II SA/Kr 1396/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska / spr. / Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2004r. sprawy ze skargi L. P., A. P. i J. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę po wznowieniu postępowania - skargę oddala - II S A/Kr 1396/00 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].01.2000r, wydaną na podstawie art.146 § 2 kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku wznowienia postępowania, Starosta odmówił uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...].02.1998r, którą udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego 2-kondygnacyjnego z częścią handlową w parterze oraz poddaszem użytkowym na parceli nr 1 położonej w C. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu wydania pozwolenia na budowę A. K., L. R., J. F., A. P., L. P. i J. R. posiadali tytuł prawny do terenu /umowa dzierżawy/ bezpośrednio sąsiadującego z terenem inwestycji. W postępowaniu tym nie brali udziału, mimo posiadania statusu strony i dlatego wznowienie postępowania było zasadne. Osoby te podniosły w postępowaniu wznowieniowym, że budowa budynku mieszkalno-usługowego na działce nr 1 spowoduje utrudnienia lub uniemożliwi użytkowanie segmentów handlowych wybudowanych na działce przez nich dzierżawionej. Współwłaścicielami parceli 2, zabudowanej pawilonami handlowymi, są właściciele parceli nr 1, której dotyczyło kwestionowane pozwolenie na budowę. Spór jest zatem sporem cywilno-prawnym i nie może być rozstrzygnięty na drodze administracyjnej. Organ podniósł również, że uznani za strony postępowania A. K., L. R., J. F., A. P., L. P. i J. R. utracili interes prawny w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym z uwagi na rozwiązanie umowy dzierżawy. Roszczenia ich nie mogą być oceniane na gruncie prawa budowlanego. W odwołaniu od tej decyzji A. P., J. R., L. P., A. K., J. F. i L. R. zarzucili, że organ naruszył przepisy postępowania przez zaniechanie podania prawnej podstawy orzeczenia, nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla wydania prawidłowej decyzji, a nadto zarzucili sprzeczność istotnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Decyzją z dnia 8 maja 2000r znak : [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.151 kpa , Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że właścicielami działek nr 2 i 1, powstałych w wyniku podziału działki nr 3 są Z. i R. G. Wobec rozwiązania umów dzierżawy działki nr 2 - spór między nimi a użytkownikami pawilonów handlowych ma wyłącznie charakter cywilno-prawny. Ponieważ odwołujący się nie władają działką nr 2, nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, dającego legitymację procesową do udziału w postępowaniu na prawach strony prowadzonym przez organ administracji architektoniczno-budowlanej z ustawy - Prawo budowlane. Dlatego też Wojewoda negatywnie ocenił istnienie po stronie odwołujących się przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, dającej podstawę do wznowienia postępowania, pomimo ustalenia, że samo podanie o wznowienie zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa. Dopiero pozytywne ustalenie istnienia przyczyny wznowienia postępowania daje podstawę do przeprowadzenia merytorycznego postępowania, w celu ustalenia, jaki wpływ miała ta okoliczność na weryfikowaną decyzję. Zgodnie zatem z art. 151 § 1 pkt 1 kpa, brak jest podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję L. P., A. P. i J. R. wnieśli ojej uchylenie. Zarzucili, że nie w stosunku do wszystkich skarżących umowa dzierżawy została wypowiedziana. Tak więc z racji istniejącej nadal umowy dzierżawy, skarżącym przysługuje nadal tytuł prawny do zajmowanego przez siebie terenu. Błędne jest zatem ustalenie organu, że skarżącym nie przysługuje status strony w rozumieniu art. 28 kpa. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosła, że z faktu istnienia umowy dzierżawy nie można wywodzić interesu prawnego do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sąsiedniej nieruchomości. Prawa dzierżawcy wynikają z zawartej umowy cywilno-prawnej i wywołują skutki prawne wyłącznie między stronami tej umowy. Umowa taka może jedynie uzasadniać istnienie interesu faktycznego po stronie skarżących, a interes faktyczny nie legitymuje skarżących do udziału w postępowaniu administracyjnym . Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy, że kwestionowana decyzja jest zgodna z prawem. Zaskarżona decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania. W myśl art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie do treści art. 149 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Organ zobowiązany jest do podjęcia takiego postanowienia wtedy, gdy strona wskazuje we wniosku o wznowienie ustawową podstawę wznowienia. Postanowienie to wywiera jedynie skutki procesowe (nie przesądza o bycie prawnym decyzji ostatecznej), natomiast stwierdzenie, czy przyczyna (przyczyny) wznowienia rzeczywiście wystąpiły mogą być oceniane po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 Kpa /por. wyrok NSA z dnia 30.09.1999r IVSA 1532/97/. Ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje zatem organowi podstawę do rozpoznania dwóch połączonych ze sobą spraw, tj. jednej dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej , gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a albo 2) uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, albo 3) ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. W myśl art. 146 § 2 kpa nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Tak więc podstawa prawna decyzja podana przez organ I instancji była błędna, gdyż, jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ nie prowadził postępowania zmierzającego do dokonania merytorycznej oceny decyzji dotychczasowej. Uchybienie to poprawił organ odwoławczy, powołując się na przepis art.151§ 1 pkt1 kpa. Zarzuty skargi są niezasadne. Rację mają skarżący o tyle, że dowody zgromadzone prze organ nie pozwalają na stwierdzenie, że w stosunku do wszystkich skarżących umowa dzierżawy działki nr 2 została rozwiązana. W przedłożonych aktach administracyjnych znajduje się pismo wypowiadające dzierżawę przedmiotowej działki jedynie L. L. i A. K. Niemniej okoliczność nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż nawet gdyby skarżący nadal byli dzierżawcami działki nr 2, to nie mieliby i tak przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę dotyczącego zamierzenia inwestycyjnego planowanego na działce nr 1. Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że w postępowaniu takim dzierżawcy nie mają interesu prawnego. Przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje (poza inwestorem) także i przede wszystkim właścicielom nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę./ wyrok z dnia 18.12.2001 IV SA 6/00 LEX nr 80656/. Nawet fakt poczynienia nakładów na nieruchomość oddaną w użytkowanie wieczyste, stwarzający ewentualne roszczenie o ich zwrot., nie powoduje , że osoba ta ma interes prawny .Roszczenie to, w rozumieniu art. 28 kpa nie jest interesem prawnym, a tylko faktycznym. Może ono przy tym być dochodzone tylko w postępowaniu cywilnym, a nie w postępowaniu administracyjnym, /wyrok NSA z 20.07.1999 I SA 1705/98 LEX nr 48524A Jak to wielokrotnie podnoszone było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego interes prawny musi wywodzić się z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym (sądowoadministracyjnym) znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, iż " z faktu istnienia umowy dzierżawy nie można wywodzić interesu prawnego do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sąsiedniej nieruchomości" jest prawidłowy. Dlatego też w oparciu o powyższe , na podstawie art. 151 p.s.a. orzeczono jak w sentencji.