II SA/Kr 1398/12

Kraków, dnia 19 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na czynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. w przedmiocie ustnej odmowy udostępnienia materiałów archiwalnych postanawia skargę odrzucić J.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Oddział w K. w przedmiocie ustnej odmowy udostępnienia w dniu 6 sierpnia 2012 r. materiałów archiwalnych w postaci zanonimizowanych kopii, zgodnie z zawiadomieniem z dnia 12 lipca 2012 r. Skarżąca wniosła o "uchylenie tej czynności oraz o orzeczenie o uprawnieniu do przeglądania dokumentacji i materiałów archiwalnych w dniu 6 sierpnia 2012 r." Zaskarżona czynność zdaniem skarżącej rażąco narusza art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów. Skarżąca wskazała, że zawiadomieniem z dnia 12 lipca 2012 r. została wezwana na dzień 6 sierpnia 2012 r. do siedziby Oddziału Biura Udostępniania Archiwizacji Dokumentów w K. w celu udostępnienia żądanych materiałów. We wskazanym dniu pracownicy Instytutu odmówili jednak udostępnienia materiałów, wyjaśniając, że spotkanie zostało wcześniej telefonicznie odwołane. Skarżąca podniosła, że o odwołaniu spotkania nic nie wiedziała. Z kolei pismem z dnia 9 sierpnia 2012 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej o usunięcie stanu niezgodności z prawem poprzez udostępnienie materiałów archiwalnych argumentując, że przepisy prawa nie zezwalają mu na odmowę udostępnienia tych materiałów w innej formie niż decyzja administracyjna. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek J.K. , złożony w dniu 8 listopada 2011 r., w którym zwróciła się ona o udostępnienie informacji dotyczących L.D. . We wniosku J.K. podała, że L.D. jest radnym powiatowym powiatu [...] ziemskiego oraz że był kandydatem na posła w wyborach do Sejmu w 2011 r. W sprawie została wydana decyzja Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w K. z dnia [...] listopada 2011 r., w której odmówiono wnioskodawczy niudostępnienia żądanych przez nią informacji. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 24 stycznia 2012 r., a sprawa przekazana Dyrektorowi Oddziału Instytutu w K. do ponownego rozpatrzenia. Wobec powyższego podjęto kwerendę prowadzoną przez Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w K. , mającą na celu odnalezienie dokumentacji organów bezpieczeństwa państwa, dotyczących L.D. w zasobie archiwalnym, zarówno ewidencyjnym jak i aktowym poszczególnych jednostek organizacyjnych Instytutu Pamięci Narodowej. Konieczność prowadzenia wielokierunkowej kwerendy przełożyła się na wydłużenie czasu realizacji prowadzonego postępowania. Po zgromadzeniu wszystkich dokumentów odnalezionych w zasobach Instytutu Pamięci Narodowej w K. , powiadomiono J.K. pismem z dnia 12 lipca 2012 r. o wyznaczeniu terminu udostępnienia zanonimizowanych kopii odnalezionych dokumentów na dzień 6 sierpnia 2012 r. W dniu 1 sierpnia 2012 r. podjęto dodatkowe działania mające potwierdzić fakt kandydowania L.D. na funkcję publiczną posła w wyborach do Sejmu w 2011 r. Z przeprowadzonych działań sporządzono w dniu 2 sierpnia 2012 r. notatkę służbową i dołączono do dokumentacji sprawy. Powyższe czynności prowadziły do stwierdzenia, że L.D. nie był kandydatem na funkcję publiczną posła na Sejm w 2011 r. Oznaczało to, że materiały dotyczące jego osoby nie mogą zostać udostępnione J.K. , ponieważ w tym przypadku nie ma zastosowania art. 25 ustawy o ujawnianiu. Ponadto w dniu 3 sierpnia 2012 r. przeprowadzono z J.K. rozmowę telefoniczną, w trakcie której wnioskodawczyni została powiadomiona, że zaplanowane na dzień 6 sierpnia 2012 r. udostępnienie materiałów dotyczących nie odbędzie się, ponieważ Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w K. oczekuje na dotyczące sprawy pisemne odpowiedzi na zapytania skierowane m.in. do Państwowej Komisji Wyborczej. W dniu 6 sierpnia 2012 r. do wielickiej siedziby Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w K. przybył M.S. , okazując pełnomocnictwo z dnia 3 sierpnia 2012 r. podpisane przez J.K. i uprawniające go do reprezentowania wnioskodawczyni do określonej czynności w określonym terminie, tj. udostępnienia mu materiałów dotyczących L.D. , mimo tego, że czynność określona w zawiadomieniu z dnia 12 lipca 2012 r. została odwołana. W dniu 13 sierpnia 2012 r. do Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w K. wpłynęło pełnomocnictwo podpisane przez J.K. w dniu 7 sierpnia 2012 r., upoważniające M.S. do reprezentowania J.K. w postępowaniu prowadzonym przez Instytut Pamięci Narodowej w związku ze złożonym przez nią wnioskiem z dnia 8 listopada 2011 r. Ponadto M.S. w oparciu o art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwał do usunięcia niezgodności z prawem polegającej jego zdaniem na odmowie udostępnienia materiałów dotyczących L.D. w dniu 6 sierpnia 2012 r. Pismem z dnia 14 sierpnia 2012 r. organ powiadomił M.S. , jako pełnomocnika J.K. , że w sprawie zostało zakończone postępowanie oraz że na podstawie art. 73 ust. 1 k.p.a. strona ma prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów .Z kolei pismem z dnia 28 sierpnia 2012 r. powiadomiono M.S. w odpowiedzi na zapytania z dnia 6 i 9 sierpnia 2012 r., że czynność udostępnienia materiałów dotyczących L.D. , określona w zawiadomieniu z dnia 12 lipca 2012 r., a zaplanowana na dzień 6 sierpnia 2012 r., została odwołana za względu na fakt pojawienia się nowych okoliczności w sprawie, o czym poinformowano J.K. telefonicznie, a fakt ten wnioskodawczyni przyjęła do wiadomości. Na końcu Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w K. wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku J.K. , wydał w dniu 11 września 2012 r. decyzję odmawiającą udostępnienia informacji zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa dotyczących L.D. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, nr 270) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zaznaczyć należy, że nie każda sprawa dotycząca czynności organu administracji publicznej podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym do istoty aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. należy to, że w sposób prawnie wiążący wpływają one na sytuację prawną określonego podmiotu przez to, że wywołują określony skutek prawny, jakie obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2005 r. sygn. akt II GSK 96/05, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt. I SA/Go 551/12). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest ustna odmowa udostępnienia w dniu 6 sierpnia 2012 r. przez Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w K. materiałów archiwalnych. Powyższej czynności zdaniem sądu nie można zaliczyć do czynności o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność ta nie kończyła, ani nie rozstrzygała sprawy dotyczącej udostępnienia żądanych przez skarżącą materiałów. Od czynności takiej nie przysługiwał również środek zaskarżenia. Konsekwencją ustanej odmowy udostępnienia dokumentów nie była więc konkretyzacja uprawnienia lub obowiązku odnoszącego się do skarżącej. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U. z 2007 r., nr 63, poz.425 ze zm.) odmowa udostępnienia informacji, o których mowa w art. 22, a także umorzenie postępowania o udostępnienie informacji następują w drodze decyzji wydawanej przez właściwego dyrektora oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 11 września 2012 r. Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w K. wydał decyzję, w której odmówił udostępnienia skarżącej żądanych przez nią we wniosku z dnia 8 listopada 2011 r. informacji. W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości sądów administracyjnych, ponieważ jej przedmiotem jest żądanie nie mieszczące się w zakresie kognicji sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.