II SA/Kr 1407/15
PostanowienieWSA w Krakowie2017-01-18
Skład orzekający: Referendarz Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów finansowych i zataiła posiadanie konta bankowego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych, ponieważ nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, w tym wyciągu z konta bankowego, co sugeruje celowe zatajenie posiadania rachunku. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został umorzony jako bezprzedmiotowy, gdyż prawo pomocy w tym zakresie zostało już wcześniej przyznane i nie zostało cofnięte.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni J.K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odmawiającą przywrócenia stanu wody na gruncie. Wnioskodawczyni podała swoje miesięczne dochody i wydatki, jednak nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, w tym wyciągu z konta bankowego, twierdząc, że go nie posiada. Sąd uznał, że wnioskodawczyni zataiła posiadanie konta bankowego i nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
I) oddalono wniosek J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych; II) umorzono postępowanie w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 sierpnia 2015 r. znak: [....] w przedmiocie odmowy wydania nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych II) umorzyć postępowanie w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 13 grudnia 2016 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 sierpnia 2015 r.
We wniosku tym wnioskodawczyni oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia rentowego wynosi około 1.320 zł. ( w istocie jest to kwota 1.559,17 zł - jak wynika z pisma ZUS).
We wniosku wskazała na stałe miesięczne zobowiązania : opłata za prąd- 250 zł, za wywóz śmieci – 105 zł, opłata za wodę - 40 zł, opłata za gaz - 60 zł, za telefon - 30 zł, ubezpieczenie – 77 zł, spłata kredytów - łącznie 325 zł ( 100 zł+150 zł+75 zł), koszty lekarskie - 300 zł. W miesiącu daje to łączną kwotę –1.187 zł.
Według oświadczenia skarżąca nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomość. Mieszka w domu stanowiącym własność syna L.K. , w którym ma ustanowione dożywocie.
W piśmie z dnia 13 grudnia 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła, iż wnosi o zwolnienie od kosztów i wyznaczenie adwokata z urzędu. Oświadczyła, iż nie ma rachunku bankowego, więc nie może przedstawić wyciągu z niego. Przedkłada kserokopię decyzji o przyznaniu świadczenia rentowego gdyż nie posiada odcinków rentowych. Oświadczyła także, iż nie korzysta z pomocy opieki społecznej a jej syn prowadzi odrębne gospodarstwo domowe z żoną i dziećmi, i nie mieszka z nią.
Do pisma uzupełniającego skarżąca dołączyła kserokopie następujących dokumentów: pismo ZUS z dnia 16 marca 2016 r. o waloryzacji przysługującego skarżącej świadczenia rentowego z informacją, iż od 1 marca 2016 r. wysokość świadczenia do wypłaty wynosić będzie 1.559,17 zł, kserokopie odcinków opłat za odpady komunalne -105 zł z 23 sierpnia 2014 r. oraz odcinek opłat za PZU – 77 zł z 23 grudnia 2014 r., kserokopia przelewu bankowego na kwotę 99,23 zł tytułem raty kredytu z 23 grudnia 2014 r. a także plik faktur VAT za zakup leków z 2014 i 2015 r.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku ( jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu ).
Zdaniem orzekającego skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodów. Mimo precyzyjnego wezwania nie przedłożyła wszystkich dokumentów, do przedłożenia których została zobowiązania. W szczególności wyciągu z konta bankowego, gdyż jak oświadczyła konta bankowego nie posiada. Tymczasem z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy wniosek o prawo pomocy jaki skarżąca składa, więc w oparciu o informacje przedstawione przez nią przy sprawie prowadzonej do sygn. akt II SA/ Kr 585/14, złożone tam dokumenty źródłowe i dodatkowe wyjaśnienia okolicznością znaną z urzędu pozostaje treść pisma skarżącej z dnia 30 marca i 4 kwietnia 2016 r. W piśmie uzupełniającym z dnia 30 marca 2016 r., wnioskodawczyni sprecyzowała żądnie wniosku. Oświadczyła też, iż nie jest w stanie przedstawić żądanego wyciągu z konta bankowego, gdyż wiąże się to z opłatą za wydruk a nie ma ona na taki wydatek pieniędzy. Zasugerowała, aby Sąd sam zwrócił się do banku o taki wyciąg. Przedłożyła dowody spłaty kredytów. Do tego pisma wnioskodawczyni dołączyła też kserokopie wydruków wykonanych operacji bankowych dotyczących spłaty kredytu z ratą w wysokości 150 zł.
Do pisma z dnia 4 kwietnia 2016 r. skarżąca dołączyła zestawienie operacji na koncie w Banku [....] za okres 0d 27 września 2013 r. do 25 października 2015 r. Zestawienie to dotyczy tylko i wyłącznie operacji związanych ze spłata kredytów zaciągniętych przez skarżącą. W tym miejscu orzekający pragnie zaznaczyć, iż postanowienie w przedmiocie wniosku skarżącej w przedmiocie prawa pomocy zostało wydane w sprawie do sygn. akt II SA/ Kr 585/14 w dniu 6 kwietnia 2016 r a pismo uzupełniające wniosek skarżącej z dnia 26 sierpnia 2016 r. zostało sporządzone w dniu 13 grudnia 2016 r. W związku z faktem, iż w przypadku obu wniosku skarżąca podaje niemal identyczne dane dotyczące miesięcznych wydatków i zobowiązań, ma więc świadomość co do treści obu wniosku oraz sprzecznych informacji dotyczących posiadanego konta bankowego. Skarżąca nadal spłaca kredyty i to z ratami w tej samej wysokości. Nie było więc powodu do zamknięcia rachunku, tym bardziej, iż część spłat dokonywana była bezpośrednio z rachunku skarżącej. Jeśli zaś zaszły takie okoliczności skarżąca winna byłą je wyjaśnić.
W opinii orzekającego skarżącą umyślnie zataiła fakt posiada konta bankowego uniemożliwiając w ten sposób dokonanie analizy przepływu środków pieniężnych na posiadanym koncie bankowym.
Ponadto wnioskodawczyni powinna dysponować umowami zawartych kredytów, bądź bieżącymi potwierdzeniami spłat. Orzekający nie wymagał więc dokumentów specjalnych, na które wnioskodawczyni musiałaby oczekiwać czy ponosić opłaty. Umowa kredytowa jest dokumentem źródłowym co do terminu spłaty kredytu, wysokości raty. Otrzymuje ją obligatoryjnie każdy kredytobiorca.
Przedłożone do pism uzupełniających wniosek dokumenty nie mogą stanowić aktualnej wiedzy o obciążeniach koniecznych skarżącej, wszystkie one dotyczą bowiem okresu nie objętego rozpoznawanym wnioskiem. Wnioskodawczyni przestawia je mimo precyzyjnego wezwania o dokumenty dotyczące ostatniego okresu rozliczeniowego, które obrazują aktualne obciążenia finansowe skarżącej.
Wnioskodawczyni oświadczyła także, że gospodarstwo domowe prowadzi sama. Analiza przedłożonych rachunków świadczy jednak o tym, iż wnioskodawczyni mija się z prawdą. Osoba samotna nie generuje bowiem takich opłata jak wynikają z przedłożonych rachunków.
Podsumowując należy zauważyć, że wnioskodawczyni nie wykazała skutecznie, iż jej sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych.
Co do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu - jak wynika z akt sprawy skarżącej zostało przyznane postanowieniem referendarza z dnia 24 marca 2016 r. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznane skarżącej prawo nie zostało cofnięte. Pełnomocnik nadal więc posiada umocowanie do działania w jej imieniu i do podejmowania wszelkich czynności w sprawie. Nie ma więc żadnych podstaw prawnych do ponownego rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym przedmiocie.
Z tych przyczyn wniosek skarżącej o przyznanie pełnomocnika z urzędu jako bezprzedmiotowy podlega umorzeniu na zasadzie art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 249a i art 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło