w terminie nie dłuższym niż 2 lata od wykonania kanalizacji, a w przypadku urządzeń mających ważne pozwolenie wodnoprawne do czasu jego wygaśnięcia. Z treści tego przepisu wynika, że obowiązek przyłączenia nieruchomości na terenie ochrony pośredniej dotyczy wszystkich nieruchomości, również tych wyposażonych w przydomowe oczyszczalnie ścieków, niezależnie od wartości wskaźników zanieczyszczeń w ściekach. Dlatego też SKO w Krakowie uznało, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest zgodna z przepisami prawa. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli J. K. i B. K., zarzucając naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wskazali, że organ pominął fakt, że na nieruchomości znajduje się legalnie wybudowana przydomowa oczyszczalnia ścieków, zgodnie z pozwoleniem Starosty Krakowskiego z dnia 23 lipca 2010 r., odebrana przez PINB w Krakowie dnia 6 grudnia 2012 r. Skarżący podnieśli, że organ naruszył również zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), ponieważ nowelizacja ustawy weszła w życie 9 października 2012 r., a inwestycja została zakończona przed tą datą. Pozwolenie na realizację inwestycji nie narzucało dokładnej daty jej zakończenia. Natomiast odbiór inwestycji nastąpił w dniu 6 grudnia 2012 r. Ponadto wskazano na naruszenie zasady zaufania obywatela do organów państwa (art. 8 § 1 K.p.a.), ponieważ skarżący działali w dobrej wierze i zgodnie z obowiązującym prawem. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Skarga okazała się uzasadniona. Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd stwierdził, że wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Na wstępie podkreślić należy, że z akt administracyjnych wynika, że w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 23 lipca 2010 r., na podstawie której na działce skarżących wybudowano dom jednorodzinny wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków, znajduje się zapis: "Przed zgłoszeniem zakończenia robót budowlanych i przystąpieniem do użytkowania należy zrealizować obiekty i urządzenia zapewniające spełnienie art. 5 pr. bud. w zakresie: przyłącza wodociągowe, kanalizacyjne, szambo lub przydomowa oczyszczalnia ścieków, wjazd na działkę". Z kolei z k.49 akt administracyjnych wynika, że w dniu 12.07.2011 r. skarżący dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków, określając planowaną datę budowy na dzień 14.08.2011 r. Od tego zgłoszenia organ nie wniósł sprzeciwu. Istotą sporu jest zatem, czy przepis § 4 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia nr 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 17 września 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki D. w km 10+960 w miejscowości R., ma zastosowanie wyłącznie na przyszłość (od dnia wejścia w życie rozporządzenia, czyli 12 października 2012 r.), czy też może być stosowany również do zdarzeń, które nastąpiły przed jego wejściem w życie, co zdaje się sugerować sformułowanie użyte w zdaniu drugim tego przepisu: w sytuacji zrealizowania kanalizacji zbiorczej wprowadza się obowiązek przyłączenia do niej istniejących obiektów budownictwa mieszkalnego. Powyższe rozporządzenie wydane zostało na podstawie upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, w myśl którego strefę ochronną ustanawia, w drodze aktu prawa miejscowego, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, na wniosek i koszt właściciela ujęcia wody, wskazując zakazy, nakazy, ograniczenia oraz obszary, na których one obowiązują, stosownie do art. 52-57. Skoro zatem w rozporządzeniu można było zawrzeć zakazy, nakazy i ograniczenia wymienione w art. 52-57 ustawy, przytoczenia wymaga adekwatny do omawianego zagadnienia przepis art.54 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania rozporządzenia Nr 8/2012 z dnia 17 września 2012 r. (Dz.U.2012.145 t.j.), który stanowił: "Na terenach ochrony pośredniej może być zabronione lub ograniczone wykonywanie robót oraz innych czynności powodujących zmniejszenie przydatności ujmowanej wody lub wydajności ujęcia, a w szczególności: 1) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi; 2) rolnicze wykorzystanie ścieków; 3) przechowywanie lub składowanie odpadów promieniotwórczych; 4) stosowanie nawozów oraz środków ochrony roślin; 5) budowa autostrad, dróg oraz torów kolejowych; 6) wykonywanie robót melioracyjnych oraz wykopów ziemnych; 7) lokalizowanie zakładów przemysłowych oraz ferm chowu lub hodowli zwierząt; 8) lokalizowanie magazynów produktów ropopochodnych oraz innych substancji, a także rurociągów do ich transportu; 9) lokalizowanie składowisk odpadów komunalnych, niebezpiecznych, innych niż niebezpieczne i obojętne oraz obojętnych; 10) mycie pojazdów mechanicznych; 11) urządzanie parkingów, obozowisk oraz kąpielisk; 12) lokalizowanie nowych ujęć wody; 13) lokalizowanie cmentarzy oraz grzebanie zwłok zwierzęcych. 2.Na terenach ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej, oprócz zakazów lub ograniczeń, o których mowa w ust. 1, może być zabronione lub ograniczone: 1) wydobywanie kopalin; 2) wykonywanie odwodnień budowlanych lub górniczych. 3. Na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody powierzchniowej, oprócz zakazów lub ograniczeń, o których mowa w ust. 1, może być zabronione lub ograniczone: 1) lokalizowanie budownictwa mieszkalnego oraz turystycznego; 2) używanie samolotów do przeprowadzania zabiegów rolniczych; 3) urządzanie pryzm kiszonkowych; 4) chów lub hodowla ryb, ich dokarmianie lub zanęcanie; 5) pojenie oraz wypasanie zwierząt; 6) wydobywanie kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu; 7) uprawianie sportów wodnych; 8) użytkowanie statków o napędzie spalinowym. Z przepisu tego wynikają zatem dla omawianego zagadnienia dwa istotne wnioski: po pierwsze, wymienione w nim zakazy dotyczą czynności mogących nastąpić w przyszłości; po drugie, wymieniony w przepisie art.54 ust.3 pkt 1) zakaz odnosi się do zdarzenia polegającego na lokalizowaniu budownictwa mieszkalnego. Zwrócić należy również uwagę, że jedynie w trzech przypadkach wymienionych w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne prawodawca przewidział możliwość nałożenia na właścicieli gruntów położonych na terenie ochrony pośredniej obowiązków polegających na zmianie stanu faktycznego, który już istniał przed ustanowieniem strefy ochronnej: - obowiązku stosowania odpowiednich upraw rolnych lub leśnych (ust.4), - obowiązku zlikwidowania nieczynnych studni (ust.6), - obowiązku zlikwidowania ogniska zanieczyszczenia wody (ust.7). Dlatego też w takim kontekście winien być odczytywany przepis § 4 pkt 13) rozporządzenia Nr 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 17 września 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki D. w km 10+960 w miejscowości R. na potrzeby Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S. A. w K. (Małop.2012.4639 z dnia 2012.09.24). Stanowi on, że: "Na terenie ochrony pośredniej zabrania się realizowania budownictwa mieszkalnego oraz urządzania kempingów bez przyłączenia do kanalizacji zbiorczej, lub w przypadku braku takiej kanalizacji, bez wyposażenia w szczelny zbiornik do gromadzenia ścieków lub przydomową oczyszczalnię ścieków. Po zrealizowaniu systemu kanalizacji zbiorczej wprowadza się obowiązek przyłączenia do niej istniejących obiektów budownictwa mieszkalnego oraz kempingów w terminie nie dłuższym niż 2 lata od wykonania kanalizacji, a w przypadku urządzeń mających ważne pozwolenie wodnoprawne do czasu jego wygaśnięcia." Z treści tego przepisu rozporządzenia organy wywodziły istnienie obowiązku przyłączenia nieruchomości do wykonanej już po uzyskaniu pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej, gdy zakończenie budowy domu wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków nastąpiło po wejściu w życie cytowanego rozporządzenia. Ze stanowiskiem takim zgodzić się nie można. Po pierwsze, wykładnia przepisu § 4 pkt 13) rozporządzenia Nr 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 17 września 2012 r. powinna być dokonywana według reguł wykładni systemowej – w połączeniu z treścią przepisu art.54 ustawy. Po drugie, w sytuacji braku przepisów przejściowych, należało odpowiedzieć na pytanie, jakie zasady intertemporalne winny znaleźć zastosowanie, co wymaga głębszej refleksji. W orzecznictwie i judykaturze przyjmuje się powszechnie, że w przypadku braku w akcie prawnym przepisów międzyczasowych w grę może wchodzić zastosowanie jednej z trzech zasad: 1) zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości), 2) zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości, 3) zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2021 r. sygn. II GSK 1424/18 (publikowany w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - cboisa) wyrażono pogląd, który sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że ustawodawca, nie regulując wyraźnie kwestii intertemporalnej, otwiera drogę do tego, aby w danej sytuacji stosować zasadę tempus regit actum (czas wyznacza podstawę działania). Oznacza ona, że zdarzenie prawne należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w dacie, gdy miało ono miejsce (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 18 października 1995 r., sygn. akt III AZP 29/95 OSNAP 1996/8 /107; uzasadnienie wyroku TK z dnia 15 września 1999 r., sygn. akt K 11/99 OTK 1999/6/116; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 21 lutego 2000 r., sygn. akt OPS 6/99 ONSA 2000/3/89; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 12 marca 2001 r., sygn. akt OPS 14/00, ONSA 2001/3/101; wyrok TK z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt P 43/07; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 511/07; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 408/18). Tak więc respektując zakaz retroakcji, zdarzenia prawne i stosunki prawne powstałe pod rządem dawnego prawa należy oceniać według tego prawa, a nie prawa nowego, które będzie miało zastosowanie do zdarzeń prawnych i ich skutków powstałych po dacie jego wejścia w życie. Z omawianej zasady wynika w szczególności, że ustawa obowiązująca w chwili, gdy zdarzenie prawne nastąpiło, rozstrzyga czy zdarzenie to doprowadziło do powstania, zmiany albo wygaśnięcia prawa podmiotowego lub stosunku prawnego. Zaznaczyć także należy, że z kwestią intertemporalną powiązana jest zasada pewności prawa, zasada zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasada związana z bezpieczeństwem prawnym – ochrony praw dobrze nabytych. Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że na wstępie należało dokonać oceny do jakich zdarzeń odnosi się przepis § 4 pkt 13) rozporządzenia, ustanawiający zakaz realizowania budownictwa mieszkalnego bez przyłączenia do kanalizacji zbiorczej (a w przypadku braku takiej kanalizacji, bez wyposażenia w szczelny zbiornik do gromadzenia ścieków lub przydomową oczyszczalnię ścieków) i wprowadzający, po zrealizowaniu systemu kanalizacji zbiorczej obowiązek przyłączenia do niej istniejących obiektów budownictwa mieszkalnego. Czy odnosi się on do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie rozporządzenia, czy również przed jego wejściem w życie, na co mógłby wskazywać obowiązek przyłączenia do kanalizacji zbiorczej istniejących obiektów budownictwa mieszkalnego. Odpowiedzieć również należy na pytanie, jakie zdarzenia przepisem tym są objęte. Przypomnieć trzeba, że wymieniony w art.54 ust.3 pkt 1) ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne zakaz odnosi się do lokalizowania budownictwa mieszkalnego, a w rozporządzeniu ustanawiającym strefę ochrony pośredniej użyto sformułowania "realizowania". Czy zatem zdarzeniem objętym dyspozycją § 4 pkt 13) rozporządzenia może być decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, decyzja o pozwoleniu na budowę, dokonanie legalnego zgłoszenia, czy też jak uznał organ – formalne zakończenie budowy dokonane zawiadomieniem właściwego organu o zakończeniu budowy budynku jednorodzinnego wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków ? W ocenie Sądu, skoro w ustawie przewidziano możliwość ustanowienia zakazu lokalizowanie budownictwa mieszkalnego, to sformułowanie użyte w rozporządzeniu "realizowanie budownictwa mieszkalnego" musi być rozumiane jako lokalizacja, a nie "budowa", jak przyjął organ. Pojęcie "lokalizacja" odnosi się do pierwszego etapu procesu inwestycyjnego, momentu wyrażenia zamiaru budowy poprzez wszczęcie postępowania o uzyskanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, względnie pozwolenia na budowę. Skarżący legitymują się ważnym pozwoleniem na budowę, w którym zagwarantowano im prawo do wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków. Tak więc na podstawie tej decyzji nabyli prawo