II SA/Kr 1398/24
WyrokWSA w Krakowie2025-01-23
Skład orzekający: Sebastian Pietrzyk, Joanna Człowiekowska, Piotr Fronc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została wydana prawidłowo, uwzględniając obowiązek organu drugiej instancji do merytorycznego rozpoznania sprawy i analizę wszystkich istotnych aspektów środowiskowych?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Organ odwoławczy nie przeprowadził własnej, szczegółowej analizy kryteriów wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, nie uwzględnił wszystkich istotnych zarzutów i opinii, w tym opinii sanitarnej, co naruszyło zasadę dwuinstancyjności i wymaga uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Burmistrz Wojnicza wydał decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla eksploatacji złoża kruszywa naturalnego w miejscowości S., gmina W., województwo małopolskie. Decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie. Skarżąca A. C. złożyła skargę, zarzucając m.in. nieuwzględnienie opinii sanitarnej wskazującej na konieczność przeprowadzenia oceny oraz niewłaściwe rozpatrzenie zarzutów dotyczących wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 2 września 2024 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Piotr Fronc Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 2 września 2024 r. znak SKO.OŚ/4170/35/2024 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżącej A. C. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 27 maja 2024 r. Burmistrz Wojnicza, na wniosek Zakładu [...]" Sp. j. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe M. S. & L. S., stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Eksploatacja złoża [...]" oraz "[...]" w miejscowości S., gmina W., powiat [...], województwo małopolskie" (pkt I decyzji). W punkcie II Burmistrz Wojnicza określił warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094):
1. Przed przystąpieniem do prac polegających na zdejmowaniu nadkładu, teren na którym będą one wykonywane należy skontrolować pod kątem występowania chronionych gatunków zwierząt.
2. Prace związane z eksploatacją złoża można prowadzić wyłącznie w porze dziennej, maksymalnie w godzinach od 600 do 1600.
3. Oświetlenie nocne terenu Zakładu (w godzinach od 2200 do 600 ) należy ograniczyć do niezbędnego minimum - do miejsc składowania sprzętu i parkowania maszyn.
4. Należy ograniczyć czas pracy silników na biegu jałowym (na postoju, w przerwach), a także unikać przeciążania silników.
5. Zakład górniczy należy wyposażyć w sorbent do likwidacji i neutralizacji wycieków substancji ropopochodnych.
6. Należy stosować rozwiązania techniczne i organizacyjne ograniczające emisję niezorganizowaną pyłu do powietrza, szczególnie z hałd oraz w trakcie załadunku i transportu kopaliny (np. zraszanie, plandeki). Warunek ten dotyczy w szczególności okresów bezdeszczowych i występowania silnych wiatrów.
7. Załadunek wyłącznie na samochody Przedsiębiorcy. Ograniczenie ilości samochodów (o ładowności do 28 ton - samochody Przedsiębiorcy), które będą wyjeżdżać z terenu złoża do 30 sztuk dziennie. Praca maszyn od poniedziałku do piątku.
8. Zakaz sprzedaży materiału podmiotom zewnętrznym bezpośrednio z terenu złoża.
9. Powstające w trakcie prowadzonej eksploatacji kruszywa masy ziemne nadkładowe należy gromadzić z podziałem na: humus, wierzchnią warstwę gleby i podglebie, a następnie wykorzystać do rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego (profilowania skarp, niwelacji terenu).
10. Pracownikom należy zapewnić toalety przenośne (typu TOI-TOI), zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie terenu prowadzonych prac wydobywczych i przewożone na nowe miejsca, wraz z postępem frontu prowadzonych robót.
11. Do rekultywacji należy wykorzystać wyłącznie rodzime gatunki roślin i zwierząt (ryb). Nie wolno wprowadzać inwazyjnych gatunków obcych - dotyczy to zarówno wprowadzonych gatunków roślin (gatunki inwazyjne: moczarka kanadyjska, tatarak zwyczajny, pałka wysmukła, klon jesionolistny, bożodrzew gruczołowaty, ambrozja bylicolistna, świdośliwa kłosowa, trojeść amerykańska, aster nowobelgijski, uczep amerykański, stokłosa spłaszczona, powojnik pnącv. dereń rozłogowy, kolczurka klapowana, jesion pensylwański, słonecznik bulwiasty, barszcz Mantegazziego, barszcz perski, barszcz Sosnowskiego, niecierpek pomarańczowy, niecierpek gruczołowaty, niecierpek drobnokwiatowy, łubin trwały, czeremcha amerykańska, winobłoszcz zaroślowy, dąb czerwony, rdestowiec japoński, rdestowiec sachaliński, rdestowiec czeski, robinia akacjowa, róża pomarszczona, rudbekia naga, nawłoć kanadyjska, nawłoć późna, nawłoć wąskolistna, tawuła kutnerowata, rzepień włoski), jak i ryb (gatunki inwazyjne: karaś złocisty, karaś srebrzysty, babki, sumik karłowaty, sumik czarny, trawianka, amur biały, czebaczek amurski). Pojawiające się na terenie przedsięwzięcia okazy wymienionych powyżej gatunków należy likwidować.
12. Do eksploatacji złoża należy używać wyłącznie sprawny sprzęt mechaniczny, podlegający bieżącej kontroli oraz utrzymywany w dobrym stanie technicznym.
13. Naprawy, czyszczenie oraz konserwacje sprzętu należy prowadzić poza wyrobiskiem.
14. Tankowanie pojazdów należy prowadzić na szczelnym i utwardzonym podłożu, w sposób zapobiegający zanieczyszczeniu środowiska gruntowo-wodnego.
15. Miejsce wydobycia należy wyposażyć w sorbenty służące do likwidacji i minimalizacji skutków ewentualnych wycieków substancji niebezpiecznych, w tym substancji ropopochodnych, w ilości wystarczającej do neutralizacji ewentualnego wycieku.
16. Należy zachować pas ochronny od terenów i obiektów położonych w pobliżu wyrobiska, zgodnie z normą PN-G-02100 Górnictwo odkrywkowe - Pas zagrożenia i pas ochronny wyrobisk odkrywkowych - Użytkowanie i szerokość. Pas ten należy wyłączyć z eksploatacji kruszywa oraz objąć zakazem składowania humusu i urobku.
17. Powierzchniowa eksploatacja kruszywa naturalnego nie może wpływać na jakość wód podziemnych.
18. Należy zapewnić właściwe gospodarowanie odpadami w sposób zabezpieczający środowisko gruntowo-wodne przed ewentualnymi zanieczyszczeniami poprzez ich odpowiednią segregację, magazynowanie oraz wywóz i utylizację przez uprawnione podmioty.
Stwierdzono również, że załącznik do decyzji stanowi charakterystyka przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono podjęte w sprawie czynności i ustalenia.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A. C..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 2 września 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, że decyzją Burmistrza Wojnicza z dnia 11 września 2023 r. odmówiono wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Od tej decyzji odwołał się inwestor.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 20 października 2023 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji zwrócił się do Organów uzgadniających o wyrażenie opinii w sprawie konieczności przeprowadzania oceny odziaływania inwestycji na środowisko. Jednocześnie organ przesłał protesty mieszkańców wsi S.. Pismem z dnia 6 lutego 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, iż podtrzymuje swoją opinię z dnia 16 marca 2023 r. Nr 64/2023, której stwierdzono konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w piśmie z dnia 23 lutego 2024 r. wskazało, że podtrzymuje opinię z dnia 17 maja 2023 r. znak: KR.ZZŚ.4901.51.2023.K5, co do braku potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania planowanej inwestycji na środowisko.
Podobnie, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie pismem z dnia 18 marca 2024 r. podtrzymał opinię z dnia 11 lipca 2023 r. r. znak: ST.1.4220.32.2023.MB, co do braku potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania planowanej inwestycji na środowisko.
Kolegium wskazało, że w odwołaniu od powyższej decyzji A. C. zarzuciła organowi, iż nie uwzględnił w sprawie opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tarnowie, który wyraził stanowisko, że koniecznym jest przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny odziaływania inwestycji na środowisko. Ponadto odwołująca zwróciła uwagę, że w zaskarżonej decyzji organ właściwie ograniczył się do przepisania wymogów i założeń jakie wcześniej podniosły organy opiniujące. A. C. wskazała na protesty mieszkańców i przedstawione przez nich argumenty. Zwróciła uwagę, że przedkładane przez mieszkańców argumenty zwracają uwagę na faktyczne okoliczności realizacji przedsięwzięcia, a głównie ryzyko powodziowe czy bardzo duży ruch samochodowy na drodze 975. Skarżąca wskazała, że w sumie przez tą drogę rocznie będzie się odbywać 15 000 kursów samochodów ciężarowych. Zdaniem strony argument ten nie został ostatecznie rozważony. Dalej odwołująca stwierdziła, że organ niedostatecznie doprecyzował warunki kontroli jaka ma być przeprowadzona pod kątem występowania chronionych gatunków zwierząt przed przystąpieniem do prac polegających na zdejmowaniu nakładu. W szczególności, zdaniem A. C. nie określono sposobu kontroli, rodzaju dokumentacji oraz podmiotu, który ma taka kontrole przeprowadzić. Podobnie ma się, według odwołującej, z kwestią rozwiązań technicznym mających ograniczyć emisję pyłów, a także ograniczających wpływ na jakość wód podziemnych. W podsumowaniu skarżąca stwierdziła, że w niniejszej sprawie koniecznym jest przeprowadzenie oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Raport o odziaływaniu przedsięwzięcia pozwoliłby zawczasu ocenić stan rzeczy pod kątem obecności gatunków chronionych i stanowiłby zadośćuczynienie obawom mieszkańców.
Następnie organ odwoławczy przywołał znajdujące zastosowanie przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Wskazano, że planowana inwestycja zaliczona została w § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Wskazano też, że zgodnie z informacją zawartą w przedłożonym zaświadczeniu Burmistrza Wojnicza znak: GPN.6727.1.12.2023 z dnia 12 stycznia 2023 r., działki o numerach: [...], [...], [...], [...] obręb ewidencyjny S. , gm. W., nie są objęte obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z rysunkiem Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W., przyjętego uchwałą Nr XLI/461/2022 Rady Miejskiej w Wojniczu z dnia 29.12.2022 r., działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] obręb S., położone są w obszarze RP/PE1 - rolniczej przestrzeni produkcyjnej wyłączonej z zabudowy, z dopuszczoną eksploatacją złóż kruszywa naturalnego, natomiast działka ewidencyjna nr [...] obręb S. położona jest w obszarach: RP/PE1 - rolniczej przestrzeni produkcyjnej wyłączonej z zabudowy, z dopuszczoną eksploatacją złóż kruszywa naturalnego oraz R - rolniczej przestrzeni produkcyjnej.
