II SA/Kr 1415/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie nr 776/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 25 sierpnia 2025 r. znak WOB.7721.164.2025.MULE w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu skargę oddala. Zaskarżonym postanowieniem Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie stwierdził na podstawie art. 134 w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej "k.p.a."), że odwołanie spółki T. sp. z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki z dnia 2 kwietnia 2025 r. znak: ROIK IL5141.87.2024.AZA zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ stwierdził, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została skutecznie doręczona spółce w dniu 17 kwietnia 2025 r. Zatem koniec określonego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu do wniesienia odwołania nastąpił z upływem dnia 2 maja 2025 r., przy uwzględnieniu faktu, że dzień 1 maja 2025 r. był dniem wolnym od pracy. Natomiast odwołanie spółki zostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 27 maja 2025 r. Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 Kpa. Powyższe rozstrzygnięcie było konsekwencją odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, której wyraz stanowiło postanowienie nr 775/2025 z dnia 25 sierpnia 2025 r. znak: WOB.7721.164.2025.MULE. Po negatywnym rozstrzygnięciu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest obligatoryjne. W skardze na powyższe postanowienie spółka zarzuciła naruszenie: 1. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ wymogu udowodnienia, a nie jedynie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, w szczególności przez stwierdzenie, że skarżąca "musiałaby skutecznie wykazać" niedoręczenie, najlepiej wynikiem reklamacji, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, iż skarżąca nie spełniła przesłanki z art. 58 § 1 k.p.a., podczas gdy przedstawione okoliczności i dokumenty wystarczały do uprawdopodobnienia braku winy; 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego i selektywną ocenę dowodów, polegające na poprzestaniu na wydruku EPO i ogólnikowym, jednozdaniowym piśmie operatora pocztowego, bez pozyskania dokumentacji reklamacyjnej, nagrań z monitoringu, przesłuchania pracowników i weryfikacji praktyki łączenia kilku przesyłek na jednym awizie, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, iż doręczenie nastąpiło prawidłowo, podczas gdy zebrany materiał nie pozwalał na taki wniosek; 3. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania i proporcjonalności przez restrykcyjną wykładnię i zastosowanie art. 58 § 1 k.p.a. w sytuacji realnych wątpliwości co do doręczenia, co skutkowało ograniczeniem prawa skarżącej do merytorycznej kontroli decyzji w drugiej instancji, podczas gdy wątpliwości należało rozstrzygać na korzyść skarżącej; 4. art. 107 § 3 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez lakoniczne i wybiórcze uzasadnienie z pominięciem istotnych dowodów oraz nieuwzględnieniem oczywistych omyłek po stronie Poczty Polskiej, które miały miejsce w przeszłości, co skutkowało sprzecznością ustaleń z materiałem akt, podczas gdy materiał ten wskazywał na realne ryzyko błędu doręczeniowego, 5) art. 10 k.p.a. poprzez niedochowanie przez organ obowiązku zapewnienia stronie prawa do tzw. ostatniego słowa przed wydaniem rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez brak poinformowania skarżącej o prawie wglądu w akta sprawy, złożenia końcowego oświadczenia i powstrzymania się z wydaniem postanowienia do czasu realizacji tych uprawnień, co skutkowało pozbawieniem skarżącej możliwości zgłoszenia dalszych wniosków dowodowych oraz wszczęcia postępowania reklamacyjnego jeszcze przed wydaniem postanowienia, a w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego ustalenia stanu faktycznego. W związku z podniesionymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wskazał, że podniesione w skardze zarzuty są chybione, gdyż dotyczą zasadności przywrócenia terminu, a nie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym, co oznacza, iż jego uchybienie skutkuje bezskutecznością wniesionego odwołania, a jego upływ organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić z urzędu ( wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 marca 2025 r. IV SA/Wr 7/25 LEX nr 3860501). Niedopuszczalnym jest merytoryczne rozpoznawanie odwołania wniesionego po terminie. Takie działanie organu odwoławczego stanowi przejaw rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i uzasadnia unieważnienie decyzji organu odwoławczego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2025 r. III SA/Kr 1339/24, LEX nr 3853515). Zgodnie z utrwalonym i jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści tego przepisu (zob. przykładowo wyrok NSA z 29 lipca 2025 r., sygn. III OSK 1340/23, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 14 maja 2025 r., sygn. II OSK 1793/23, dostępny: jw.). Zdaniem Sądu organ zasadnie ocenił, że odwołanie zostało w przedmiotowej sprawie wniesione po terminie. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki z dnia 2 kwietnia 2025 r. została skutecznie doręczona spółce w dniu 17 kwietnia 2025 r. Zatem koniec określonego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu do wniesienia odwołania nastąpił z upływem dnia 2 maja 2025 r., biorąc pod uwagę fakt, że dzień 1 maja 2025 r. był dniem wolnym od pracy. W tej sytuacji, skoro odwołanie spółki zostało nadane w dniu 27 maja 2025 r., było ono spóźnione. Spółka w skardze argumentowała, że decyzja nie została jej w istocie doręczona. Przeczą temu jednak dowody, znajdujące się w aktach sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że organ dokonał doręczenia decyzji przez operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt. 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045, z późn. zm., dalej jako "u.d.e."), na adres skarżącej spółki. Ten sposób doręczenia wymaga zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Aktywów Państwowych z dnia 9 sierpnia 2021 r. w sprawie realizacji publicznej usługi hybrydowej w obrocie krajowym (Dz. U. poz. 1503), wydanego na podstawie art. 50 u.d.e. w szczególności zaś udokumentowania sposobu doręczenia, zgodnego z § 6 rozporządzenia. Przepis § 6 cyt. rozporządzenia wskazuje, że dokument elektroniczny potwierdzający odbiór przesyłki listowej rejestrowanej w ramach publicznej usługi hybrydowej jest wytwarzany automatycznie w systemie operatora wyznaczonego w postaci pliku XML i niezwłocznie udostępniany nadawcy w jego skrzynce doręczeń. Ten dokument elektroniczny, zawiera w szczególności informacje o: 1) dacie doręczenia, zawiadomienia o próbie doręczenia albo odmowy przyjęcia przesyłki rejestrowanej oraz 2) danych adresata przesyłki rejestrowanej, a w przypadku gdy przesyłka rejestrowana została odebrana przez inną uprawnioną osobę, również danych tej osoby obejmujących jej imię, nazwisko oraz określenie jej związku z adresatem. Z wydruku części elektronicznego potwierdzenia odbioru wynika (k.6) wynika, że przesyłka została doręczona M. Ś. w dniu 17 kwietnia 2025 r. Powyższy fakt potwierdza wydruk z systemu śledzenia przesyłek (k. 5), a nade wszystko pismo Poczty Polskiej z dnia 31 lipca 2025 r., w którym wyraźnie potwierdzono, że przesyłkę wydano w placówce pocztowej w dniu 17 kwietnia 2025 r. (k. 57). W tym świetle zarzuty skarżącej spółki, jakoby faktycznie nie doszło do doręczenia, bowiem decyzja nie została jej wydana nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Są ponadto gołosłowne, gdyż strona nie przedstawiła żadnych konkretnych okoliczności, które uprawdopodabniałyby chociażby jej twierdzenia. Za to zarzuciła, że organ poprzestał na ustaleniu samego wpisu w systemie, nie podejmując jednak żadnych działań w celu zweryfikowania, czy odpowiada on rzeczywistemu stanowi faktycznemu, nie zażądał pełnej dokumentacji z postępowania reklamacyjnego, nie zwrócił się o udostępnienie nagrań z monitoringu placówki pocztowej oraz nie przesłuchał pracowników pocztowych. W odpowiedzi należy zauważyć, że organ I instancji na polecenie organu odwoławczego zwrócił się do Poczty Polskiej o weryfikację elektronicznego poświadczenia odbioru w ramach zgłoszenia reklamacyjnego, a w obliczu jednoznacznej odpowiedzi, którą otrzymał nie było podstaw do podjęcia dalszych czynności dowodowych. Na organie nie leży bowiem niczym nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów, które byłyby korzystne dla strony, w szczególności, gdy sama strona nie podejmuje żadnych kroków w tym kierunku, a fakt doręczenia potwierdzają oficjalne potwierdzenia ze strony doręczyciela. W konsekwencji zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji w dniu 17 kwietnia 2025 r., przez co odwołanie zostało złożone z opóźnieniem. Spółka składała wprawdzie wniosek o przywrócenie terminu, jednak został on rozpatrzony negatywnie postanowieniem organu nr 775/2025 z dnia 25 sierpnia 2025 r. znak WOB.7721.164.2025.MULE. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 23 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Kr 1416/25, oddalił skargę na to postanowienie. Bezzasadny był również zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Przepis ten wprowadza zasadę wysłuchania stron, zgodnie z którą stronom należy zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. W przedmiotowej sprawie nie doszło jednak do wydania merytorycznej decyzji odwoławczej, gdyż rozstrzygnięcie miało charakter wyłącznie formalny. Nie zaktualizował się w związku z tym obowiązek organu do zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Zarzut ten jest ponadto skuteczny tylko wówczas, gdy strona wykaże, że takie zaniechanie miało wpływ na wynik sprawy, czego w skardze nie wykazano. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.