podmiotowe do jej wykonania. Z prawa tego, jak wyżej przedstawiono, legalnie skorzystali. W demokratycznym państwie prawnym nie do przyjęcia jest dokonanie takiej wykładni prawa, która prawa nabyte niweczy. W ocenie Sądu zdanie drugie przepisu § 4 ust.1 pkt 13) rozporządzenia: "Po zrealizowaniu systemu kanalizacji zbiorczej wprowadza się obowiązek przyłączenia do niej istniejących obiektów budownictwa mieszkalnego" należy wykładać w ten sposób, że obowiązek ten może dotyczyć wyłącznie takich obiektów budownictwa mieszkalnego, odnośnie do których już na etapie uzyskania decyzji o lokalizacji/realizacji (czyli np. decyzji o pozwoleniu na budowę), wydanej po dacie wejścia w życie rozporządzenia ustanawiającego strefę ochronną, zawarto w niej warunkową zgodę na wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków, z uprzedzeniem inwestora o mogącym w przyszłości wystąpić obowiązku przyłączenia budynku do kanalizacji zbiorczej, w razie jej wykonania. Dlatego też użyte w tym przepisie wyrażenie "istniejących obiektów budownictwa mieszkalnego" nie może być rozumiane jako odnoszące się dla wszystkich istniejących w strefie budynków, również powstałych przed jej ustanowieniem. Zdecydowanie wadliwe jest zatem warunkowanie obowiązku przyłączenia nieruchomości do kanalizacji zbiorczej od momentu dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, w rejestrze zgłoszeń oczyszczalni ścieków prowadzonym przez Wójta Gminy M. nie odnotowano zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków skarżących, czego konsekwencją miało być niewyłączenie tej nieruchomości z aglomeracji K.. Stanowisko to uznać należy za nieprawidłowe. Organ nie wyjaśnił dlaczego jedynym dowodem potwierdzającym fakt wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków ma być umieszczenie jej w rejestrze prowadzonym przez Wójta. Tymczasem, jak wynika z art.3 ust.3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, dodanego przez art. 53 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.01.100.1085) z dniem 1 października 2001 r., gmina została zobowiązana do prowadzenia ewidencji przydomowych oczyszczalni ścieków w celu kontroli częstotliwości i sposobu pozbywania się komunalnych osadów ściekowych oraz w celu opracowania planu rozwoju sieci kanalizacyjnej. Oznacza to, że rejestr taki nie powinien być tworzony wyłącznie na podstawie zgłoszeń dokonywanych do organów ochrony środowiska przed przystąpieniem do eksploatacji domowych oczyszczalni ścieków. Wreszcie, organy obydwu instancji podkreśliły, że skarżący nie dokonali zgłoszenia przydomowej oczyszczalni ścieków do eksploatacji w trybie art.152 z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Jednakże nie wyjaśniły, jakie są konsekwencje braku takiego zgłoszenia. Podkreślenia zatem wymaga, że w myśl art.152 ust.4a ustawy (w brzmieniu wprowadzonym ustawą nowelizującą z dnia 21 maja 2010 r. - Dz.U.10.119.804) organ ochrony środowiska mógł wnieść sprzeciw, jeśli eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska oraz gdy instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. W myśl art.154 ust.1 ustawy środowiskowej organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia miał jedynie możliwość, a nie obowiązek, ustalenia wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących eksploatacji instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, o ile było to uzasadnione koniecznością ochrony środowiska. Tak więc nie można uznać, aby zaniechanie dokonania zgłoszenia zamiaru przystąpienia do eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, nakazanego przepisem z art.152 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2008.25.150 t.j.) automatycznie oznaczało, że nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych, o czym stanowi przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17.10.2023 r., sygn. II SA/Kr 676/23, publ. w CBOISA). Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organy dokonując błędnej wykładni przepisu § 4 ust.1 pkt 13) rozporządzenia nr 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 17 września 2012 r. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, naruszyły prawo materialne. Dlatego też, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.