II SA/Kr 14/13

WyrokWSA w Krakowie2013-02-13

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Joanna Tuszyńska, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niezabudowana część wywłaszczonej nieruchomości, która stanowi infrastrukturę towarzyszącą (drogi, chodniki, parking, podjazd do garażu) jest zbędna na cel wywłaszczenia, jeśli główny cel (budowa ośrodka) został zrealizowany na części nieruchomości?
Ratio decidendi
Niezabudowana część wywłaszczonej nieruchomości, która stanowi infrastrukturę towarzyszącą (drogi, chodniki, parking, podjazd do garażu) nie może być uznana za zbędną na cel wywłaszczenia, jeśli umożliwia prawidłowe funkcjonowanie obiektu, dla którego nieruchomość została wywłaszczona. Realizacja celu wywłaszczenia obejmuje nie tylko budowę głównego obiektu, ale także zagospodarowanie terenu zapewniające jego funkcjonowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców byłego właściciela o zwrot części działki wywłaszczonej pod budowę Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że wywłaszczona nieruchomość, mimo częściowego zabudowania budynkiem ośrodka, została w całości zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, włączając w to infrastrukturę towarzyszącą. Skarżący zarzucali, że niezabudowana część nieruchomości powinna zostać zwrócona.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.P., i M.P. na decyzję Wojewody z dnia 25 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala. Starosta K. decyzją z [...] marca 2012 r. , na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z 21. 08. 1997 r. gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, póz. 651 ze zm.) odmówił zwrotu części działki nr [...] objętej księgą wieczystą nr [...], położonej w obr. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l.kat. [...] b. gm. kat. [...] na rzecz: E.P. , A.P. M.D. oraz J.P. . W uzasadnieniu organ podał, że postanowieniem z 13 czerwca 2005 r. Wojewoda wyznaczył Starostę K. do załatwienia przedmiotowej sprawy. W dniu 18 sierpnia 1997 r. z wnioskiem o zwrot parceli 1. kat. [...] o pow. [...] m b. gm. kat. G. , stanowiącej część działki nr [...] obr.[...], wystąpili: E.P., J.P. , oraz J.P. Pismem z 21 grudnia 2005 r. do wniosku przyłączyli się: M.D. , A.P. oraz L.K. , - przedstawiciel ustawowy małoletniego J.P. Z treści umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego nr [...] grudnia 1959 r., w trybie art. 6 ustawy z 12. 03. 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wynika, że parcela l. kat. [...] b. gm. kat. G. stanowiąca własność H. z H.P,. przejęta została na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej przy ul [...] w K . Z wnioskiem o zwrot wystąpili spadkobiercy byłego właściciela. Z porównania mapy katastralnej z aktualnie obowiązującą mapą ewid. wynika, że przejęta na rzecz Skarbu Państwa parcela l. kat. [...] b. gm. kat. G. stanowi obecnie część działki nr [...] obr. [...] m. K. Działka nr [...], obr. [...], m. K. , stanowi własność Miasta K. - miasta na prawach powiatu, w trwałym zarządzie [...] Szkolnego Ośrodka Sportowego. Stosownie do postanowień art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłankami zwrotu nieruchomości są: wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot; objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej (lub jej części) tj. nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu o przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami; zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu przepisu art. 137 ustawy, który formułuje legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Aby nieruchomość mogła zostać zwrócona, wszystkie wyżej przedstawione przesłanki muszą zaistnieć łącznie. Dokonane w sprawie ustalenia dowodzą, że dwie pierwsze przesłanki zostały spełnione. Organ wskazał, że z umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego wynika, że parcela l. kat. [...] b. gm. kat. G. wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej przy ul. [...] w K. Na podstawie poświadczenia prawa własności nieruchomości wydanego przez Państwowe -Biuro Notarialne, zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z 28 września 1959 r. z załącznikiem graficznym, operatu szacunkowego z 19 września 1959 r. dotyczącego nieruchomości położonych w b. gm. kat. G. przeznaczonych pod budowę Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej, wniosku wywłaszczeniowego Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych z 21 października 1959 r. nr [...] oraz zawiadomienia Prezydium Rady Narodowej w m. K. z 15 stycznia 1960 r. nr [...] o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i rozprawie wywłaszczeniowe - odszkodowawczej ustalono, że celem wywłaszczenia była budowa Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej. Do akt sprawy dołączona została również monografia zatytułowana [...]Szkolnego Ośrodka Sportowego im. [...]" wydana w 2005 roku, w której przedstawiona jest geneza powstania [...] Szkolnego Ośrodka Sportowego. W dniu 11 października 2011 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna połączona z oględzinami nieruchomości, w trakcie której stwierdzono, że wnioskowany do zwrotu teren stanowi w przeważającej części budynek [...] Szkolnego Ośrodka Sportowego (zachodnie skrzydło). W narożniku południowo - zachodnim wnioskowana działka stanowi fragment tarasu od strony południowo - wschodniej budynku. W części wschodniej wnioskowany teren stanowi fragment trawnika, chodnika oraz wejścia do budynku od strony wschodniej. W części północnej wnioskowany teren stanowi fragment wybetonowanego parkingu przy budynku oraz podjazd do garażu znajdującego się we wschodnim skrzydle budynku. Nadto odnosząc się do pisma A.P. z 22 października 2007 r. dotyczącego zadań realizowanych przez [...] Szkolny Ośrodek Sportowy odmiennych od tych związanych z celem wywłaszczenia, czyli Ośrodkiem Gimnastyki Wyrównawczej organ wyjaśnił, że cel ten został zrealizowany, natomiast w późniejszym czasie w wyniku połączenia ze Szkolnym Wojewódzkim Ośrodkiem Sportowym poszerzono zakres jego zadań oraz zmieniono nazwę na [...] Szkolny Ośrodek Sportowy. Organ konkludował, że wnioskowanej do zwrotu nieruchomości nie można uznać jako zbędnej na cel wywłaszczenia i nie można orzec o jej zwrocie. Odwołanie od w/w decyzji złożyła A.P., , która zarzuciła organowi l instancji naruszenie art. 7, 77 i 8 k.p.a. przez nie ustalenie i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz naruszenie art. 136 ust. 3 i 137 ust. 2 u.g.n. przez ich nie zastosowanie i nie orzeczenie zwrotu części nieruchomości na rzecz wnioskodawców. Domagała się orzeczenia o jej zwrocie, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała, że organ zaniechał ustalenia czy możliwy jest zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, bowiem na przeważającej części w istocie znajduje się budynek [...] Szkolnego Ośrodka Sportowego, niemniej pozostaje część nieruchomości niezabudowana, która jest wyłożona płytami chodnikowymi oraz stanowi trawnik. Problematyka ta została w ocenie odwołującej pominięta w decyzji. Wojewoda decyzją z [...] października 2012 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ l instancji. Wskazał, że istotą postępowania jest ustalenie, czy w stosunku do wywłaszczonej nieruchomości, objętej wnioskiem o zwrot zaistniały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podstawową kwestią w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jaką winien ustalić organ administracyjny jest zbadanie jaki był cel wywłaszczenia wynikający z decyzji wywłaszczeniowej (umowy sprzedaży), a następnie ocena czy nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla realizacji tego celu. Zarówno art. 136 jak i art. 137 u.g,n., posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa (umowa sprzedaży) i to właśnie w tym dokumencie należy poszukiwać celu wywłaszczenia. Właśnie cel wymieniony / decyzji administracyjnej (umowie sprzedaży) o wywłaszczeniu (nabyciu) ma szczególnie istotne znaczenie, wiążące dla oceny przesłanek zbędności. Ze względu na fakt, iż' cel wywłaszczenia w decyzji lub akcie notarialnym często jest określony w sposób ogólnikowy bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Z ujęcia ustawowej definicji zbędności wywieść należy wniosek, że dla postępowania o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie ma znaczenia obecne wykorzystanie nieruchomości, jeżeli cel po dacie wywłaszczenia został zrealizowany, w terminach określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ wskazał, że w art. 137 ust. 1 ustawodawca zawarł koniunkcję przesłanek, które muszą zaistnieć, by można było uznać nieruchomość wywłaszczoną za zbędną na cel wywłaszczenia. Jednocześnie podał, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych nie jest konieczne zaistnienie obu tych przesłanek łącznie do tego, aby nieruchomość uznać za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Organ odwoławczy wskazał, że pozyskana w sprawie dokumentacja wywłaszczeniowa, pozwala na ustalenie, że celem wywłaszczenia był cel budowy ośrodka gimnastyki wyrównawczej przy ul. [...] w K. Jak wynika z uchwały nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. K. w K. z 5 lipca 1965 r. z dniem 1 lipca 1965 r. przewidziano oddanie "do użytku" [...] Szkolnego Ośrodka Sportowego budynek przy ul. [...], "w którym oprócz zajęć objętych programem działu sportowego prowadzone będą zajęcia z zakresu gimnastyki wyrównawczej". W powyższym dokumencie podano również, że podstawowym zadaniem tego działu będzie spełnianie roli organizatora i f koordynatora w zakresie gimnastyki wyrównawczej w ścisłej współpracy z działem sportu". Z kolei z monografii zatytułowanej " [...] Ośrodka Sportowego im. [.,...] wskazano m.in., iż: " Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w K. nr [...] z 13 .05.1959 r. zobowiązano Prezydium Rady Narodowej do przygotowania dokumentacji projektowo-kosztorysowej w roku 1960 r. dla budowy Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej. Naczelnym inwestorem budowy Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej było Kuratorium Okręgu Szkolnego w K. . Budowę Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej zlecono Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych nr [...] . Inicjatorem budowy Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej była ob. E.R. , która w 1947 r. zorganizowała Ośrodek Gimnastyki Wyrównawczej K. Ośrodek miał na celu zwalczanie wad postawy i podnoszenie stanu zdrowia młodzieży szkolnej. W 1951 r. Ośrodek Gimnastyki Wyrównawczej nazwano Międzyszkolną Poradnią Leczenia Wad Postawy w K (...) W dniu 10 września 1965 r. nastąpiło uroczyste otwarcie Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej K. zlokalizowanego przy ul. [...]. (...) Przed 1965 r. na terenie K. wychowaniem fizycznym dzieci i młodzieży zajmowały się oprócz szkół jeszcze inne placówki, m. in. Szkolny Wojewódzki Ośrodek Sportowy - obejmujący swym działaniem dzieci i młodzież uzdolnioną ruchowo i zainteresowaną sportem oraz Poradnia Wad Postawy -zajmująca się dziećmi i młodzieżą, u której zauważono wady postawy i ograniczenia sprawności ruchowej. Dzięki inicjatywie i zaangażowaniu kierownika Poradni Wad Postawy Pani E.R. powstał nowoczesny obiekt, którego przeznaczeniem było zapewnienie jak najlepszej opieki dzieciom różnymi wadami postawy. Ze względów finansowych nastąpiło połączenie Poradni Wad Postawy ze Szkolnym Wojewódzkim Ośrodkiem Sportowym. Nowej placówce nadano nazwę [...]Szkolny Ośrodek Sportowy. W strukturze organizacyjnej zostały stworzone dwa działy: Dział Gimnastyki Wyrównawczej i Dział Sportu. Był to pierwszy w Polsce tego typu ośrodek przeznaczony do zajęć pozaszkolnych i zatrudniający specjalistów z wieloletnią praktyką w dziedzinie wad postawy, dlatego jego rola i zadania ulegały stałemu poszerzeniu." W ocenie organu II instancji realizacja celu wywłaszczenia w postaci budowy ośrodka gimnastyki wyrównawczej nastąpiła w terminach przewidzianych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Odnosząc się do zarzutów odwołującej Wojewoda wskazał, iż jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na zakres wniosku o zwrot (czy dotyczy części czy całości nieruchomości wywłaszczonej). Nie można bowiem uznać za zbędną nieruchomość, na której cel wywłaszczenia został zrealizowany. Pozostała część nieruchomości wywłaszczonej określona przez odwołującą jako "niezabudowana, wyłożona płytami chodnikowymi, trawnik", także nie może zostać zakwalifikowana jako zbędna na realizację celu wywłaszczenia określonego jako budowa ośrodka gimnastyki wyrównawczej. Realizacja dróg, ciągów pieszych, parkingu, terenów zielonych zaciera się w ramach celu budowy ośrodka gimnastyki wyrównawczej w ocenie organu odwoławczego, który to cel (jak większość inwestycji budowlanych) obejmuje przecież nie tylko powstanie samego obiektu głównego, ale również zagospodarowanie otoczenia umożliwiające jego prawidłowe funkcjonowanie, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody wniosły A.P. i M.P. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 138 § 2 kpa poprzez nieuchylenie decyzji organu l instancji , która całkowicie pomijała fakt, że wnioskodawcy żądali zwrotu części nieruchomości - art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 u. g. n. poprzez odmowę zwrotu części nieruchomości i brak zbadania przesłanek zbędności do zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. - art. 137 ust. 2 poprzez ich niezastosowanie i nie orzeczenie o zwrocie części nieruchomości na rzecz wnioskodawców. W uzasadnieniu ponownie podniesiono cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na całości działki, stąd działka o powierzchni kilku arów winna zostać wnioskodawcom zwrócona. W szczególności nie zbadano, czy infrastruktura techniczna, o której mowa w zaskarżonej decyzji jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania ośrodka gimnastyki wyrównawczej. Dla poparcia przedstawionego stanowiska skarżące odwołały się do orzecznictwa sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. póz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a Skarga jest niezasadna. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji są przepisy art. 136 ust. 3 w zw. z 137 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, póz. 651 ze zm.) zwanej dalej w skrócie u.g.n. Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 u.g.n, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 ustawy stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis ten stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z 12. 03. 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r. nr 17), w oparciu o którą wnioskowana do zwrotu nieruchomość została wywłaszczona w trybie art. 6 ww. ustawy. Jak wynika z treści z umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego nr [...] w dniu 24 grudnia 1959 r., w trybie art. 6 ustawy z 12. 03. 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, parcela l. kat. [...] b. gm. kat. G. , stanowiąca własność H. z H.P. , przejęta została na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej przy ul. [...] w K. , który następnie został przekształcony w [...] Szkolny Ośrodek Sportowy . Celowość inwestycji została wskazana w zawiadomieniu Prezydium Rady Narodowej w m. K. z 15 stycznia 1960 r. nr [...] o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego na wniosek Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych K. -miasto w K. i celem tym była budowa Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej m. in. na parceli l. kat [...]stanowiącej własność H.P. Nadto należy wskazać, że wniosek o zwrot ww. wywłaszczonej nieruchomości -zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny - pochodzi od wszystkich spadkobierców wywłaszczonej właścicielki oraz, że w chwili orzekania o zwrocie wywłaszczona nieruchomość stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego tj. Miasta K. w trwałym zarządzie Krakowskiego Szkolnego Ośrodka Sportowego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji już na wstępie należy wskazać, że Skarżące w przedłożonej skardze nie kwestionują realizacji celu wywłaszczenia, ale wskazują, że nie został on zrealizowany na całym ww. wywłaszczonym obszarze, a zatem organy powinny orzec o zwrocie tej części działki nr [...] obr.[...] w K. w granicach wywłaszczonej parceli l kat. [...] b. gm. kat. G. , na której nie został zrealizowany budynek [...] Szkolnego Ośrodka Sportowego i która w związku z tym pozostaje niezabudowana. Kwestia zwrotu niezabudowanej części wywłaszczonej nieruchomości stanowi kwestię sporną ponieważ w ocenie organów obu instancji mimo, iż nie cała przedmiotowa nieruchomość została zabudowana budynkiem [...] Szkolnego Ośrodka Sportowego to nie można przyjąć, że cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z prawidłowymi ustaleniami organów wywłaszczona nieruchomość w przeważającej części została zabudowana budynkiem stanowiącym obecnie zachodnie skrzydło [...] Szkolnego Ośrodka Sportowego - zgodnie z celem wywłaszczenia - natomiast niezabudowana jej część stanowi: fragment tarasu, fragment trawnika i fragment parkingu oraz chodnik, wejście do budynku i podjazd do garażu we wschodnim skrzydle ośrodka. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, iż realizacja celu wywłaszczenia obejmuje nie tylko budowę samego budynku, w którym realizowana będzie gimnastyka wyrównawcza, ale również realizację dróg, chodników parkingów i terenów zapewniających prawidłowe zagospodarowanie terenu i umożliwiające funkcjonowanie ww. ośrodka. Oceniając powyższe należy się zgodzić ze stanowiskiem organów obu instancji, że z faktu, iż część wywłaszczonej nieruchomości nie została zabudowana budynkiem nie można automatycznie wyprowadzić wniosku,, iż powinna ona podlegać zwrotowi. Przeciwnie w każdym takim przypadku organ jest obowiązany ustalić czy niezabudowanie całego terenu wywłaszczonej nieruchomości budynkiem Ośrodka Gimnastyki Wyrównawczej (obecnie [...] Szkolnego Ośrodka Sportowego ) jest równoznacznie z przyjęciem, że tylko na części nieruchomości cel wywłaszczenia został zrealizowany, a zatem część niewykorzystana pod budynek stanowi część zbędną i jako taka podlega zwrotowi. Należy podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie organy uczyniły zadość art. 7, 77 § 1 i 80 , a także art. 107 § 3 k.p.a., gdyż podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu zebrany został i rozpatrzony materiał dowodowy, z którego wynika, że jak ustalono w czasie rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami w dniu 11. 10. 2011 r. wnioskowana do zwrotu nieruchomość w przeważającej części jest zabudowana zgodnie z celem wywłaszczenia budynkiem stanowiącym obecnie zachodnie skrzydło [....] Szkolnego Ośrodka Sportowego natomiast na pozostałej niezabudowanej budynkiem części znajduje: fragment tarasu, fragment trawnika i fragment parkingu oraz chodnik oraz wejście do budynku i podjazd do garażu we wschodnim skrzydle ww. ośrodka. W ocenie Sądu za prawidłowe należy uznać ustalenia organów, iż w przedmiotowej sprawie realizacja celu wywłaszczenia objęła tylko budowę samego budynku, w którym realizowana będzie gimnastyka wyrównawcza, ale również inne elementy stanowiące zagospodarowanie pozostałego terenu wywłaszczonej nieruchomości w sposób pozwalający na funkcjonowania ośrodka realizującego gimnastykę wyrównawczą. Takimi elementami są niewątpliwie drogi i chodniki zapewniające komunikację, parkingi czy podjazd do garażu. Nadto trzeba zauważyć, że dokonane przez organy ustalenia stanu faktycznego, znalazły wyraz - stosownie do wymogu z przepisu art. 107 § 3 k.p.a. -w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na marginesie należy dodać, że cyt. ustawa o gospodarce nieruchomościami wprowadza istotne ograniczenia dotyczące części zwrotu wywłaszczonej nieruchomości także w przypadku gdyby cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie bowiem z przepisem art. 137 ust. 2 u.g.n. w przypadku gdy , cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeśli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot. Mając jednak na uwadze, że organy oby instancji w sposób jednoznaczny wykazały w oparciu o zachowaną dokumentację oraz przeprowadzone czynności , iż cel wywłaszczenia został zrealizowany na całości wywłaszczonej nieruchomości włączając w to niezabudowaną budynkiem [...] Szkolnego Ośrodka Sportowego część działki nr [...] obr. [...] w K. należało uznać zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji za wydaną prawidłowo. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. póz. 270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło