II SA/Kr 1408/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Grażyna Firek / spr. / AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2007 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w miejscowości A w przedmiocie zasiłku celowego - skargę oddala - Decyzją [...] wydaną przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z upoważnienia Burmistrza C. , przyznano M.W. zasiłek celowy i w naturze na żywność i wydatki mieszkaniowe w wysokości 150 zł. Podstawę orzeczenia stanowiły art. 7 art. 8, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, póz. 593 ze zmianami) oraz art. 104 k.p.a. Na zasadzie art. 108 k.p.a. nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazano, iż wnioskodawczyni, nie osiągająca żadnych dochodów, złożyła podanie o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności i pokrycie wydatków mieszkaniowych, odzież, środki czystości, bilety i inne wydatki. Ustalono także, iż M.W. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdzie zgłasza się w terminach, nadto nie wyraża zgody na leczenie w Poradni Zdrowia Psychicznego. Od miesiąca kwietnia zalega z opłatami za czynsz. Podczas wywiadu środowiskowego odmówiła przedstawienia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, potwierdzającej utratę renty inwalidzkiej, wobec czego uzyskano te dane z ww. Zakładu. Wskazano, iż wnioskodawczyni posiada zdolność do samodzielnej egzystencji w stopniu umożliwiającym zaspokojenie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, mieszka w lokalu spółdzielczym trzypokojowym, wyposażonym w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego. Mimo dużych kosztów utrzymania mieszkania, nie wyraża zgody na jego zamianę. Ustalono dalej, że M.W. faktycznie miała wstrzymane świadczenie rentowe od kwietnia 2005 roku i nie posiadała żadnego dochodu. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, postanowiono o przyznaniu zasiłku w powyższej kwocie. Z decyzją tą nie zgodziła się M.W. , wnosząc w terminie odwołanie. Podniosła w nim szereg okoliczności nie związanych ze sprawą, z czego wynikało jedynie, iż nie jest zadowolona z rozstrzygnięcia. Nie wskazała również, jakiego sposobu zakończenia postępowania administracyjnego się domaga. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzja [....] wydaną w oparciu o art. 7, art. 8, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 póz. 693) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając orzeczenie, Samorządowe Kolegium zwróciło uwagę, iż w myśl art. 39 ust. 1 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Ze zgromadzonych w sprawie materiałów wynika, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń, w świetle których dochód skarżącej nie przekraczał ustawowego kryterium dowodowego. Drugą przesłanką uprawniającą do świadczeń jest zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 7 pkt 2-15 ustawy, takich jak ubóstwo, bezrobocie, bezdomność, długotrwała choroba. Jak wynika z dokumentacji, skarżąca jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Decyzja dotycząca przyznania zasiłku celowego jest decyzją podejmowaną w granicach uznania administracyjnego, polegającego na możności dokonania przez organ wyboru jednego z prawnie dopuszczalnych prawnie rozwiązań, po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny. Zdaniem Kolegium, decyzja wydana przez organ pierwszej instancji jest uzasadniona. W sytuacji życiowej, w jakiej znajduje się skarżąca, przyznanie pomocy jest uzasadnione. Jednocześnie wskazano, że pomoc społeczna ma na celu umożliwić osobom i rodzinom przezwyciężenie trudności życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne możliwości, środki i uprawnienia. Położenie strony nie jest łatwe, ale świadczenia z tytułu pomocy społecznej powinny stanowić wsparcie, nie zaś podstawowe źródło dochodu. Natomiast wyznacznikami wysokości przyznanego zasiłku są z jednej strony sytuacja osoby uprawnionej i cel zasiłku, z drugiej zaś- możliwości finansowe organów pomocy społecznej. M.W. wniosła w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, nie precyzując w niej, jakiego sposobu rozstrzygnięcia oczekuje. W obszernych wywodach skargi wyraziła natomiast głęboką dezaprobatę dla wszystkiego, z czym w otaczającej rzeczywistości ma do czynienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę domagało się jej oddalenia. Podtrzymało argumenty, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując iż postępowanie przeprowadzone zostało w sposób właściwy, zaś sama decyzja jest słuszna i nie narusza granic uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 póz.1270 ze zm., dalej oznaczonej jako p.p.s.a./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Zgodnie zaś z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa wymienia art. 145 p.p.s.a. W wypadku braku podstaw do uchylenia, stwierdzenia nieważności albo stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, sąd skargę oddala w myśl art. 151 p.p.s.a. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie narusza przepisów tak prawa materialnego, jak i prawa procesowego, wobec czego skarga musiała ulec oddaleniu. Nie budzi zastrzeżeń Sądu sposób prowadzenia kontrolowanego postępowania administracyjnego przez organy pomocy społecznej. Skarżąca w całym jego toku miała możliwość czynnego udziału w sprawie, co spełnia wymóg art. 10 k.p.a. Również postępowanie wyjaśniające prowadzone było zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a., w myśl którego w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten formułuje jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego- zasadę prawdy obiektywnej, znajdującą rozwinięcie m. in. w art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, art. 80 k.p.a., zgodnie z którym na podstawie całokształtu materiału dowodowego ma nastąpić ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, a także w art. 107 § 3 k.p.a., obligującym organ do wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, jak również przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie i dokładnie wyjaśniony stan faktyczny, organy przyznające świadczenie miały kompetencję do rozstrzygnięcia sprawy w granicach tzw. uznania administracyjnego. Z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż przyznanie zasiłku celowego jest uprawnieniem, nie zaś bezwzględnym obowiązkiem organów pomocy społecznej, zatem organy te- mając na uwadze cele systemu pomocy społecznej- mogą w zakresie uznania administracyjnego rozstrzygać zarówno o samym udzieleniu bądź nie udzieleniu tej formy pomocy, jak i o wysokości przyznawanego świadczenia. W takim wypadku ich obowiązkiem jest zarówno rozważenie uzasadnionych potrzeb osoby wnioskującej o przyznanie świadczenia, jak i własnych możliwości finansowych, które muszą zostać ocenione w taki sposób, aby wszystkim osobom uprawnionym i potrzebującym mogła zostać przyznana pomoc. Jeżeli - jak miało to miejsce w kontrolowanym postępowaniu- organy przeprowadzą postępowanie administracyjne w sposób zgodny z przepisami prawa, a następnie należycie uzasadnią, z jakich przyczyn świadczenie zostało przyznane w określonej wysokości, sąd administracyjny nie jest władny kwestionować rozstrzygnięcia, podjętego w granicach tak rozumianego uznania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.