II SA/Kr 1412/02
WyrokWSA w Krakowie2006-03-09
Skład orzekający: Andrzej Irla, Grażyna Firek, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo odmówiły nakazania rozbiórki, zamurowania otworów okiennych i zmiany połaci dachu, nie ustalając jednoznacznie zgodności zrealizowanej inwestycji z pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracyjne nie zgromadziły wystarczającego materiału dowodowego do jednoznacznej oceny zgodności zrealizowanej inwestycji z pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym. Brak kluczowych dokumentów, takich jak pierwotny projekt budowlany czy decyzja zatwierdzająca zmiany, uniemożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie przepisów prawa.Stan faktyczny
Skarżący zgłosili organowi nadzoru budowlanego wykonanie budynku niezgodnie z przepisami, w tym zlokalizowanie go w granicy działki, wykonanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie zwróconej do sąsiedniej działki oraz odprowadzanie wód opadowych na ich działkę. Wnieśli o nakazanie rozbiórki, zamurowania otworów i zmiany dachu. Organy administracyjne odmówiły nakazania tych działań, uznając, że nie stwierdzono istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę. Skarżący odwołali się, podnosząc zarzuty o nieobiektywności decyzji i błędnej interpretacji dowodów. Ostatecznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie nakazania żądanych przez skarżących działań.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Grażyna Firek WSA Mariusz Kotulski (spr) Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi B.S. i T.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących B.S. i T.S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania .
Pismem z 8 lutego 2001r. B.S. i T.S. poinformowali organ nadzoru budowlanego o wykonaniu na działce nr "1" położonej w C. przy ul. N. budynku niezgodnie z przepisami prawa budowlanego i bezpieczeństwa przeciwpożarowego poprzez nie zachowanie odpowiedniej odległości od granicy działki, a w zasadzie zlokalizowanie go już w działce "2", wykonanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie zwróconej do granicy z działką sąsiednią oraz odprowadzanie opadów atmosferycznych z dachu przedmiotowego budynku na ich działkę. Dlatego wnieśli o "wydanie decyzji rozbiórki ganku, zamurowania otworów okiennych oraz zmiany połaci dachu."
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w tym oględzin z udziałem stron w dniu 6.03.2001r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat N. decyzją z [...] lipca 2001r., nr [...] działając na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (t.j. z 2000r. Dz.U. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) odmówił wydania decyzji nakazującej inwestorowi budynku mieszkalnego zlokalizowanemu na działce nr "1" w C. - Pani M.T. - dokonania rozbiórki wiatrołapu oraz zamurowania otworów w ścianie budynku od strony zachodniej i zmiany połaci dachu.
W odwołaniu od tej decyzji T.S. podniósł, iż "decyzja jest nieobiektywna, dowody źle zinterpretowane, cechują ją wady prawne i luki dowodowe. Pociąga to dla nas niekorzystne konsekwencje w przypadku budowy domu na działce "2"."
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.138 § l pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art.81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art.80 ust.2 pkt l, art.51 ust. 1 pkt 1, art.51 ust.4 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (t.j. z 2000r. Dz.U. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) o odmowie wnioskodawcom "P.P. B. i T. S., za. C. ul. N. wydania decyzji nakazującej inwestorowi budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr "3" w C. - Pani M.T. zam. M. dokonanie rozbiórki wiatrołapu oraz zamurowania otworów w ścianie budynku od strony zachodniej i zmiany połaci dachu." W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że "przedmiotowy budynek mieszkalny zrealizowany został na podstawie decyzji Naczelnika Gminy C. o pozwoleniu na budowę z dnia 29.03.1984r., znak: [...] oraz decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...].12.1997r., znak: [...] dotyczącej zmiany inwestora. Przedmiotowa inwestycja realizowana była pod nadzorem osób uprawnionych. W trakcie oględzin przedmiotu postępowania przeprowadzonych przez organ I instancji nie stwierdzono istotnych odstępstw od warunków udzielonego inwestorowi pozwolenia na budowę z zgodność wytyczenia budynku z zatwierdzonym planem realizacyjnym potwierdzona została przez inspektora ds. budownictwa Urzędu Gminy C. Dostarczona przez inwestora geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza działki nr "3" w miejscowości C. nie potwierdza zarzutu, iż budynek został zrealizowany częściowo na działce nr "2". (...) Konieczność zreformowania skarżonej decyzji wynikła z powodu powołania przez PINB niepełnej podstawy prawnej. W przypadku gdy roboty budowlane zostały już wykonane, właściwym do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem jest tryb art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego."
Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2002r., nr [...] zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie B.S. i T.S. (zwani dalej skarżącymi). W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż "nieprawdą jest, że nie istnieją istotne odstępstwa od warunków udzielonego inwestorowi pozwolenia z dn. 29.03.1984r., znak[...]." Pozwolenie to obejmowało bowiem typowy projekt budynku mieszkalnego WB-3412 o określonej powierzchni zabudowy, który miał być realizowany bez garażu. Tym samym inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę dodatkowej powierzchni 50 m z przeznaczeniem na zakład rzemieślniczy "ślusarstwo" oraz na dodatkową powierzchnię mieszkalną. "Prawdą jest, że wytyczenie budynku w dn. 5.05.1984r. mogło być zgodne z planem realizacyjnym. Sytuacja zmieniła się wówczas, gdy w oparciu o inwentaryzację istniejącej części budynku przeprojektowano projekt typowy ze względu na rzekome przyznanie dodatkowej powierzchni 50 m2; po przeprojektowaniu inwestor dobudował ganek, który postawił w granicy, a częścią nawet wszedł w naszą działkę. (...) Mapa powykonawcza nie przedstawia prawdy. Przedstawia stan po wybudowaniu ogrodzenia." W konsekwencji skarżący uważają, iż inwestor dokonał odstępstwa od pozwolenia na budowę oraz projektu budowlanego oraz postawił budynek niezgodnie z warunkami techniczno-budowlanymi, a w szczególności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz motywy, którymi się kierował i wniósł o jej oddalenie.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 14.02.2006r. dodatkowo poinformowali, że prokuratura Rejonowa w N. wszczęła dwie sprawy: przeciwko M.T. (inwestorze) oraz J.A., który prowadził nadzór budowlany nad inwestycją. Natomiast na rozprawie w dniu 9.03.2006r. skarżący przedłożyli kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w N. Wydział Karny z dnia 19.03.2003r., sygn. akt [...], na mocy którego "postępowanie karne przeciwko J.A. podejrzanemu o to, że w dniu 10.03.2001r. w M., rejonu n., jako kierownik budowy budynku mieszkalnego położonego na działce ewidencyjnej nr "3" w C. własności M.T. składając oświadczenie, które inwestor zobowiązany był dołączyć do zawiadomienia o zakończeniu budowy, poświadczył niezgodnie z prawdą, że obiekt zrealizowany został zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, podczas gdy w rzeczywistości powierzchnia tego budynku i jego kubatura nie są zgodne z warunkami pozwolenia na budowę, przy przyjęciu, iż czyn stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o przest. z art. 271 § 1 i 2 kk -warunkowo umorzyć na jednoroczny okres próby."
Zgodnie z brzmieniem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego. Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dlatego też przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002r., nr [...] - prawidłowość jej wydania oraz zastosowanych uregulowań prawnych.
Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego wnioski organów administracyjnych uznać należy za budzące wątpliwości, a wydane rozstrzygnięcia co najmniej za przedwczesne.
Organy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie przyjęły, iż nie stwierdzono na podstawie zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego materiału dowodowego istotnych odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę, a dostarczona przez inwestora geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza działki nr "3" w miejscowości C., nie potwierdza zarzutu, iż budynek został zrealizowany częściowo na działce nr "2".
Z treści decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 29.03.1984r., nr [...] udzielone zostało Z.T. pozwolenie na budowę "budynku mieszkalnego wg projektu typ. WB-2412 o pow. zabudowy 86,7 m2 , pow. użytkowa 101,5 m2, pow. całkowita 220,0 m2 , kubatura 662.0 m3 bez garażu. Na działce położonej w C. l.dz. "3". Przy wykonywaniu robót budowlanych należy zachować warunki: Nowoprojektowany budynek mieszkalny należy zlokalizować zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym w skali 1;500. 2. Nadzór techniczny nad budową będzie sprawował ob. J.A. zam. M. 3. Obowiązkowo należy wykonać instalację odgromową i szczelny dół fekalny, okresowo wybieralny. 4. Roboty będą wykonywane systemem gospodarczym. 5. Po wybudowaniu i zaużytkowaniu budynku, fakt należy zgłosić w tut. Urzędzie." W aktach administracyjnych sprawy znajduje się również "Projekt techniczny", który określono jako "załącznik do decyzji nr [...] z dnia 29.03.84 zatwierdza się wprowadzone zmiany do decyzji" Dokument ów określa jako obiekt opracowania: "nadbudowa domu jednorodzinnego", a sporządzono go w czerwcu 1986r., a więc prawie dwa lata po wydaniu zaskarżonej decyzji. Na stronie 3 "Projektu technicznego" w opisie obiektu zamieszczono: "obiekt wolnostojący, 3-kondygnacyjny, częściowo podpiwniczony. Przeprowadzono inwentaryzację istniejącej części budynku. Ze względu na przyznanie zwiększonej powierzchni normatywnej o 50 m2 przeprojektowano poddasze projektowanego domu. Podniesiono dach w pn. części budynku, w poddaszu jeden dodatkowy pokój, którego okna wy chodzą na południe. Ściana południowa w poddaszu ocieplona od wewnątrz wełną mineralną i obita deskami." Nadto "Projekt techniczny" zawiera rzut parteru, rzut piętra, rzut poddasza, przekrój A-A i przekrój B-B oraz rysunki elewacji zach., pn., pn. i wsch. Wszystko opisane jako "rys. zamienny do proj. typ. WB-3412".
Dokonując porównania treści wyżej wskazanych dokumentów i zawartości akt sprawy stwierdzić należy, iż w aktach sprawy brak jest podstawowych dokumentów:
1. projektu budynku mieszkalnego typ. WB-2412, na którego budowę wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 29.03.1984r., nr [...]
2. decyzji administracyjnej, na mocy której zatwierdzono zmiany w decyzji z dnia 29.03.1984r., nr [...] - co mając na uwadze datę sporządzenia "Projektu technicznego" powinno mieć miejsce po czerwcu 1986r., zaś biorąc pod uwagę treść "Projektu technicznego", gdzie na str. 3 napisano "ze względu na przyznanie zwiększonej powierzchni normatywnej o 50 m przeprojektowano poddasze projektowanego domu" mogło mieć miejsce również przed czerwcem 1986r. (?!)
Bez tych podstawowych dokumentów niemożliwe jest jakiekolwiek stwierdzenie o zgodności, bądź o braku takiej zgodności zrealizowanej inwestycji z otrzymanym przez inwestora pozwoleniem na budowę.
Po otrzymaniu tych niezbędnych dokumentów ograny administracyjne będą mogły dokonywać dopiero niezbędnych ustaleń. Przede wszystkim jednoznacznego ustalenia będzie wymagało na jaki obiekt budowlany inwestor otrzymał decyzję o pozwoleniu na budowę. Wskazać należy, iż podstawowa decyzja o pozwoleniu na budowę (której kserokopia znajduje się w aktach) tj. decyzja z dnia 29.03.1984r., nr [...] udziela inwestorowi pozwolenia jedynie na budowę budynku mieszkalnego wg projektu typ. WB-2412 o pow. zabudowy 86,7 m2 , pow. użytkowa 101,5 m2, pow. całkowita 220,0 m2, kubatura 662.0 m3 bez garażu. Jeżeli zatem organy ustalą, że nie została wydana inna decyzja administracyjna w tym zakresie, zwłaszcza zmieniająca ją, to treść tej właśnie decyzji z 29.03.1984r. wyznacza zakres dopuszczalnej przez inwestora budowy. Wskazać przy tym należy, na rozbieżność wynikającą pomiędzy treścią decyzji z dnia 29.03.1984r., nr [...] o udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wg projektu typ. WB-2412, gdy w "Projekcie technicznym" zawarto "rys. zamienny do proj. typ. WB-3412", a więc do projektu obiektu budowlanego innego typu niż ten, na który inwestor uzyskał pozwolenie na budowę. Okoliczność ta dodatkowo potwierdza konieczność ustalenia przez organy administracyjne czy, kiedy i o jakiej treści wydana została decyzja administracyjna zmieniająca decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...].03.1984r., nr [...]. Jeżeli natomiast nie została wydana taka decyzja administracyjna zmieniająca decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 29.03.1984r., nr [...], to organy winny jednoznacznie stwierdzić, czy parametry budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr "3" w C. wg. projektu typ. WB-2412 są zgodne ze wskazanymi w treści decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 29.03.1984r., nr [...]. Wskazać przy tym należy, iż Sąd Rejonowy w N. Wydział Karny postanowieniem z dnia 19.03.2003r., sygn. akt [...], umorzył warunkowo "postępowanie karne przeciwko J.A. podejrzanemu o to, że w dniu 10.03.2001r. w M., rejonu nowosądeckiego, jako kierownik budowy budynku mieszkalnego położonego na działce ewidencyjnej nr "3" w C. własności M.T. składając oświadczenie, które inwestor zobowiązany był dołączyć do zawiadomienia o zakończeniu budowy, poświadczył niezgodnie z prawdą, że obiekt zrealizowany został zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, podczas gdy w rzeczywistości powierzchnia tego budynku i jego kubatura nie są zgodne z warunkami pozwolenia na budowę."
Podnieść także należy, iż kserokopii planu zagospodarowania działki nr "3" położonej w C. mowa jest o budynku mieszkalnym wg proj. typ. WB-3412, a z samego rysunku planu wynika, że planowany obiekt miał być oddalony od samego przebiegu granicy z działką z dnia "2".
Tymczasem ze słabej kserokopii mapy geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej dz. ew. "3" wynika, iż obiekt został zrealizowany w granicy z działką nr "2".
Wskazane wyżej wątpliwości uniemożliwiają jednoznaczną ocenę stanu faktycznego, a konsekwencji prawidłowość zastosowanego stanu prawnego.
Podsumowując stwierdzić należy, iż nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło