II SA/Kr 1400/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 7 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 lipca 2011 roku Nr: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 lipca 2011 roku Nr: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, skarżąca S. T. złożyła wniosek o zwolnienie od tej opłaty sądowej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, wobec tego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 września 2011 roku, skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła brak przesyłając wypełniony formularz. Z oświadczenia w nim zawartego wynika, że S. T. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi 556,46 zł i stanowi go renta rodzinna po mężu. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 57,3 m² wobec którego toczy się spór o status prawny, nieruchomość rolna o powierzchni 0,56 ha oraz udział 5/96 we własności nieruchomości objętej KW [...]. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej nie prowadzi ona gospodarstwa rolnego. Na upadek gospodarstwa rolnego złożyły się następujące przyczyny: zmiana normy obszarowej gospodarstwa rolnego z 0,5 ha na 1 ha, objęcie gospodarstwa przez organ podatkowy podatkiem od nieruchomości oraz sporządzenie przez męża skarżącej testamentu (Sąd Cywilny uznał, ze testament dotyczy również tego gospodarstwa). Skarżąca podniosła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych z powodu niskiego dochodu. Do wniosku skarżąca załączyła kopię zeznania podatkowego za rok 2010 oraz kopie odcinków renty za miesiące lipiec, sierpień i wrzesień 2011 roku. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady partycypacji strony w kosztach postępowania sądowego ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej i jej zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie. Jedynym źródłem dochodu skarżącej jest renta rodzinna po mężu. Wysokość tego świadczenia wynosi 556,46 zł. Dochody w takiej wysokości wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawczyni i nie stwarzają możliwości poczynienia z nich jakichkolwiek oszczędności. Wykazane przez stronę składniki majątkowe w postaci nieruchomości rolnej o areale 0,56 ha oraz udziału 5/96 we własności nieruchomości objętej KW [...] nie przynoszą dochodów. Poza nimi skarżąca nie dysponuje żadnymi przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone, nie dysponuje także oszczędnościami. W sytuacji majątkowej skarżącej poniesienie przez nią kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu własnym, a więc grozić zachwianiem jej sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłaby ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącą prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).