Kolegium wskazało, że jak wynika z KIP, główne cechy charakterystyczne przedsięwzięcia to:
- sukcesywne zdejmowanie nakładu i magazynowanie go w tymczasowych pryzmach w granicach obszaru górniczego. Odległość zwałowiska tymczasowego od górnej krawędzi wyrobiska wynosi 1 m, a maksymalna wysokość 6 m,
- z całej powierzchni udostępnionych złóż warstwa urodzajna gleby będzie zbierana i magazynowana selektywnie na terenie przedsiębiorstwa celem jej wykorzystania w końcowej fazie rekultywacji terenu poeksploatacyjnego- do przykrycia skarp,
- po uzyskaniu odpowiedniego frontu wydobywczego nakład będzie sukcesywnie wykorzystywany do równolegle prowadzonej rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego,
- złoża będą eksploatowane sposobem odkrywkowym, wyrobiskiem wgłębnym przy wykorzystania kuperek lądowych. Do realizacji przedsięwzięcia zakłada się wykorzystanie: maksymalnie 2 koparki, 1 spycharka, 1 ładowarka, 1 woziło technologiczne,
- planowany okres wykonywania robót wydobywczych to ok 7 lat, a planowany czas eksploatacji to cały rok z wyłączeniem okresów silnych mrozów, w ciągu dnia w godzinach od 6 do 18,
- zachowane zostaną pasy ochronne (strefy, w których nie będzie prowadzone wydobycie, a więc i zdejmowanie nakładu) zgodnie z polską normą PN-G-02100 "Górnictwo odkrywkowe - Pas zagrożenia i pas ochronny wyrobisk odkrywkowych - użytkowanie i szerokość",
- na terenie przedsięwzięcia nie będzie prowadzona przeróbka kopaliny.
W KIP opisana została występująca fauna i flora. Opisano rodzaj technologii w tym przewidywane ilości wykorzystywanej wody, surowców i materiałów, paliw oraz energii oraz zadedykowano rozwiązania chroniące środowisko. Stwierdzono, że na obszarze i w najbliższym otoczeniu występuje: Obszar NATURA 2000 Dolny Dunajec, Rezerwat Panieńska Góra, Obszar Chronionego Krajobrazu Pogórza Ciężkowickiego. W aktach sprawy zalega dodatkowo uzupełnienie informacji zawartych w KIP z kwietnia 2023 r. i czerwca 2023 r.
Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowienie to wydaje się po zasięgnięciu opinii organów wskazanych w art. 64 ust. 1 ustawy.
W toku postępowania Burmistrz Wojnicza zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii z dnia 16 marca 2023 r. Nr 64/2023, stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ opisał jak będzie wyglądała eksploatacja kruszywa, jego technologie i warunki wydobywania. W końcowej fazie opinii stwierdzono: "Planowane przedsięwzięcie na etapie realizacji jak i eksploatacji może negatywnie oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi, między innymi ze względu na: emisję zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza atmosferycznego, emisję hałasu, ewentualnie zanieczyszczenie środowiska gruntowo-wodnego oraz powstające odpady".
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w opinii z dnia 17 maja 2023 r. znak: KR.ZZŚ.4901.51.2023.KS, stwierdziło brak potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania planowanej inwestycji na środowisko. W uzasadnieniu dokonano charakterystyki przedsięwzięcia. Organ, ochrony wód stwierdził, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest w obszarze Regionu Wodnego Górnej- Zachodniej Wisły, w zlewni rzeki Dunajec, w granicach jednolitych części wód powierzchniowych: Dunajec od zb. Rożnów do Więckówki (kod RW200005214779). Zgodnie z Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2022 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (Dz. U. z 2023 r. poz. 300): JCWP Dunajec od zb. Rożnów do Więckówki o kodzie RW200005214779 - jest naturalną częścią wód, z wyznaczonym celem środowiskowym; dobry stan ekologiczny; zapewnienie drożności cieku dla migracji ichtiofauny na odcinku cieku istotnego Dunajec w obrębie JCWP (dla jesiotra, łososia); zapewnienie drożności cieku według wymagań gatunków chronionych; zapewnienie drożności cieku dla migracji gatunków o znaczeniu gospodarczym na odcinku cieku głównego Dunajec w obrębie JCWP (dla troci wędrownej) oraz stan chemiczny: dla złagodzonych wskaźników [benzo(a)piren(w)] poniżej stanu dobrego, dla pozostałych wskaźników - stan dobry. Jest to JCWP w złym stanie ogólnym, zagrożona nieosiągnięciem celów środowiskowych.
Dalej organ ochrony wód stwierdził, że przedsięwzięcie planowane jest w obrębie jednolitej wód podziemnych (JCWPd) o kodzie PLGW2000150, z wyznaczonym celem środowiskowym: dóbr ilościowy i dobry stan chemiczny. Jest to JCWPd w dobrym stanie ilościowym i dobrym stanie chemiczny niezagrożona nieosiągnięciem celów środowiskowych.
Stwierdzono, że w odniesieniu do obszarów chronionych w rozumieniu art. 16 pkt 32 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne na terenie, na którym planowane jest przedsięwzięcie wyznaczono jednolitą części wód podziemnych (PLGW2000150) oraz jednolitą część wód powierzchniowych (RW200005214779) przeznaczone do poboru wody na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, obszar przeznaczony do ochrony gatunków zwierząt wodnych o znaczeniu gospodarczym (troć wędrowna) oraz obszar wrażliwy na eutrofizację wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi że źródeł komunalnych (który obejmuje cały kraj).
Organ uznał, że z uwagi na rodzą, charakterystykę i lokalizację planowanej inwestycji, nie przewiduje się znaczącego negatywnego wpływu tego przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych jednolitych części wód powierzchniowych, jednolitych części wód podziemnych oraz obszarów chronionych, o których mowa w art. 56, art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie w opinii z dnia 11 lipca 2023 r. r. znak: ST.I.4220.32.2023.MB, wyraził stanowisko o braku potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Jednocześnie organ ochrony środowiska określił wymagania, które zostały powtórzone w zaskarżonej decyzji.
Kolegium wskazało, że organ ochrony środowiska w obszernym uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że eksploatacja złoża prowadzona będzie sposobem odkrywkowym, z nad i spod lustra wody. Rekultywacja będzie realizowana etapowo, towarzysząc pracom wydobywczym i postępując sukcesywnie za ich frontem. Etap likwidacji przedsięwzięcia będzie polegał na wycofaniu maszyn, z terenu inwestycji, a następnie przeprowadzeniu rekultywacji, która polegać będzie przede wszystkim na łagodzeniu i formowaniu skarp poeksploatacyjnych powstałego zbiornika wodnego. Generalną zasadą rekultywacji podstawowej (technicznej) będzie przywrócenie pierwotnej rzędnej terenu w sąsiedztwie powstałego zbiornika wodnego oraz uformowanie nachylenia skarp zbiornika do założonego nachylenia. Podczas eksploatacji złoża przewiduje się emisję zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego (spaliny i pył wytwarzane w trakcie pracy maszyn). Oddziaływanie to będzie minimalizowane poprzez ograniczenie pracy na biegu jałowym, unikanie przeciążenia silników, zraszanie dróg transportowych, a następnie zanikanie wraz z końcem eksploatacji złoża w planowanym obszarze górniczym. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że z analiz przedstawionych w uzupełnieniu KIP, funkcjonujący Zakład nie będzie powodował przekroczeń dopuszczanych poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie. Nie przewiduje się możliwości wystąpienia oddziaływania skumulowanego planowanego zamierzenia inwestycyjnego z innymi przedsięwzięciami, prowadzącego do ponadnormatywnych emisji.
Wskazano następnie, że na terenie planowanego wydobycia nie stwierdzono występowania roślin chronionych, występowania grzybów i porostów wymienionych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, ani zwierząt objętych ochroną gatunkową. Organ ochrony środowiska dodał: "Należy jednak zaznaczyć, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie zezwala na wykonywanie czynności zakazanych w stosunku do gatunków chronionych. W przypadku stwierdzenia na obszarze planowanych prac występowania gatunków chronionych należy przestrzegać przepisy o ochronie gatunkowej, wynikające z ustawy o ochłonie przyrody oraz przepisów w sprawie ochrony gatunkowej'.
W omawianej opinii wskazano, że przedsięwzięcie planowane jest na przebiegu korytarzy ekologicznych: "Bieszczady-Gorceśrodek 2" (kod KPd-4A), "Pogórze Ciężkowickie" (kod GKPd-8) oraz "Dolina dolnego Dunajca" (kod KPd-11B) - przebiegających w tym rejonie wzdłuż doliny rzeki Dunajec. Migracja zwierząt przebiega przede wszystkim obszarem międzywala rzeki Dunajec. Eksploatacja planowana jest w odległości nie mniejszej niż 70 m od podstawy odpowietrznej wału przeciwpodziowego. Regionalny Dyrektor w ramach prowadzonego postępowania zbadał m in. możliwość przerwania drożności lub istotnego zakłócenia przebiegu ww. korytarzy ekologicznych w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji i uznał, że przedsięwzięcie może zostać zrealizowane. Dopuszczenie eksploatacji złóż kruszywa naturalnego "[...]" oraz "[...]" w miejscowości S., spowoduje częściowe ograniczenie drożności tych korytarzy, bez przerwania ich ciągłości- ze względu na ich szerokość w tym rejonie (nie mniejszą niż 2 km) oraz drożność w międzywalu. Wobec powyższego uznano, że planowana eksploatacja nie będzie miała znaczącego negatywnego wpływu na zachowanie drożności w/w korytarzy ekologicznych. W oparciu o powyższe uznano, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie spowoduje naruszenia zakazów obowiązujących na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pogórza Ciężkowickiego (objęte jest odstępstwami od zakazów).
Stwierdzono, że przedsięwzięcie planowane jest w odległości ok. 180 m od granicy obszaru Natura 2000 Dolny Dunajec PLH120085. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 14 października 2021 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Dolny Dunajec (PLH120085) (Dz.U. z2021 r. poz. 2229), przedmiotem ochrony na obszarze są: siedlisko przyrodnicze pionierska roślinność na kamieńcach górskich potoków (3220) oraz następujące gatunki ryb i ich siedliska: boleń, brzanka, głowacz białopłetwy i minóg strumieniowy. Jak ustalono, ze względu na lokalizację, zakres oraz charakter planowanego przedsięwzięcia, nie będzie ono negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 Dolny Dunajec PLH120085, w odniesieniu do siedliska przyrodniczego oraz gatunków zwierząt, dla ochrony których został wyznaczony, nie wpłynie też negatywnie na stabilność i stan zachowania tego obszaru. Przedsięwzięcie nie obejmuje działań zidentyfikowanych jako zagrożenia dla zachowania właściwego stanu ochrony siedliska 3220 oraz gatunków zwierząt i ich siedlisk, będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Dolny Dunajec. Nie pogorszy integralności obszaru Natura 2000 Doliny Dunajec PLH120085 i nie wpłynie negatywnie na jego powiązania z innymi obszarami sieci Natura 2000.
W podsumowaniu organ ochrony środowiska stwierdził: "Analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji dowodzi, iż teren planowanej inwestycji położony jest poza obszarami wodno-błotnymi, poza obszarami wybrzeży, przylegającymi do jezior, leśnymi, górskimi, obszarami ochronnymi zbiorników wód śródlądowych, a także poza obszarami, na których standardy jakości środowiska zostaną przekroczone. W pobliżu planowanej inwestycji bak obszarów ochrony uzdrowiskowej. Charakter oraz skala zamierzenia pozwalają na stwierdzenie, że planowana inwestycja nie będzie powodowała emisji zanieczyszczeń mogących mieć istotny wpływ na zmiany klimatu. W przypadku planowanego przedsięwzięcia nie będą wykorzystywane technologie stwarzające ryzyko poważnych awarii przemysłowych."
Dalej wskazano, że zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Burmistrz Wojnicza wydał decyzję z dnia 27 maja 2024 r. po zasięgnięciu stanowiska organów opiniujących co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przywołano w tym kontekście stanowisko wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którym nie można pominąć czy zakwestionować opinii wyspecjalizowanych jednostek tylko dlatego, że stanowiska nie są dla organu wiążące. Kolegium wskazało w tym kontekście, że nie jest zasadny zarzut odwołującej dotyczący braku prawidłowego uzasadnienia decyzji i ograniczenie się do przytoczenia ustaleń organów opiniujących. Szczegółowe kwestie ochrony środowiska w kontekście konkretnej inwestycji wymykają się w większości spod wiedzy przeciętnego człowieka, dlatego też opinia kompetentnych organów, powołanych w tej materii do ustalania wpływu inwestycji na środowisko, jest tak istotna. Warto bowiem zauważyć, że w KIP inwestor przedstawił szczegółowe informacje na temat inwestycji wraz z obliczeniami i wnioskami dotyczącymi jej wpływu na środowisko naturalne. W konsekwencji opinie wyspecjalizowanych organów dają odpowiedź na pytanie czy w konkretnej sprawie koniecznym jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Zasadnie zatem organ I instancji obszernie przytoczył stanowiska organów opiniujących, tak aby strony postępowania mogły mieć możliwość informacji i ewentualnego zakwestionowania tych ustaleń w odwołaniu od decyzji.
Dalej Kolegium odniosło się do zarzutu nieuwzględnienia opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tarnowie z 16 marca 2023 r., wskazując, że opinie organów, o których mowa w art. 64 ustawy nie konkurują ze sobą, albowiem odnoszą się one do innych materii. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 poz. 416) Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami: 1) higieny środowiska, 2) higieny pracy w zakładach pracy, 3) higieny radiacyjnej, 4) higieny procesów nauczania i wychowania, 5) higieny wypoczynku i rekreacji, 6)zdrowotnymi żywności, żywienia i produktów kosmetycznych, 7) higieniczno-sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczeń, w których są udzielane świadczenia zdrowotne - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. W swojej opinii organ ochrony sanitarnej wskazał, że z uwagi na emisję zanieczyszczeń wprowadzonych do środowiska wymagany jest raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Zwrócono jednak uwagę, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w opinii z dnia 11 lipca 2023 r. dokonał szczegółowej analizy KIP przedstawionej przez inwestora pod kątem emisji zanieczyszczeń i hałasu. Jednocześnie zawarł warunki i wymagania, które muszą być spełnione pod kątem emisji zanieczyszczeń i hałasu. Podobnie uczyniło Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.
Podsumowując organ stwierdził, że przeprowadzona w niniejszym postępowaniu kwalifikacja przedsięwzięcia do oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak znaczącego negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu Obszaru Chronionego Krajobrazu Pogórza Ciężkowickiego. Ze względu na lokalizację, zakres oraz charakter planowanego przedsięwzięcia uznano, że nie będzie ono negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 Dolny Dunajec PLH120085, w odniesieniu do siedliska przyrodniczego oraz gatunków zwierząt, dia ochrony których został wyznaczony, nie wpłynie też negatywnie na stabilność i stan zachowania tego obszaru. Przedsięwzięcie nie obejmuje działań zidentyfikowanych, jako zagrożenia dla zachowania właściwego stanu ochrony siedliska 3220 oraz gatunków zwierząt i ich siedlisk, będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Dolny Dunajec PLR120085. Realizacja przedmiotowej inwestycji nie wpłynie na realizację celów ochrony Obszaru, nie utrudni ani nie uniemożliwi osiągnięcia celów działań ochronnych, nie pogorszy integralności obszaru Natura 2000 Doliny Dunajec PLH120085 i nie wpłynie negatywnie na jego powiązania z innymi obszarami sieci Natura 2000.
Analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji dowodzi, iż teren planowanej inwestycji położony jest poza obszarami wodno-błotnymi, poza obszarami wybrzeży, przylegającymi do jezior, leśnymi, górskimi, obszarami ochronnymi zbiorników wód śródlądowych, a także poza obszarami, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone. W pobliżu planowanej inwestycji brak obszarów ochrony uzdrowiskowej. Charakter oraz skala zamierzenia pozwalają na stwierdzenie, że planowana inwestycja nie będzie powodowała emisji zanieczyszczeń mogących mieć istotny wpływ na zmiany klimatu. W przypadku planowanego przedsięwzięcia nie będą wykorzystywane technologie stwarzające ryzyko wystąpienia poważnych awarii przemysłowych. Z uwagi na rodzaj, charakterystykę i lokalizację planowanej inwestycji, nie przewiduje się znaczącego negatywnego wpływu tego przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych jednolitych części wód powierzchniowych, jednolitych części wód podziemnych oraz obszarów chronionych, o których mowa w art. 56, art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.
Z uwagi na lokalizację inwestycji, rodzaje możliwych oddziaływań, a także ich skalę i zasięg należy uznać, że nie wystąpi transgraniczne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie zachodzą przesłanki do obligatoryjnego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (art. 63 ust. 3 ustawy), gdyż nie ma podstaw do utworzenia obszaru ograniczonego oddziaływania.
Odnosząc się do zarzutu strony odnośnie niewskazania w decyzji organów mających kontrolować przebieg inwestycji z punktu widzenia ochrony środowiska i zdrowia ludzi, należy podkreślić, że organu te są określone w przepisach prawa takich jak min. cytowana wyżej ustawa, ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r., poz. 54), ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087), ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023r. poz. 1336). Organy przywołane w tych aktach prawnych mają kompetencję do nieograniczonej kontroli podmiotów korzystających ze środowiska pod kątem realizacji inwestycji zgodnie z przepisami prawa i wydanymi w sprawie decyzjami administracyjnymi.
Odnosząc się do zarzutu nieustalenia stron postępowania w sposób prawidłowy, wskazać należy, iż w niniejszej sprawie liczba stron przekracza 10, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy spisu stron postępowania. Stosowne do art. 74 ust. 3 ustawy, jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, do zawiadomienia stron innych niż podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzjęcia stosuje się przepisy art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zawiadomienie to następuje w formie publicznego obwieszczenia w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego organu
Organ I instancji w drodze obwieszczenia zawiadomił o wydaniu decyzji (z 27 maja 2024 r.) w formie papierowej i na stronie Biuletynu Informacji Publicznej (z 28 maja 2024 r.). Podkreślono, że zaskarżenie decyzji przez pojedyncze podmioty posiadające interes prawny, może się odbyć - gdy zarzut dotyczy niezapewnienia udziału w postępowaniu - co do zasady w granicach indywidualnego interesu prawnego. Inaczej rzecz ujmując, nie mogą te podmioty powoływać się na naruszenie prawa do udziału w postępowaniu innych stron postępowania i nieuzyskanie przez organ stanowiska tych innych stroń, inne strony bowiem powinny zadbać o swój interes we własnym zakresie w trakcie postępowania, a po jego zakończeniu dysponują środkami prawnymi nadzwyczajnymi, jeśli doszło do naruszenia ich prawa do udziału w postępowaniu. W konsekwencji, skarżący mogą formułować zarzut naruszenia czynnego udziału w postępowaniu wyłącznie w odniesieniu do własnej sytuacji procesowej (zob. Wyrok WSA w Białymstoku z 16.01.2020 r., II SA/Bk 787/19, LEX nr 2775471).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji:
- rażące naruszenie art. 36, art. 5, art. 59, art. 61, art. 62, art. 63, art. 64, art. 84, art. 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, z dnia 03.10.2008 r., w związku z utrzymaniem w mocy decyzji Burmistrza Wojnicza, z dnia 27.05.2024. znak GPN.6220.3.2023, naruszającej w/w przepisy,
- rażące naruszenie art. 6 ustawy z dnia 27.04.200Ir. Prawo ochrony środowiska, w związku z utrzymaniem w mocy decyzji Burmistrza Wojnicza, z dnia 27.05.2024. znak GPN.6220.3.2023, naruszającej w/w przepis,
- rażące naruszenie przepisów postępowania, które mają wpływ na rozstrzygnięcie, t.j. art. 85 ust. 2 pkt 2ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,
udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz art. 138 § 1 pkt 1, art. 89, art. 107 ust. 3, art. 11, art. 8, art. 7, art. 77, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z utrzymaniem w mocy decyzji Burmistrza Wojnicza, z dnia 27.05.2024. znak GPN.6220.3.2023, naruszającej w/w przepisy.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że S. to mała, malownicza wioska leżąca w dolinie Dunajca, w której zamieszkuje. Planowane przedsięwzięcie w miejscowości S. wzbudziło silny konflikt społeczny. Zarówno skarżąca, jak i około 100 mieszkańców wsi S. oraz W. , złożyło protest do Burmistrza [...], dotyczący wydania decyzji środowiskowej na rzecz wnioskodawcy, bez właściwego uwzględnienia i oceny ryzyk, które planowana żwirownia ze sobą niesie, co wynika z pism zalegających w aktach sprawy. Skarżąca wskazała, na jej zdaniem, najistotniejsze ryzyka, które powstaną lub się spotęgują w związku z uruchomieniem żwirowni, a nie były dostatecznie ocenione i zbadane w toku postępowania organów I i II instancji, a to: ryzyko powodziowe, obniżenie wód gruntowych, wzrost ruchu samochodowego na drodze wojewódzkiej nr [...], ochrona krytycznie zagrożonego gatunku, przyjęcie zbyt małego zakresu oddziaływania planowanej inwestycji. Skarżąca zarzuciła też pominięcie opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tarnowie, nieprawidłowe uzasadnienie prawne oraz faktyczne, pominięcie i marginalizacja możliwych negatywnych skutków przedsięwzięcia dla środowiska, w tym dla zdrowia ludzkiego, immisje oraz brak ochrony terenów Natura 2000. Skarżąca wskazała również na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 10 grudnia 2024 r. swoje stanowisko wyraził uczestnik postępowania, Zakład [...]" Sp. j. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe M. S. & L. S., wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przedmiot sądowej kontroli stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie utrzymująca w mocy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w której stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W ocenie Sądu decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2024 r. poz. 1112; dalej u.i.o.ś.) przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. W nawiązaniu do tej regulacji rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1838, dalej: r.p.z.o.ś.) określono dwie grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pierwsza grupa) oraz przedsięwzięcia mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko (druga grupa).
W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości kwalifikacja przedsięwzięcia pn. Eksploatacja złoża kruszywa naturalnego "[...]" oraz "[...]" w miejscowości S., gmina W., powiat [...], województwo małopolskie", które prawidłowo uznano za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a r.p.z.o.ś.
Z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś. wynika, że dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane tylko wówczas, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. Z tego z kolei przepisu wynika, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie takie kryteria, jak: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia, rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Jeżeli w oparciu o analizę ww. kryteriów organ stwierdzi potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - wydaje postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.). Natomiast w sytuacji, w której organ, po uprzednim pozyskaniu stanowisk wymaganych art. 64 ust. 1 u.i.o.ś. w zw. z art. 84 ust. 1 u.i.o.ś., nie przeprowadza oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdza się brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (art. 84 ust. 1 u.i.o.ś.). W tej drugiej sytuacji w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ może również określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c u.i.o.ś., lub nałożyć obowiązek wykonania działań, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c u.o.o.ś. (art. 84 ust. 1a u.i.o.ś.).
Podsumowując powyższe można stwierdzić, że w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, postępowanie obejmujące ocenę oddziaływania na środowisko jest wymagane wówczas, jeżeli wstępne czynności wyjaśniające potwierdzą taką konieczność. Na te czynności wstępne składa się zbadanie karty informacyjnej przedsięwzięcia przez organ pierwszej instancji pod kątem kryteriów określonych w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. oraz zasięgnięcie opinii organów wskazanych w art. 64 ust. 1 u.i.o.ś. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie czynności te nie zostały przeprowadzone prawidłowo, a decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wydana została przedwcześnie; organy nie wykazały, że przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie było konieczne, czym naruszono art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz. U. 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.).
W okolicznościach sprawy należało zwrócić szczególną uwagę na to, że organ odwoławczy nie wywiązał się ze swojej roli organu realizującego zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Z zasady dwuinstancyjności wynika obowiązek organu administracji publicznej pierwszej instancji merytorycznego rozpoznania sprawy oraz obowiązek organu drugiej instancji jej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia celem skontrolowania, czy działania podejmowane przez organ pierwszej instancji były prawidłowe. Celem postępowania odwoławczego nie jest więc tylko kontrola legalności rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji. Istota dwuinstancyjności nie polega bowiem tylko na wydaniu dwóch decyzji w sprawie przez organy obu instancji, ale na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Chodzi o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty (w tym zarzuty podniesione w odwołaniu) i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony (por. wyroki NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1147/10, LEX nr 1083547, z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2720/11, LEX nr 1145626; z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 672/10, LEX nr 1081834; z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1852/09, LEX nr 1081276).
Tymczasem w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie ograniczyło się do powtórzenia argumentacji organu pierwszej instancji oraz organów współdziałających, w szczególności Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, bez należytego przeanalizowania poszczególnych, konkretnych elementów sprawy, jedynie ogólnikowo odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Co istotne, odwołanie nie wyraża tylko ogólnego protestu względem przedsięwzięcia, wskazuje natomiast na konkretne wątpliwości i rozbieżności w treści decyzji oraz stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odnoszących się do oceny przedsięwzięcia i jego wpływu na różne aspekty środowiska. Nie sposób pominąć i tego, że odwołanie nawiązywało w swej treści do protestu mieszkańców i powoływanych tam argumentów, do których również należało się odnieść.
Zauważyć należy, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, jakoby organ odwoławczy należycie przeanalizował treść karty informacyjnej przedsięwzięcia wraz z jej uzupełnieniami, pod względem zgodności z art. 62a ust. 1 u.i.o.ś. Karta informacyjna przedsięwzięcia stanowi podstawowy dokument chrakteryzujący przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Informacje w niej zawarte powinny umożliwiać ustalenie, czy konieczne jest w konkretnej sprawie przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Oceniając kompletność karty organ odwoławczy powinien mieć na względzie aspekty przedsięwzięcia wskazywane w odwołaniu.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie: "Organ rozstrzygając o braku konieczności oceny oddziaływania na środowisko, dokonuje niejako przesądzenia, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie niesie za sobą skutków w postaci znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko, tym samym nałożenie obowiązków wskazanych powyżej należy rozważać w kontekście wskazywania takich rozwiązań, których zastosowanie w sposób bezsprzeczny pozwala na stwierdzenie braku takich znacząco negatywnych oddziaływań. Co wymaga szczególnego pokreślenia, pewność wyeliminowania oddziaływań, które mogłyby mieć charakter znacząco negatywny nie wymaga przeprowadzenia oceny, a więc w ramach dostępnej organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wiedzy posiadanej z urzędu oraz na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia i stanowisk organów współdziałających, musi być on w stanie rozstrzygnąć, że nakładane obowiązki zapewnią niewystąpienie znacząco negatywnych oddziaływań. Taka interpretacja wynika również z treści przepisów art. 4 ust. 5 dyrektywy ooś, których to dodanie spowodowało wprowadzenie zmiany w art. 84 do komentowanej ustawy (zob. również uzasadnienie do projektu ustawy, która wprowadziła komentowane zmiany)" (P. Otawski, komentarz do art. 84, w: T. Filipowicz, A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski (red.), Legalis 2020).
Sąd podziela stanowisko skarżącej, zgodnie z którym nie wykazano należycie braku podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wobec treści opinii sanitarnej nr 64/2023 z dnia 16 marca 2023 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tarnowie. W odniesieniu do tej kwestii Kolegium Odwoławcze wskazało, z jednej strony, że opinie organów, o których mowa w art. 64 ustawy nie konkurują ze sobą, albowiem odnoszą się one do innych materii, a jednocześnie, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w opinii z dnia 11 lipca 2023 r. dokonał szczegółowej analizy Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia przedstawionej przez inwestora po kątem emisji zanieczyszczeń i hałasu, a także zawarł warunki i wymagania, które muszą być spełnione przy realizacji przedsięwzięcia. Stwierdzenie to nie zostało jednak poparte wykazaniem, że w istocie uwzględnione zostały wszystkie istotne aspekty oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie ludzi, m.in. w zakresie emisji hałasu i zanieczyszczeń. Tu również organ odwoławczy powinien był uwzględnić okoliczności podnoszone przez strony w toku postępowania, zgłaszane także w imieniu społeczności lokalnej.
Wszystko powyższe prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy nie przeprowadził własnej analizy przedsięwzięcia pod kątem kryteriów wymienionych w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., z uwzględnieniem rodzaju, skali, uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych przedsięwzięcia. Analiza w tym zakresie powinna być szczegółowa i odnosić się do konkretnych aspektów przedsięwzięcia i dokonanych ustaleń. Tylko przykładowo można tu wskazać, że przedsięwzięcie znajduje się na Obszarze Chronionego Krajobrazu Pogórza Ciężkowickiego w części położonej w Województwie Małopolskim, do którego odnosi się uchwała Nr XLVIII/754/18 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 23 kwietnia 2018 r. Uchwała ta określa w § 2 ust. 3 szczegółowo ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów nieleśnych, a także określa w § 3 zakazy obowiązujące na tym Obszarze. Organ odwoławczy tylko ogólnikowo nawiązał do tej regulacji, nie badając, czy planowane przedsięwzięcie jest dopuszczalne ze względu na określone w uchwale ograniczenia. W konsekwencji na podstawie zaskarżonej decyzji nie ma pewności, czy warunki sformułowane w decyzji wydanej bez przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko, właściwie zabezpieczają potrzeby ochrony środowiska, w tym życia i zdrowia ludzi przed niekorzystnym oddziaływaniem przedsięwzięcia.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy przeanalizuje kwestię obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, szczegółowo odnosząc się do kwestii podniesionych w odwołaniu, których również dotyczyła wniesiona do Sądu skarga.
Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie pierwszym sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło