II SA/Kr 14/03

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel –Ziaja AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005r, sprawy ze skargi J. D. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2002r,, Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję tegoż organu z dnia [...] 2002r. II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego J. D. kwotę 10 zł (dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] .07. 2002r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § .1 kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31. 05. 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich / Dz. U. Nr 87, póz. 395 z późn. zm. / umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Stwierdzono, iż J.D. złożył wniosek po 31.12. 1999r. Termin ten będący terminem ustawowym nie może być przez organ prowadzący postępowanie przedłużony, jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Toteż zgodnie z art. 105 § 1 kpa umorzono postępowanie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.D. pisze, że od 1977r. starał się o uzyskanie potwierdzenia pobytu w niemieckim obozie za okupacji jego, brata i rodziców. W 1993r. otrzymał zaświadczenie z Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich o pobycie jego rodziców. Pismo z Arolsen w swojej sprawie otrzymał dopiero [...]03.2002r., stąd z opóźnieniem złożył wniosek o przyznanie wspomnianego świadczenia. Powołuje się na dokumentację dołączoną do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją Kierownika Urzędu d /s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] . 10. 2002r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 3 i 105 § 1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31. 0-5. 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR / Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm. / utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...].07. 2002r. Organ podtrzymał swoje stanowisko i dodał, iż termin do składania wniosków o przyznanie świadczenia upłynął 31 12. 1999r., a strona wniosek złożyła 20. 05. 2002r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.D. podnosi, że jego zdaniem termin art. 4 ust. 5 ustawy z 31. 05. 1996r. nie ma charakteru terminu zawitego i można jego upływu nie uwzględniać, jeżeli jego uchybienie jest wynikiem okoliczności od strony skarżącej niezależnych. Skarżący od przeszło 20 lat starał się o dokumenty potwierdzające jego pobyt w obozie , a pismo z Międzynarodowego Biura Poszukiwań przez Niemiecki Czerwony Krzyż dostał dopiero po 5 latach od złożenia wniosku. Podnosi też, że odpowiedzi władz polskich udzielane skarżącemu nie zawierały pouczenia o przepisach prawa, a w szczególności nie informowały o możliwościach wykazania okoliczności potrzebnych do otrzymania świadczeń innymi środkami dowodowymi, np. zeznaniami świadków, co rodzi odpowiedzialność, także odszkodowawczą tychże organów. Skarżący uważa, że przepis w zakresie terminu składania wniosków jest niekonstytucyjny, gdyż stawiając bariery czasowe dzieli ofiary wojny na różne grupy. Z tych względów wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30. 08. 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1.01.2004r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17. 06. 2003r. sygn. akt P 24/02 (Dz.U. Nr 110 poz. 1060) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31. 05. 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz. 395 z 1998r ze zm.) z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a §1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 1 " b" -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30. 08. 2002r. (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) Do spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co dotyczy niniejszej sprawy ) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust.1 ustawy z dnia 11. 05. 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 75 poz. 364 ze zm. ) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30. 08. 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271).